II SA/Gd 479/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. F. działającego jako kurator spadku od zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 18 lutego 2015 r. w sprawie ze skargi W. F. działającego jako kurator spadku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej postanawia pozostawić wniosek z dnia 10 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 479/14 oddalono skargę W. F. działającego jako kurator spadku. Skarżący W. F., ustanowiony kuratorem spadku postanowieniami Sądu Rejonowego w Kościerzynie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I Ns 25/12 oraz z dnia 16 września 2012 r., sygn. akt I Ns 337/12 (postanowienia k. 18, 19), wnioskiem z dnia 10 listopada 2014 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku PPF. Wniosek nie obejmował danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów, gdyż skarżący twierdzi, że działając jako kurator spadku nie ma takiego obowiązku, bowiem sprawa nie dotyczy bezpośrednio jego ani jego interesu prawnego. Zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 16 stycznia 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie rubryk od 6 do 11 (druku PPF) oraz podpisanie formularza zgodnie z zawartym pouczeniem. Wraz z wezwaniem wysłano skarżącemu druk PPF. Jednocześnie pouczono skarżącego, że wypełniony i podpisany formularz należy nadesłać do sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wobec niewykonania zobowiązania, zarządzeniem z dnia 18 lutego 2015 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku pozostawił wniosek z dnia 10 listopada 2014 r. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W. F. działający jako kurator spadku wniósł sprzeciw od tego zarządzenia. W sprzeciwie ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata twierdząc, że jako zwolniony od kosztów sądowych na podstawie art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolniony jest też od opłat za ustanowienie adwokata. Przywołał na poparcie swego stanowiska postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2015 r. w sprawie sygn. akt II OZ 112/15. Rozpoznając sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydanych przez referendarza sądowego, strona może wnieść sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 260). Na skutek zatem wniesienia przedmiotowego sprzeciwu zarządzenie Referendarza sądowego z dnia 18 lutego 2015 r. straciło moc, wobec czego sprawa wniosku o przyznanie prawa pomocy zawartego w piśmie z dnia 10 listopada 2014 r. podlega rozpoznaniu przez sąd. Stosownie do treści art. 252 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania, jak o tym mowa w art. 257 tej ustawy. Jak wynika z opisanych okoliczności sprawy skarżący mimo przesłania mu stosownego formularza celem wypełnienia, wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, obowiązku tego nie wypełnił w terminie zakreślonym przez referendarza sądowego w zarządzeniu z dnia 16 stycznia 2015 r. Skarżącemu ponownie został przesłany formularz PPF (doręczony dnia 22 stycznia 2015 r.) ze zobowiązaniem do jego wypełnienia i odesłania. Tym samym zasadne jest na podstawie art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostawienie wniosku z dnia 10 listopada 2014 r. bez rozpoznania. Odnosząc się do zarzutów skarżącego sąd wyjaśnia, że kwestia ustawowego zwolnienia kuratora sądowego od kosztów sądowych, stosownie do treści art. 239 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości. Po wniesieniu skargi i sprecyzowaniu jej co do osoby skarżącego (zob. pismo procesowe k. 26) jako wyłącznie działającego w charakterze kuratora spadku W. F. Przewodnicząca Wydziału II uchyliła zarządzenie z dnia 31 lipca 2014 r., które dotyczyło wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (zob. zarządzenie k. 29). Pismem z dnia 31 lipca 2014 r. poinformowano również skarżącego, że jako kurator spadku jest zwolniony od kosztów sądowych (zob. zarządzenie i pismo k. 21, 22, doręczone skarżącemu kuratorowi w dniu 5 sierpnia 2014 r.). Jednakże ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, o którym mowa w art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie obejmuje ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter szerszy, poza zwolnieniem od kosztów sądowych (w tym przypadku zwolnienie wynika z ustawy), przewiduje też możliwość ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Aby zatem ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w takim zakresie należy złożyć wniosek, który podlega rozpoznaniu na podstawie art. 243, art. 244, art. 245, art. 246, art. 252 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w konsekwencji też powinien być złożony na wypełnionym formularzu PPF, ze skutkami wynikającymi z art. 257 tej ustawy. W dołączonym do sprzeciwu postanowieniu NSA z dnia 18 lutego 2015 r. w sprawie sygn. akt I OZ 112/15 sąd ten między innymi przedstawia stanowisko odnośnie zastosowania art. 239 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stosunku do kuratora spadku, w sytuacji dotyczącej jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Kwestia ta jednak dla sądu orzekającego w niniejszej sprawie, jak to już zaznaczono, jest niewątpliwa, natomiast wniosek kuratora spadku w niniejszej sprawie dotyczy ustanowienia adwokata, a to pozostaje poza dyspozycją wskazanego przepisu. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 257 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.