II SA/Gd 480/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-09-26
Skład orzekający: Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz, Stanisław Nowakowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek mieszkaniowy stanowi dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej? Czy zaległości alimentacyjne podlegają odliczeniu od dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek mieszkaniowy, przyznawany na okres dłuższy niż jednorazowy, stanowi dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, ponieważ nie został wymieniony w art. 8 ust. 4 ustawy jako wyłączony z dochodu. Sąd stwierdził również, że zaległości alimentacyjne, w przeciwieństwie do bieżących alimentów, nie podlegają odliczeniu od dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej, gdyż stanowią one zobowiązania cywilnoprawne, a nie bieżące obciążenie dochodu.Stan faktyczny
J. Z. złożył wniosek o udzielenie pomocy społecznej, wskazując na niskie wynagrodzenie obciążone zajęciem komorniczym. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek celowy, jednak skarżący uznał go za zaniżony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy, w tym wyjaśnienia kwestii dochodu z dodatku mieszkaniowego i odliczenia alimentów. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując sposób ustalania dochodu i odliczania alimentów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
W dniu 12 lutego 2007 r. J. Z. złożył do Kierownika Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o udzielenie pomocy społecznej na miesiące luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2007 r. W uzasadnieniu wskazał, że jego miesięczne wynagrodzenie brutto wynosi 1.100 zł i jest obciążone zajęciem komorniczym z tytułu zobowiązania alimentacyjnego.
Decyzją z dnia 19 marca 2007 r., nr [...], Kierownik Dzielnicowego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 104 i art. 108 k.p.a., art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 9, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 18 ust. 1 pkt 6, art. 39 ust. 1 i 2, art. 98, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 oraz art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. nr 267, poz. 2259) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 135, poz. 950), przyznał J. Z. pomoc w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności na okres od 1 marca 2007 r. do 30 czerwca 2007 r. w wysokości 100 miesięcznie, a w marcu i maju 2007 r. po 200 zł. miesięcznie. W uzasadnieniu organ administracji wyjaśnił, iż w świetle art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" pomoc w postaci świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności może być przyznana osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społeczne. Z wywiadu środowiskowego wynika, iż dochód wnioskodawcy na osobę w rodzinie wynosi 527,09 zł. Wobec tego z uwagi na długotrwałą chorobę oraz wysokość dochodu spełnione zostały wszystkie przesłanki konieczne do uzyskania wymienionego świadczenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. Z. stwierdził, iż rodzaj i wysokość przyznanej mu pomocy jest zaniżony, zmusza go do żebractwa, naraża na utratę zdrowia psychicznego i fizycznego i zmusza do życia w warunkach urągających godności człowieka. Skarżący wskazał, iż wydana decyzja pozostaje w sprzeczności z art. 3 ustawy o pomocy społecznej, z którego wynika, że pomoc społeczna winna być przyznana w celu zaspokojenia wszystkich niezbędnych potrzeb człowieka tak, aby mógł żyć w warunkach odpowiadających jego godności. Zarzucił on, iż organ błędnie ustalił wysokość jego miesięcznego dochodu na kwotę 527,09 zł, albowiem już od dłuższego czasu jego wynagrodzenie w 60% zajmowane jest na poczet bieżących i zaległych alimentów i miesięcznie uzyskuje dochód w wysokości około 300 zł. Nadto, zdaniem skarżącego, organ administracji doliczył do jego dochodu dodatek mieszkaniowy mimo, iż zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie stanowi on dochodu. Skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji nie realizuje przepisu art. 110 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej i oświadczył, iż Urząd Miasta nie może zasłaniać się brakiem środków na pomoc społecznej, w sytuacji tak pokaźnego budżetu miasta.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego" Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. nr 267, poz. 2259), pomoc państwa w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U nr 64, poz. 593, ze zm.), w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym, w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Ustawowe kryterium dochodowe wynosi aktualne 477 zł w gospodarstwie jednoosobowym, a 150 % tej kwoty wynosi 715,50 zł. W przypadku skarżącego, bez względu na to czy zasadnym było wliczenie przez organ pierwszej instancji do jego dochodu jakichkolwiek kwot dodatku mieszkaniowego, czy też nie, w obu przypadkach dochód skarżącego nie przekracza kwoty 715,50 zł, co pozwala udzielić mu pomocy społecznej w trybie przepisów ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ odwoławczy wskazał, iż udzielenie skarżącemu pomocy na podstawie ustawy o pomocy społecznej byłoby zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 możliwe, gdyby jego dochód nie przekraczał kwoty 477 zł. Organ pierwszej instancji ustalając kwotę dochodu skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w styczniu 2007 r., wziął pod uwagę zaświadczenie pracodawcy, zgodnie z którym wnioskodawca w miesiącu styczniu 2007 r. uzyskał wynagrodzenie netto w kwocie 791,71 zł. Do tej kwoty została dodana kwota 85,38 zł stanowiąca ¼ wysokości dodatku mieszkaniowego przyznanego na J. Z., która zamieszkuje pod tym samym adresem co skarżący. Od tak ustalonych dochodów skarżącego organ pierwszej instancji obowiązany był odjąć kwotę alimentów wskazanych w zajęciu komorniczym, tj. kwotę 350 zł., ostatecznie dochód skarżącego ustalono na kwotę 527,09 zł przekraczającą ustawowe kryterium dochodowe. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji dokonując powyższych wyliczeń w żaden sposób nie wykazał, czy skarżący uzyskuje dochód i w jakiej wysokości z tytułu przyznanego J. Z. dodatku mieszkaniowego, który to dodatek stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji winien wykazać, czy z tytułu dodatku mieszkaniowego przyznanego na rzecz J. Z. skarżący J. Z. (prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe) uzyskuje dochód i w jakiej wysokości. Dopiero bowiem wyjaśnienie powyższej kwestii może skutkować wyliczeniem wysokości miesięcznego dochodu skarżącego, a w konsekwencji rodzajem i wysokością ewentualnej udzielonej pomocy na złożony przez skarżącego wniosek. Organ odwoławczy wskazał, że złożony w dniu 12 lutego 2007 r. wniosek skarżącego nie określa rodzaju pomocy, o której udzielenie się on ubiega, a organ pierwszej instancji jest związany treścią wniosku. Tak sformułowany wniosek powinien zostać uzupełniony o wskazanie rodzaju i celu pomocy, o którą ubiega się wnioskodawca. Organ pierwszej instancji winien wezwać wnioskodawcę w trybie art. 64 k.p.a. do uzupełnienia powyższych braków. W ocenie organu odwoławczego dopiero po uzupełnieniu wniosku i wyczerpującym przeprowadzeniu postępowania w zakresie wysokości dochodu skarżącego możliwe będzie przyznanie skarżącemu określonego rodzaju pomocy. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że przepisy prawa nie wskazują wysokości kwot udzielanej pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji posiadając ograniczoną wysokość środków finansowych muszą dzielić je tak, aby wszystkie osoby, których sytuacja zmusza do zwrócenia się z wnioskiem o udzielenie pomocy, taką pomoc dostały w zakresie stosownym do zasobów finansowych organu. Organ odwoławczy uznał nadto za niezasadny zarzut naruszenia art. 110 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, wskazując, iż nie ma on zastosowania indywidualnych sprawach administracyjnych.
W skardze na powyższą decyzję J. Z. domagał się jej unieważnienia oraz rozstrzygnięcia, czy w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej dochodem jest dodatek mieszkaniowy przyznany przez gminę, czy obliczając dochód organ może nie uwzględnić egzekucji należności z tytułu zaległości alimentacyjnych, czy organ odmawiając przyznania pomocy winien podać przyczyny tego faktu i czy realizacji tego obowiązku nie stanowi podanie informacji w trybie art. 110 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej oraz rozstrzygnięcie, czy organ przyznający pomoc może żądać, aby we wniosku potrzebujący wskazał rodzaj pomocy i okres na jaki jej się ubiega. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż pomimo uchylenia decyzji pierwszej instancji, uzasadnienie decyzji świadczy o złamaniu prawa, albowiem podniesione przez niego argumenty nie zostały uznane. Skarżący nie zgodził się z uznaniem dodatku mieszkaniowego jako dochodu. Nadto stwierdził on, iż organy bezpodstawnie zawyżyły jego miesięczny dochód, który przy uwzględnieniu obciążeń alimentacyjnych wynosi 350 zł. J. Z. zakwestionował konieczność wskazania we wniosku o pomoc jej formy, wskazując, że na pracowniku socjalnym spoczywa obowiązek ustalenia, o jaką pomoc ubiega się wnioskodawca. Nadto skarżący wyraził dezaprobatę dla polityki finansowej Miasta G. które przeznacza nieadekwatne do potrzeb i możliwości kwoty na pomoc dla najbiedniejszych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 26 września 2007 r. skarżący oświadczył, że jego dochód wynosi kwotę 300 zł. i winien on otrzymać zasiłek stanowiący wyrównanie do minimum socjalnego w kwocie 477 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może prowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe, a przeprowadzenie całego bądź w znacznej części postępowania dowodowego musi spoczywać na organie pierwszej instancji po to, aby uczynić zadość zasadzie dwuinstancyjności.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie istniały przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji, a dokonana w decyzji kasacyjnej ocena prawna zarzutów odwołania jest prawidłowa.
Skarżący we wniosku domagał się przyznania pomocy na miesiące luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2007 r., wskazując iż jego pensja brutto wynosi 1 100 zł. Organ odwoławczy uznał, iż wniosek ten zawierał brak formalny, sprowadzający się do niewskazania formy dochodzonej pomocy. Skarżący w skardze zarzucił, iż organ nie może żądać aby osoba ubiegająca się o pomoc wskazywała rodzaj pomocy o jaką się ubiega i okres na jaki winna być ona udzielona.
W ocenie Sądu, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, iż postępowanie to wszczyna się na wniosek lub z urzędu. (art. 61 § 1 k.p.a.) W art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ustawodawca wskazał, że świadczenia z pomocy społecznej udzielane są na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela, albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela. W art. 102 ust. 2 ustawy przewidziano, iż pomoc społeczna może być udzielana z urzędu. Przepis ten, podobnie jak art. 61 § 1 k.p.a. rozróżnia zatem dwa odrębne sposoby wszczęcia postępowania o udzielenie pomocy społecznej – wszczęcie postępowania na wniosek strony, bądź innej osoby, za jej zgodą oraz wszczęcie postępowania z urzędu. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony o zakresie postępowania decyduje strona domagająca się pomocy, natomiast w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu, o zakresie tego postępowania decyduje organ administracji. Istotą postępowania wszczętego na wniosek strony jest rozstrzygnięcie wniosku, który określa granice rozpatrzenia sprawy. Organ administracji ma w takim przypadku obowiązek dokonania ustaleń faktycznych niezbędnych do jego rozstrzygnięcia oraz oceny prawnej zasadności wniosku. Stanowisko, iż organ administracji ma obowiązek z urzędu precyzować złożony przez stronę wniosek, jest niezasadne. Zastępowanie strony przez organ poprzez precyzowanie jej wniosku byłoby sprzeczne z istotą postępowania administracyjnego wszczynanego na wniosek, którego istotą jest ocena przez organ zasadności założonego wniosku. Fakt, iż postępowanie z ustawy o pomocy społecznej może być wszczęte także z urzędu, nie stanowi argumentu na poparcie zarzutu skarżącego. Ustawodawca przewidział możliwość działania organu z urzędu w sytuacji, gdy strona nie składa wniosku o udzielenie pomocy, a ocena konieczności wszczęcia postępowania z urzędu i zakresu tego postępowania zależy od uznania organu.
Złożony wniosek winien zatem precyzować, jakiej pomocy domaga się strona. Podkreślić należy, iż pomoc osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej może być udzielana nie tylko na podstawie ustawy o pomocy społecznej, lecz również innych aktów prawnych. Za koniecznością precyzowania żądania wniosku przemawiają również względy pragmatyczne związane z szybkością postępowania i koniecznością ustalania przez organ okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz możliwością i sprawnością kontroli wydanej decyzji w trybie administracyjnego postępowania odwoławczego. Podkreślić należy, iż możliwość korzystania z nieodpłatnych świadczeń pomocy społecznej stanowi rodzaj przysługującego stronie uprawnienia. Brak jest, zdaniem Sądu, podstaw do uznania, iż wymóg określenia z jakiego uprawnienia składający wniosek chce korzystać, stanowi nadmierne obciążenie strony ubiegającej się o pomoc państwa, strona winna zatem podjąć starania w celu sformułowania swojego żądania. Niewątpliwie charakter ustawy o pomocy społecznej jak i wynikająca z art. 102 § 2 ustawy możliwość wszczęcia postępowania z urzędu, obligują organ administracji do szczególnej troski, by osoby zwracające się o pomoc nie poniosły szkody wskutek nieznajomości przepisów prawa. Jest to zgodne z przewidzianą w art. 9 k.p.a. zasadą, iż organy administracji winny czuwać nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ administracji ma zatem obowiązek pouczenia stronę, która wykazuje nieznajomość przepisów, o możliwych formach pomocy, nie może natomiast zastępować strony w precyzowaniu jej żądań. W niektórych przypadkach, pismo strony, która nie jest w stanie sformułować wniosku, przykładowo z uwagi na stan psychiczny, może także stanowić impuls do wszczęcia przez organ działań z urzędu, wówczas jednak postępowanie będzie toczyło się z urzędu, a nie na wniosek strony.
Braki co do treści wniosku winny być usunięte przez organ administracji w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Jeżeli wniosek strony obarczony był wadą, która uniemożliwiała mu nadanie biegu już przed organem pierwszej instancji i powinna być usunięta w trybie art. 64 § 2 k.p.a., to zaniechanie organu pierwszej instancji w tej mierze winno spowodować uchylenie wydanego w sprawie orzeczenia w trybie postępowania odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 czerwca 2005 r., II SA/Gd 1369/02, LEX nr 203453). Na marginesie wskazać należy, iż z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie, iż domaga się on zasiłku stanowiącego wyrównanie do minimum socjalnego w kwocie 477 zł., zdaje się wynikać, iż jego celem było uzyskanie zasiłku okresowego, zgodnie bowiem z art. 38 ust. 2 ustawy to ten zasiłek ustala się w wysokości różnicy między ustawowym kryterium dochodowym a dochodem.
Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwej oceny prawnej przez organ odwoławczy w zakresie sposobu ustalania wysokości dochodu, od którego uzależniona jest pomoc społeczna nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Art. 8 ust. 4 ustawy stanowi, iż do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
Ustawodawca przewidział zatem zasadę, zgodnie z którą do dochodu, od którego uzależnione jest udzielenie pomocy społecznej wlicza się wszystkie przychody, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, za wyjątkiem tych przychodów, które wyraźnie zostały przez ustawę wymienione jako nie podlegające wliczeniu do dochodu. Dodatek mieszkaniowy przyznawany w trybie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) stanowi świadczenie pomocowe dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej na pokrycie kosztów czynszu i innych wydatków związanych z używaniem lokalu. Fakt, iż dodatek ten jest przyznawany na pokrycie zobowiązań określonego rodzaju, nie wyłącza jego charakteru dochodu, stanowi on bowiem dla osoby go uzyskującej przysporzenie majątkowe. Ustawodawca w art. 8 ust. 4 ustawy nie wymienił dodatku mieszkaniowego jako dochodu nie podlegającego wliczeniu do przychodu. W przepisie tym wskazano, że do dochodu nie wlicza się jednorazowego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze i świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej. Skoro ustawodawca wyłączył z dochodu jedynie jednorazowe świadczenie socjalnego (świadczenie z pomocy społecznej lub innego rodzaju socjalne wsparcie, przyznawane jednorazowo w formie pieniężnej), przyjąć należy a contrario, że wszelkie inne świadczenia, w tym świadczenia socjalne, które nie mają charakteru jednorazowego, podlegają wliczeniu do dochodu. Z art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, iż dodatek mieszkaniowy nie ma charakteru jednorazowego, przyznaje się go bowiem na okres 6 miesięcy. Dodatek ten podlega zatem wliczeniu do dochodu.
W niniejszej sprawie, organ odwoławczy zasadnie powziął wątpliwości, czy skarżący czerpie korzyść majątkową z tytułu dodatku mieszkaniowego przyznanego na rzecz zamieszkałej z nim byłej żony J. Z. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych o przyznaniu J. Z. dodatku mieszkaniowego wynika, iż jego wysokość ustalono biorąc za podstawę dochód łączny wszystkich członków gospodarstwa domowego zamieszkałych wspólnie w G. przy ul. [...], w tym skarżącego, który w toku postępowania twierdził, że nie prowadzi z byłą żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Okoliczność, czy część kwota dodatku mieszkaniowego zwiększa miesięczne dochody skarżącego winna podlegać zatem wyjaśnieniu.
Także zarzut skarżącego odnośnie błędnej oceny przez organ odwoławczy , iż odliczeniu od dochodu podlegają jedynie bieżące alimenty, nie jest, zdaniem Sądu uzasadniony. Z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dochód osoby ubiegającej się o pomoc społeczną winien być pomniejszony o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9 poz. 59 ze zm.) obowiązek alimentacyjny polega na obowiązku dostarczenia środków utrzymania i w miarę potrzeby środków wychowania, a zakres świadczeń alimentacyjnych, w myśl art. 135 § 1 tej ustawy, zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Świadczenie alimentacyjne jest świadczeniem okresowym, należnym uprawnionemu za poszczególne miesiące, na pokrycie kosztów utrzymania i służy zaspokojeniu jego bieżących potrzeb. W ocenie Sądu, kwota "alimentów świadczonych na rzecz innych osób" obejmuje alimenty świadczone miesięcznie przez zobowiązanego na rzecz osoby uprawnionej. Kwota tych alimentów stanowi miesięczne obciążenie dochodu zobowiązanego, w związku z koniecznością dostarczenia środków utrzymania osobie, której bieżące potrzeby ma pokrywać zobowiązany do alimentacji. W takiej też wysokości świadczenie to nie podlega wliczeniu do dochodu. Sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku winno się zatem pomniejszyć o kwotę bieżących alimentów świadczonych za miesiąc, z którego dochód podlega ustaleniu. Natomiast zaległości za poprzednie okresy z tytułu zobowiązań alimentacyjnych podobnie jak i inne zobowiązania cywilnoprawne ubiegającego się o świadczenie, w tym dochodzone przez uprawnionych w trybie egzekucji komorniczej nie podlegają odliczeniu od dochodu.
Zarzut skarżącego odnośnie naruszenia treści art. 110 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej nie jest uzasadniony. Przepis ten stanowi, iż kierownik ośrodka pomocy społecznej składa radzie gminy coroczne sprawozdanie z działalności ośrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy społecznej. Norma ta nie stanowi podstawy orzekania w indywidualnych sprawach administracyjnych, brak jest zatem podstaw do stwierdzenia jej naruszenia w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło