II SA/Gd 490/11

WyrokWSA w Gdańsku2011-08-25

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Wanda Antończyk, Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, mimo że decyzja organu pierwszej instancji mogła być oparta na niewłaściwej podstawie prawnej lub jej uzasadnienie było wewnętrznie sprzeczne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza prawa. Nawet jeśli decyzja organu pierwszej instancji mogła zawierać błędy w podstawie prawnej lub uzasadnieniu, nie stanowiły one rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter kasacyjny i nie pozwala na merytoryczne rozpatrzenie sprawy, a jedynie na ocenę wad kwalifikowanych decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 28 marca 2007 r. zatwierdzającej podział nieruchomości. Skarżący zarzucał, że decyzja Wójta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, m.in. z powodu błędnej podstawy prawnej i wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia. SKO dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia NSA Zbigniew Romała Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 marca 2011r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie i zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 8, art. 11 i art.156 § 1pkt 2 kpa oraz art. 97 ust. 3 pkt i art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia 3.11.2006r. Wójt Gminy po rozpatrzeniu wniosku Powiatowego Zarządu Dróg w C. zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości, jako zgodny z przepisami odrębnymi, działki nr [...] o powierzchni 1,8800ha, zapisanej w księdze wieczystej kw [...] Sądu Rejonowego w G., w ten sposób, że w wyniku podziału zostanie wydzielona działka na poszerzenie drogi powiatowej nr [...], obejmującej przebudowę układu drogowego łączącego miasto C. z miejscowością C.. W uzasadnieniu wskazano, że o podział działki będącej własnością J. i A. R. wniósł Powiatowy Zarząd Dróg w C. Jako podstawę prawną wydania opinii wskazano art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261 z 2004r., poz. 26030 i § 3 rozporządzenia rady Ministrów z 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. nr 98, poz. 1071) oraz art. 104 kpa. Decyzją z dnia 28 marca 2007r. nr [...] Wójt Gminy: 1) zatwierdził przedstawiony na mapie, stanowiącej załącznik do decyzji, projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym C. zapisanej w kw [...] (działki nr [...] o powierzchni 1,8800ha będącej własnością A. L. R. i J. W. R.), 2) wydzielił z działki [...] objętej podziałem działkę oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni 1,7856ha, 3) wydzielił z działki [...] objętej podziałem działkę oznaczoną jako działka [...] o powierzchni 0,0944ha , na poszerzenie powiatowej drogi publicznej. W uzasadnieniu wskazano, że projekt podziału działki nr [...] jest zgodny z postanowieniem Wójta Gminy z dnia 3 listopada 2006r. Podziału dokonano na cele poszerzenia drogi powiatowej, związanej z przebudową układu drogowego łączącego miasto C. z miejscowością C. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 94 ust. 1 , art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1, art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 2, § 3 ust. 1 i 2 , §4 i §7 w/wym. rozporządzenia rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. Skarżącym doręczono zarówno postanowienie z dnia 3 listopada 2006r., jak i wyżej wym. decyzję z dnia 28 marca 2007r. wraz z pouczeniem o prawie do ich zaskarżenia. Decyzja z dnia 28 marca 2007r. stała się decyzją ostateczną. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2009r. A. i J. R. wnieśli o uchylenie decyzji z dnia 28 marca 2007r., podnosząc że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący powołali się na swoje pismo z dnia 19 lutego 2009r., którym podnieśli, że podział nieruchomości został dokonany na wniosek Powiatowego Zarządu Dróg Powiatowych w C. Natomiast zgodnie z art. 98 ust. 1 i 3 stanowiącym o ustaleniu wysokości odszkodowania za działki wydzielone pod drogi publiczne, podział mógł być dokonany wyłącznie na wniosek właścicieli, którzy takiego wniosku nie złożyli. Dodatkowo w piśmie z dnia 23 czerwca 2009r. skarżący podali, że sprawa podziału powinna być załatwiona od początku, zgodnie z prawem, wskazując ponownie, że nikt nie zgłaszał się do nich jako właścicieli, o wystąpienie o podział nieruchomości nr [...], a więc podział został dokonany bez ich wiedzy i zgody. Decyzją z dnia 20 lipca 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 28 marca 2007r. W pierwszej kolejności Kolegium wskazało, że Wójt Gminy na wniosek Zarządu Dróg Wojewódzkich w G. wydał decyzję z dnia 31 maja 2004r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na przebudowie istniejącego układu drogowego, drogi powiatowej, łączącego miasto C. z miejscowością C. wraz z wykonaniem urządzeń infrastruktury technicznej związanej z przedmiotowa inwestycją. Na podstawie ww. decyzji Powiatowy Zarząd Dróg w C. wystąpił o podział działki nr [...] będącej własnością skarżących w związku z koniecznością wydzielenia działki z przeznaczeniem na poszerzenie ww. drogi. Konsekwencją powyższego było wydanie postanowienia opiniującego projekt podziału, a następnie decyzji z dnia 28 marca 2007r. zatwierdzającej podział nieruchomości. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Celem publicznym zgodnie z art. ww. ustawy jest m.in. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. nr 80, poz. 717 ze zm.) rozmieszczenia inwestycji celu publicznego następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku zaś braku planu określenie sposobów zagospodarowania terenu, w tym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dla terenu objętego inwestycją pod nazwą" przebudowa drogi powiatowej nr [...], łączącej C. i C." została wydana w/w decyzja z dnia 31 maja 2004r. Zatem w sprawie zaistniały przesłanki do dokonania podziału nieruchomości z urzędu w oparciu o art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako niezbędnego dla realizacji celu publicznego. Kolegium wskazało, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej jedynie poważną, kwalifikowaną wadą, przesłanką stwierdzenia nieważności jest oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej, a rozstrzygniecie nie może być zaakceptowane jako akt wydany przez praworządne organy państwa. W okolicznościach sprawy nie sposób przyjąć iż naruszono prawo w sposób rażący. A. i J. R. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że decyzja z dnia 28 marca 2007r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na celowym wyłączeniu skarżących z procesu decyzyjnego i wprowadzaniu skarżących w błąd. Właściciele szeregu działek przeznaczonych pod przebudowę układu drogowego, po spotkaniu dot. wykupu gruntów i po ich wykupie, otrzymali realne odszkodowania. Tymczasem w przypadku skarżących zostali oni "postawieni pod murem" w sprawie wykupu części działki. Cena, jaką zaproponowała Gmina za przejęcie na własność działki o powierzchni 944m² jest kilkakrotnie niższa (12zł/1m²) od cen rynkowych nieruchomości (100-120zł/m². Decyzją z dnia 24 września 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1 oraz art. 138 § pkt 1 kpa w związku z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 ( wady decyzji istniejące w dniu jej wydania) organ bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji administracyjnej i może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy błędne rozstrzygnięcie dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W sprawie o stwierdzenie nieważności organ orzeka wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że nie może orzekać co do istoty sprawy. Może jedynie stwierdzić nieważność decyzji, a w braku przesłanek odmówić stwierdzenia jej nieważności. Tym bardziej organ nie może rozstrzygać o kwestiach wykraczających poza przedmiot sprawy. W rozpoznawanej sprawie zarzut zaoferowania za przejętą nieruchomość zaniżonej ceny wykracza poza przedmiot sprawy, której istotą jest weryfikacja ważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...]. Sprawę odszkodowania za przejętą nieruchomość reguluje przepis art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie, z którym wysokość odszkodowania uzgadnia właściwy organ z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym. Dopiero w przypadku, gdy do takiego uzgodnienia nie dojdzie odszkodowanie wypłaca się według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Kolegium nie dopatrzyło się żadnej z wad uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 28 marca 2007r. i w tym zakresie podzieliło argumentację zawartą w decyzji Kolegium z dnia 20 lipca 2009r, Dodatkowo wskazano, że trybu stwierdzenia nieważności nie można utożsamiać z ponownym merytorycznym rozpatrzeniem sprawy. Powyższa decyzja Kolegium z dnia 24 września 2009r. stała się decyzją ostateczną i nie została zaskarżona przez skarżących. We wniosku z dnia 9 listopada 2010r. J. R. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 września 2009r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia 20 lipca 2009r. W uzasadnieniu skarżący podał, że w obu ww. decyzjach Kolegium stanęło na stanowisku, że Wójt Gminy był uprawniony do wydania decyzji o podziale na podstawie art. 93 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tymczasem w dalszej części decyzji uzasadnienia organ słusznie stwierdził, że jedyną właściwą podstawę dokonania podziału nieruchomości stanowił art. 97 ust. 3 pkt 1.Rażące naruszenie prawa przez SKO polega na tym, że dokonując oceny zgodności z prawem decyzji Wójta Gminy, która nie jest oparta na art. 97 ust. 3 pkt 1 Kolegium nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa (przepisów prawa materialnego). Skarżący wskazał, że organ działając z urzędu oparł się na art. 97 ust. 1, który stanowi podstawę działań na wniosek zainteresowanego, nie daje natomiast podstaw do działania z urzędu. Skarżący podniósł, że rażące naruszenie prawa polega m.in. na podaniu przez organ błędnej podstawy prawnej. Brak takiej podstawy lub jej nieprawidłowe podanie stanowi podstawę dla stwierdzenia, że decyzja został wydana z naruszeniem podstawowej zasady praworządności(art. 6 kpa). Zarówno organ I instancji, jak i SKO w uzasadnieniach swoich decyzji podkreślały jednoznacznie, że rozważają jako podstawę prawną decyzji art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdy tymczasem w decyzji takiej podstawy brak i co ważniejsze w istocie trudno dociec z czyjej inicjatywy toczyło się postępowanie czy na wniosek strony, czy też z urzędu. Decyzją z dnia 19 stycznia 2011r. nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia 24 września 2010r. Rozpatrując sprawę w oparciu o przesłankę zawartą w art. 156 §1 pkt 2 kpa dotyczącą wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, Kolegium wskazało, że zarówno doktryna, jak i orzecznictwo ustaliły, że decyzjami bez podstawy prawnej są decyzje wykraczające poza sferę stosunków administracyjno-prawnych, podjęte w sferze nieuregulowanej prawem powszechnie obowiązującym, wydane w sprawach, w których stan prawny jest kształtowany z mocy samego prawa, co wyklucza możliwość działania administracyjnego w formie decyzji, wydane w sprawach, w których z mocy przepisów prawa materialnego czynności powinny być dokonane w formie innej niż decyzja, wydane na podstawie przepisów prawa materialnego regulujących stany faktyczne oczywiście odmiennie od stanów faktycznych sprawy rozstrzyganej taką decyzją, a więc wydane na podstawie przepisów, które nie mogą być w sprawie zastosowane. Powołując się na powyższe Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie istotnym było więc ustalenie, czy w przypadku analizowanej przez Kolegium decyzji prawidłowa podstawa prawna – mimo jej nie przytoczenia – w rzeczywistości istniała. Pojęcie "decyzja wydana bez podstawy prawnej" oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej dla organu polegającej na wydawaniu decyzji administracyjnej. Nie przytoczenie prawidłowej podstawy prawnej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa upoważniają organ do określonego działania, mogłoby być wzięte pod uwagę w wypadku zwykłego postępowania, toczącego się w trybie instancyjnym, natomiast nie może ono stanowić o rażącym naruszeniu prawa. Tym samym brak jest podstaw do uznania aby decyzja naruszała prawo stopniu rażącym. Skarżący J. R. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 września 2009r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 20 lipca 2009r. W uzasadnieniu wniosku skarżący odwołując się do uzasadnienia decyzji z dnia 19 stycznia 2011r. zarzucił, że Kolegium nie dostrzega niezwykle ważnego aspektu jakim jest fakt naruszenia przez organ jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, jakim jest zasada przekonywania (właściwego uzasadnienia) wyrażona w art. 11 kpa. Organ wydając decyzję powinien w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu sprawy. Tymczasem SKO załatwiając sprawę decyzji opartej na art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przytacza inną podstawę prawną i w sposób szczegółowy ją uzasadnia. Naruszona została więc jedna zasadniczych zasad ogólnych kpa, a nadto naruszono art. 107 § 3 kpa poprzez oczywistą sprzeczność uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Uzasadnienie dotyczy jakby innej decyzji niż ta, która była przedmiotem postępowania. Oczywiste i niewątpliwe naruszenie zasad ogólnych postępowania (art. 7,8,9,12 i 77 kpa) polegające na tym, że w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano tych zasad w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano je nieprawidłowo stanowi przesłankę rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa – wyrok NSA z 25.11.20002 III SA/2643/01, p.pPod.2003, nr 9, s.50. Decyzją z dnia 8 marca 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia 19 stycznia 2011r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania, w tym argumentację skarżącego, jak również stanowisko organu zajmowane w kolejnych decyzjach wydawanych przez Kolegium. Kolegium ustaliło, że przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie został naruszony ww. decyzji z dnia 20 lipca 2009r. Wskazano, że okolicznością niesporną jest, iż podstawę działania organu I instancji winien stanowić m.in. przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz nie wskazanie w decyzji Kolegium na przepis art. 97 ust. 1 nie miało znaczenia. Powołane rozstrzygnięcia Kolegium potwierdzają, że jakkolwiek organ I instancji (Wójt Gminy) nie wskazał w swej decyzji powyższej podstawy prawnej (art. 97 ust. 3 pkt 1) to wydał swoje rozstrzygnięcie zgodnie z tym przepisem (więc w sposób nie naruszający prawa), pomimo wskazania na art. 97 ust. 1. W zaskarżonej decyzji Kolegium prawidłowo ustaliło, że brak wskazania podstawy prawnej w decyzji (wadliwe jej wskazania) nie skutkuje stwierdzeniem nieważności, jeśli decyzja odpowiada prawu. Rozstrzygniecie Kolegium zawarte w decyzji z dnia 20 lipca 2010r. nie narusza prawa. Kolegium wydało tę decyzję w granicach posiadanego upoważnienia, w oparciu o przesłanki dot. stwierdzenia nieważności. Przesądzono też, że jakkolwiek organ I instancji nie wskazał w swej decyzji przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to norma tego przepisu została w sprawie zastosowana, co a contrario potwierdza brak podstaw do zastosowania przepisu art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomosciami. Nic nie wskazuje aby Kolegium rozpoznając sprawę po raz pierwszy nie miało na uwadze faktu wskazania w decyzji organu I instancji art. 97 ust. 1 Brak naruszenia prawa przy rozpatrzeniu sprawy wynika z faktu stwierdzenia, że decyzję prawidłowo wydano na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy, choć przepis ten nie został wskazany w decyzji Wójta Gminy. Uchybienie w przytoczeniu podstawy prawnej nie miało wpływu na wynik sprawy. Wprawdzie naruszenie zasad postępowania administracyjnego może wyjątkowo prowadzić do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, w tym z naruszenie art. 107 § 3 kpa, jednak nie sposób podzielić poglądu, z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnej wyrażoną w art. 16 kpa, aby nieważne były decyzje Kolegium rozstrzygające o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. Ewentualne naruszenie przepisów (np. przez nie podanie prawidłowej podstawy prawnej lub wskazanie wadliwej podstawy prawnej) samo w sobie nie uzasadnia stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, jeżeli decyzja odpowiada prawu, tj. została wydana zgodnie z przepisami prawa choć ze wskazaniem wadliwej podstawy prawnej, bądź zawiera pogląd organu, z którym nie zgadza się strona. Reasumując Kolegium ustaliło, że przy wydawaniu decyzji z dnia 20 lipca 2009r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa. W/wym. decyzja została zaskarżona przez J. R. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że rażące naruszenie prawa w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego polega na tym, że decyzja Wójta Gminy nie jest oparta na art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. SKO mimo dwukrotnego rozpoznania sprawy nie dopatrzyło się rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego. Tymczasem organ działając z urzędu oparł się na przepisie art. 97 ust. 1, który stanowi podstawę dla działania na wniosek właściciela nieruchomości, a nie do działania z urzędu. Tymczasem w piśmie z dnia 19 maja 2009r. kierowanym do SKO Wójt Gminy wskazał, że na podstawie wniosku Powiatowego Zarządu Dróg na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału dokonano z urzędu. Skarżący wskazał, że w sprawie nie tyle chodzi o "zamianę" podstaw prawnych decyzji, ale o fakt, że nie jest jasne czy organ wydając decyzję działał z urzędu czy na wniosek strony, czy działając w tym zakresie brał pod uwagę istniejące okoliczności złożenia wniosku czy też wydawał decyzję niezależnie od nich. Uzasadnienie decyzji Wójta Gminy jest bowiem wewnętrznie sprzeczne a nie tylko sprzeczne z podaną w nim podstawą prawną. W istocie nie wiadomo co zadecydowało o tym, że decyzja powinna być załatwiona w trybie art. 97 ust. 3 pkt 1, tzn. nie uzasadniono należycie celu publicznego wskazując jednocześnie inną podstawę prawną upoważniająca Wójta do działania na wniosek strony. Ten konglomerat sprzeczności, jak to podniesiono w skardze, stanowi nie tylko o naruszeniu art. 11 i 107 § 3 kpa, ale niewątpliwie naruszenie art. 8 kpa zakładającego działanie organów w sposób pogłębiający zaufanie organów do obywateli. W ocenie skarżącego zamiana podstawy prawnej przy "dziwacznym" uzasadnieniu, nie wskazującym na poszczególne przesłanki jakimi kierował się organ wydając decyzję, została wydana celowo, aby stworzyć pozory legalności podejmowanych działań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej jako P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie w granicach sprawy oznacza sprawę, w której został wydany zaskarżony akt. Rozstrzyganie w granicach sprawy, zgodnie z powołanym przepisem oznacza sprawę administracyjną w odniesieniu, do której decyzja została wydana. Zaskarżenie zaś decyzji oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która została w decyzji rozstrzygnięta decyzją administracyjną. Powyższe oznacza, że świetle powołanych regulacji przedmiotem kontroli Sądu, a więc oceny zgodności z prawem jest w rozpoznawanej sprawie decyzja SKO z dnia 8 marca 2011r. utrzymująca w mocy decyzję SKO z dnia 19 stycznia 2011r. Nie może więc stanowić przedmiotu kontroli Sądu powoływana przez skarżącego decyzja Wójta Gminy z dnia 28 marca 2007r. o podziale nieruchomości nr [...]. Zarzuty kierowane do decyzji z dnia 28 marca 2007r., które według skarżącego dowodzą jej wadliwości (nieważności ) w tym postępowaniu nie mogą być rozpoznawane. Pojęcie rażącego naruszenia zostało zdefiniowane przez doktrynę i orzecznictwo w związku z treścią przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego..., s. 69 i n.). Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (wyr. NSA z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (wyr. NSA z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50). Powyższa definicja dotyczy w zasadzie rażącego naruszenia prawa materialnego, jednakże, jak to podnosił skarżący, stwierdzenia nieważności decyzji , możliwe jest także rażące naruszenie przepisów postępowania. Za rażące naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym można uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 188/05, LEX nr 189214). W ocenie Sądu zaskarżona przez skarżącego decyzja Kolegium z dnia 8 marca 2011r. nie narusza prawa. W decyzji z dnia 8 marca 2011r. oraz w poprzedzającej ją decyzji z dnia 19 stycznia 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznawało wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 20 lipca 2011r. a nie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 28 marca 2007r. (rozpoznany decyzją z dnia 24września 2010r. i 20 lipca 2009r). Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 września 2009r. organ ten nie naruszył prawa w sposób rażący. Ponownie stosownie do zarzutów skarżącego odniósł się do decyzji Wójta Gminy z dnia 28 marca 2007r. i ustalił, że wydana w sprawie decyzja Wójta Gminy z dnia 28 marca 2009r. nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 §1 pkt 2 kpa, z przyczyn wyżej przedstawionych. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do istoty. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę wyłącznie w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy "co do istoty" jak w postępowaniu odwoławczym. Takie postępowanie zostało przez organ przeprowadzone. Z tej przyczyny zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organ przepisów art. 97 ust. 3 pkt 1 i art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zasługują na uwzględnienie. Organ ustalił, że brak wskazania w podstawie prawnej decyzji z dnia 28 marca 2007r. przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy, a wskazanie przepisu art. 97 ust. 1, nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa czy też wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Za rażące naruszenie prawa należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Utożsamianie rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem jest wadliwe, zwłaszcza w sytuacji naruszenia prawa polegającego na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa, gdy uchylenie decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Okoliczności te zostały zaakcentowane przez organ w decyzji z dnia 8 marca 2011r., jak i w decyzji z dnia 19 stycznia 2011r., jak i w decyzjach wcześniejszych dot. rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o podziale nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie nie zostały też naruszone wymienione przez skarżącego zasady postępowania, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 8 kpa organy administracji obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, art. 11 kpa realizuje zaś zasadę przekonywania i stanowi, że organ powinien wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Uchybia obowiązkom wymienionym w tym przepisie organ, który nie ustosunkuje się do twierdzeń stron i nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy i okoliczności podnoszonych przez stronę. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 marca 2011r, Kolegium rozpoznawało już wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 20 lipca 2010r. i 24 września 2010r., nie naruszając ww. zasad postępowania. Zarzut zawarty w skardze, że rażące naruszenie prawa w decyzji SKO polega na tym, że w sytuacji gdy decyzja Wójta Gminy nie jest oparta na art. 97 ust. 3 pkt 1, Kolegium rozważając tę sprawę nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, że decyzją z dnia 20 lipca 2009r. , oraz utrzymującą ją w mocy decyzją z dnia 24 września 2009r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 28 marca 2007r. Skarżący nie zaskarżył powyższej decyzji i tym samym decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 28 marca 2009r. stała się ostateczna. W prowadzonym postępowaniu, zakończonym decyzją z dnia 8 marca 2011r. decyzja Kolegium podlegała ocenie jednakże już w świetle przesłanek z art. 156 §1 pkt 2 kpa, czyli z punktu widzenia jej nieważności (zaskarżona decyzja musiałaby naruszać prawo w sposób rażący), co z przyczyn wyżej wskazanych nie miało miejsca. Na marginesie jedynie wskazać należy, że skarżącemu przysługiwało prawo do zaskarżenia do Sądu zarówno decyzji Wójta Gminy z dnia 28 marca 2009r., jak i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia 24 września 2009r., co umożliwiłoby pełną kontrolę podnoszonej przez skarżącego wadliwości wydanych rozstrzygnięć (decyzji nieostatecznych). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło