II SA/Gd 497/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-10-01

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając decyzję o pozwoleniu na budowę, ma obowiązek badania prawdziwości zaświadczeń o posiadanych uprawnieniach budowlanych przez projektantów, czy też może opierać się na domniemaniu ich prawdziwości?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest zobowiązany do badania prawdziwości zaświadczeń o posiadanych uprawnieniach budowlanych, które stanowią dokumenty urzędowe. Może on opierać się na domniemaniu ich prawdziwości, chyba że istnieją uzasadnione podstawy do kwestionowania ich autentyczności. Dopiero ujawnienie się nowych okoliczności, wskazujących na fikcyjność projektantów lub brak ich uprawnień, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Starosta uchylił decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, ponieważ projektanci byli osobami fikcyjnymi lub posiadali sfałszowane uprawnienia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji oraz błędne ustalenie braku wywiązania się z obowiązku złożenia projektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 19 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta decyzją z dnia 18 lutego 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art.145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a."), uchylił swoją decyzję z dnia 5 grudnia 2011 r., dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania A. K. pozwolenia na budowę hali produkcyjnej wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną na działce nr [...] obr. B. gmina Ł. oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. hali produkcyjnej. W uzasadnieniu Starosta wskazał na poczynione ustalenia faktyczne, które skutkowały wydaniem powyższej decyzji. Wskazał, że projektantami, zatwierdzonego decyzją z dnia 5 grudnia 2011 r., projektu budowlanego byli P. F., P. M., A. T., L. K., W. B., K. T. i J. G., co do których (w związku z prowadzonym pod nadzorem Prokuratury Rejonowej postępowaniem sygn. [...] o czyny z art. 270 § 1 k.k., 272 k.k., art. 91 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego oraz na podstawie pisma sygn. [...] z dnia 14 grudnia 2012 r Prokuratury Rejonowej) istniało duże prawdopodobieństwo, za wyjątkiem P. M., że są osobami fikcyjnymi. Wobec powyższego ustalenia, postanowieniem z dnia 16 września 2013 r., Starosta wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia 5 grudnia 2011 r. W toku przeprowadzonych czynności wyjaśniających ustalono, że P. F., A. T., L. K., W. B., K. T. i J. G. są osobami fikcyjnymi, a dostarczone do projektu kopie uprawnień i zaświadczeń o przynależności ww. osób do izb samorządu terytorialnego, zostały sfałszowane. Ustalono również, że P. M. do 1 stycznia 2013 r. nie był członkiem Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, a z kopii uprawnień, przesłanej przez Urząd Wojewódzki wynikało, że dołączona do wniosku o pozwolenie na budowę kopia decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego została sfałszowana w zakresie rozszerzenia posiadanych uprawnień. Tym samym organ uznał, że zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazująca na istnienie w dniu wydania pierwotnej decyzji z dnia 5 grudnia 2011 r, nieznanych mu okoliczności, skutkujących wydaniem, w myśl art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji o uchyleniu pozwolenia na budowę. Starosta stwierdził również, że dokumentacja będąca załącznikiem do wniosku z dnia 2 listopada 2011 r., w której na stronie tytułowej pod słowami projektant i sprawdzający widnieją osoby fikcyjne oraz P. M., który w grudniu 2010 r., czyli na dzień sporządzenia projektu, nie był członkiem Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, a także nie posiadał odpowiedniego przygotowania zawodowego do sporządzania projektów w zakresie konstrukcyjno-budowlanym budynków o kubaturze większej niż 1000 m3, nie stanowi w myśl prawa budowlanego, projektu budowlanego. Tym samym organ uznał, że inwestor nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego w art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej jako "ustawa – Prawo budowlane", co skutkowało odmową zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie hali produkcyjnej wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną. W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. zarzucił Staroście naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 16 § 1, art. 77 § 1 oraz 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału w sprawie, nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, oraz braku istnienia podstawy prawnej do uchylenia decyzji, albowiem okoliczności, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. muszą ujawnić się po wydaniu decyzji, co oznacza że dowody na istnienie tych okoliczności nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji podlegającej wznowieniu. Zdaniem skarżącego organ naruszył również przepisy prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 35 i art. 81 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane poprzez błędne ustalenie, że A. K. nie wywiązał się z obowiązku złożenia wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę projektu budowlanego oraz niewykonanie przez organ nałożonego na ten organ obowiązków wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 81 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Argumentując swoje stanowisko, skarżący w pierwszej kolejności przywołał treść przepisu art. 35 ust. 1 oraz art. 81 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, po czym stwierdził, że organ przed wydaniem decyzji powinien dokonać kontroli, czy projekt został wykonany przez osoby posiadające uprawnienia budowlane jak również, czy osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie posiadają uprawnienia wynikające z przepisów prawa do pełnienia tych funkcji. Ponieważ organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, pomimo że w aktach sprawy znajdowały się dokumenty konieczne do ustalenia czy osoby, które wykonały projekt posiadają uprawnienie wymagane przepisami prawa, skarżący wywiódł, że brak było podstaw prawnych do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżący podkreślił przy tym, że skutkami zaniedbań organu nie można obciążać strony, która na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zrealizowała inwestycję i uzyskała od właściwego organu pozwolenie na użytkowanie. Skarżący zwrócił również uwagę, że organ uniemożliwił mu – przed wydaniem decyzji – zapoznanie się z zebranym materiałem w sprawie. Wyjaśnił, że gdyby miał taką możliwość, wydanie przedmiotowej decyzji byłoby zbędne, gdyż przedstawiłby opinię techniczna, która w pełni potwierdza, że hala magazynowa wybudowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 5 grudnia 2011 r. spełnia wszystkie wymogi wynikające z przepisów prawa budowlanego, norm technicznych, została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną i nowa decyzja byłaby identyczna jak wydana pierwotnie. Skarżący nie zgodził się z organem, że naruszył przepis art. 33 ustawy – Prawo budowlane, gdyż rzekomo nie złożył projektu budowlanego, albowiem w aktach sprawy znajduje się projekt, który organ zatwierdził. W dalszej części skarżący odniósł się do naruszenia przez organ pierwszej instancji podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia 19 maja 2014 r., nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, mając na uwadze przepisy regulujące kwestię pozwolenia na budowę, a mianowicie art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2, art. 35 ust. 1, art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, stwierdził, że zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. pozbawiony jest podstaw prawnych. Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją skarżącego, że okoliczność dotycząca braku posiadanych przez twórców projektu budowlanego uprawnień była znana organowi pierwszej instancji w dniu wydania decyzji pierwotnej, na mocy, której udzielono pozwolenia na budowę, dlatego nie może ona stanowić podstawy prawnej zaskarżonej decyzji w postępowaniu wznowieniowym. Organ wyjaśnił, że co prawda brak uprawnień i ich fikcyjność istniała w dniu wydania pierwotnej decyzji, lecz nie była znana organowi pierwszej instancji. Jak zauważył bowiem organ fakty, w oparciu o które wznowiono postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, ujawniły się dopiero, gdy decyzja była ostateczna. Starosta został bowiem poinformowany o braku posiadania stosownych uprawnień budowlanych przez twórców projektu przez właściwe organy ścigania, prowadzące śledztwo wobec tych osób, które przygotowywały projekt m.in. dla skarżącego. Organ odwoławczy odnosząc się do wskazanego przez skarżącego obowiązku organu architektoniczno-budowlanego wymienionego w art. 35 ust 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane, a dotyczącego konieczności sprawdzenia przez organ wydający decyzję posiadania wymaganych uprawnień przez twórców projektu, wyjaśnił, że organ administracji publicznej wydający decyzję jest zobowiązany sprawdzić, czy projekt przygotowany jest przez osoby legitymujące się aktualnym na dzień wydania decyzji zaświadczeniem, potwierdzającym uprawnienia budowlane, lecz tego obowiązku organu nie można interpretować rozszerzająco. Organ architektoniczno-budowlany sprawdza bowiem istnienie takiego dokumentu, zaświadczenia, czy decyzji o nadaniu uprawnień, lecz nie jest ani uprawniony ani też zobowiązany do badania jego prawdziwości. Organ odwołując się do treści przepisu art. 76 k.p.a. stwierdził, że dokument urzędowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dowód taki, sporządzony przez upoważniony do jego sporządzenia organ w zakresie swojego działania, korzysta z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i z tych względów dokument urzędowy staje się najbardziej wiarogodnym środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Odnosząc się w dalszej części uzasadnienia do wskazanej przez skarżącego opinii technicznej, organ odwoławczy stwierdził, że nie może ona stanowić podstawy do wydania pozwolenia na budowę, czy też zastąpić w ogóle brakujący projekt budowlany. Organ nie zgodził się również z twierdzeniem skarżącego, że do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył on stosowny projekt budowlany. Organ zwrócił uwagę, że ponieważ twórcy tego projektu nie mieli szczególnych uprawnień budowlanych, to projekt ten w rzeczywistości nie istniał w świetle prawa budowlanego. Z powyższych względów, organ odwoławczy za pozbawiony podstaw uznał zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 16 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., uznając, że organ pierwszej instancji, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W skardze na powyższą decyzję A. K. powtórzył zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji Starosty, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedmiotowej skargi skarżący powtórzył zasadniczo motywy uzasadnienia odwołania akcentując między innymi, że organ winien wezwać go do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i określić termin do ich usunięcia. Ponieważ organ tego nie uczynił, skarżący wywiódł, że nie może ponosić z tego tytułu konsekwencji. Wskazał również, że to na niego został przerzucony obowiązek sprawdzania, czy osoby które legitymują się uprawnieniami nadanymi przez państwo, rzeczywiście takie uprawnienia posiadają. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, sąd skargę oddala. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które skutkować winno jej uchyleniem. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwym jest bowiem, co szczegółowo opisywały organy obu instancji, że decyzją z dnia 5 grudnia 2011 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał skarżącemu pozwolenie na budowę hali produkcyjnej wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną na działce nr [...], obr. B. gm. Ł. Projektantami projektu budowlanego byli P. F., P. M., A. T., L. K., W. B., K. T. i J. G. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że w związku z pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. – a więc już po wydaniu decyzji przez Starostę z dnia 5 grudnia 2011 r. – Prokuratury Rejonowej, w sprawie [...], nadzorującej postępowanie dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa o czyn z art. 270 § 1 k.k. i art. 272 k.k. w zw. z art. 91 ustawy – Prawo budowlane, wobec ww. współtwórców projektu budowlanego, Starosta postanowieniem z dnia 16 września 2013 r. wznowił – na podstawie art. 149 § 1, art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 5 grudnia 2011 r. Niewątpliwa jest również i ta okoliczność, że informacje uzyskane przez Starostę, stanowiące podstawę wznowienia postępowania i wydania decyzji uchylającej decyzję z dnia 5 grudnia 2011 r. znalazły swoje potwierdzenie w kilku pismach organów administracji publicznej i organów ścigania. I tak, z pisma Prokuratury Okręgowej z dnia 14 października 2013 r. wynika, że na dzień sporządzenia tego pisma w toku śledztwa nie potwierdzono w ogóle istnienia rzekomych autorów projektu budowalnego poza P. F. i tym samym nie potwierdzono aby dokumentacja nadająca szczególne uprawnienia z zakresu budownictwa ich dotycząca, była wystawiona przez właściwe organy, czyli Izbę Architektów i Izbę Inżynierów. Z kolei z pisma Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 24 września 2013 r wynika, że A. T., L. K., J. G. i K. T. albo nie byli i nie są członkami Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, albo wskazane numery uprawnień w ogóle nie istnieją, bądź pod wskazanym numerem jest zarejestrowana inna osoba. Izba wskazała również, że P. M. został wpisany na listę jej członków dopiero od dnia 1 stycznia 2013 r. Powyższe znalazło swoje potwierdzenie w pismach z Urzędu Wojewódzkiego z dnia 1 i 3 października 2013 r., z którego bezsprzecznie wynika, że w zakresie stwierdzenia przygotowania zawodowego W. B., P. F., A. T., L. K. brak jest uprawnień o wskazanych przez ww. numerach bądź numery przyporządkowane są innym osobom. Analiza przywołanego stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, że Starosta słusznie wszczął postępowanie w trybie wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie podjął merytoryczne rozstrzygnięcie w trybie nadzwyczajnym. Niewątpliwie organ ten dowiedział się na skutek pisma Prokuratury Rejonowej o nowych okolicznościach faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji Starosty z dnia 5 grudnia 2011 r., nieznanych temu organowi. Wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jak stanowi z kolei przepis art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na mocy art. 33 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: 1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, i który stanowi, że podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a, oraz - zgodnie z odrębnymi przepisami - wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności, aktualnym na dzień opracowania projektu, (...); 2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...). Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (ust. 3). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w ww. art. 32 ust. 4 prawa budowalnego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust. 4). W kontekście wyżej wymienionych przepisów niewątpliwym jest, że obowiązkiem organu udzielającego pozwolenie na budowę jest sprawdzenie, czy spełnione zostały wymogi zawarte w art. 35, a także warunki zawarte w art. 32 ust. 4 prawa budowalnego, a co istotne w kontekście rozpoznawanej sprawy, czy projekt wykonała osoba posiadająca wymagane uprawnienia i legitymująca się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowalnego. Wskazać w tym miejscu jednocześnie należy, że organ bada, czy do wniosku o pozwolenie na budowę załączone zostały wymagane dokumenty, opinie, w tym zaświadczenie czy decyzja o nadaniu uprawnień. Żaden przepis prawa nie nakłada natomiast na organ obowiązku badania prawdziwości takiego zaświadczenia czy decyzji. Tym samym w sytuacji, gdy Starosta, dokonując sprawdzenia rozwiązań projektowych i kompletności przedłożonego projektu, nie miał podstaw do kwestionowania autentyczności dokumentów urzędowych (jakimi niewątpliwie są zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 prawa budowalnego), jak również badania czy osoby objęte tymi dokumentami posiadają uprawnienia budowalne. Organ, nie mając podstaw do domniemania ich sfałszowania, kierując się zasadą prawdziwości dokumentów urzędowych, zasadnie uznał za udowodnione to co zostało w nich stwierdzone, co w efekcie skutkowało wydaniem decyzji z dnia 5 grudnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę. Dopiero po tej dacie organ powziął uzasadnione wątpliwości, co do tego, że autorzy projektu budowalnego są osobami fikcyjnymi albo nie posiadali wymaganych uprawnień w dacie składania wniosku przez inwestora oraz w dacie wydania ww. decyzji. W konsekwencji za pozbawiony podstaw uznać należy zarzut skarżącego, który wywodził w skardze, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę obciążał obowiązek sprawdzenia, czy zaświadczenia załączone do projektu budowlanego rzeczywiście odnoszą się do osób posiadających wymagane uprawnienia budowlane, w konsekwencji, że organ miał możliwość ustalenia okoliczności braku tych uprawnień, co wykluczałoby w ocenie skarżącego dopuszczalność wznowienia postępowania. Nie zasługuje również na akceptację argumentacja skarżącego, że przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegająca na tym, że nowa okoliczność ujawnić się ma po wydaniu decyzji, oznacza, że dowody na istnienie tych okoliczności nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem decyzji podlegającej wznowieniu. Przywołana na poparcie tego zarzutu teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 (Lex nr 746308) została przyjęta na gruncie odmiennego, niż występujący w niniejszej sprawie, stanu faktycznego. W sprawie zakończonej ww. wyrokiem dowód stwierdzający okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia w rzeczywistości zawarty był w aktach organu administracji publicznej, który następnie wznowił postępowanie powołując się na okoliczność wynikającą z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwyczajnym, a więc znaną organowi. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, zaświadczenia rzeczywiście znajdowały się w aktach administracyjnych organu pierwszej instancji, a zatem istniały w dniu wydania decyzji. Dowód w postaci ww. zaświadczeń potwierdzał jednak istnienie okoliczności, które nie znajdowały odzwierciedlenia w rzeczywistości. Natomiast organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie będąc zobowiązanym do dowodzenia ich prawdziwości, nie zakwestionował autentyczności załączonych do projektu zaświadczeń. W konsekwencji rzeczywiste, zgodne z prawdą obiektywną, a zarazem istotne dla rozstrzygnięcia, okoliczności faktyczne sprawy nie były znane Staroście w dacie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. W toku postępowania wznowieniowego ustalono, że projektanci projektu budowalnego to osoby fikcyjne, bądź co najmniej takie, które nie posiadały uprawnień do projektowania a P. M., w grudniu 2010 r, czyli na dzień sporządzania projektu, nie był członkiem Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i także nie posiadał odpowiedniego przygotowania zawodowego do sporządzania projektów w zakresie konstrukcyjno-budowlanym budynków o kubaturze większej niż 1000 m3, przy czym okoliczność ta ujawniła się dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 5 grudnia 2011 r., co uprawniało organ pierwszej instancji do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ pozyskał bowiem wiedzę na temat okoliczności faktycznych sprawy, nieznanych mu w dacie wydawania decyzji z dnia 5 grudnia 2011 r. Podkreślić ponadto należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie wznawia się, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. dopuszczalne jest co do zasady wtedy, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu stwierdzone zostało orzeczeniem sądu lub innego organu. Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. Nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem materiał dowodowy sprawy nie zawiera tego rodzaju orzeczenia sądowego stwierdzającego sfałszowanie dokumentu, zaś sama okoliczność toczącego się w tym zakresie postępowania karnego nie jest wystarczająca do zaistnienia przesłanki opisanej w tym przepisie. W konsekwencji słusznie organy obu instancji prowadziły postepowanie wznowieniowe na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie na aprobatę nie zasługuje również stanowisko skarżącego, że organ winien wezwać go – na podstawie art. 35 ust. 3 prawa budowlanego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i określić termin ich usunięcia. Co prawda przepis art. 35 ust. 3 prawa budowalnego przewiduje, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, jednakże wskazać należy, że w postepowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia 5 grudnia 2011 r wniosek o pozwolenie na budowę był kompletny, załączono do niego zarówno cztery egzemplarze projektu budowalnego jak i wymagane zaświadczenia. W oparciu o przedłożony projekt wydano pozwolenie na budowę i wybudowano już obiekt nim objęty. Hala magazynowa została zbudowana zgodnie z projektem i została oddana do użytku. W konsekwencji w postępowaniu wznowieniowym organy administracyjne nie mogły wezwać skarżącego do przedłożenia nowego projektu budowalnego, gdy przedmiotowa inwestycja została wykonana i oddana do użytku. Jak zasadnie zauważył Wojewoda opinia techniczna, potwierdzająca zdaniem skarżącego prawidłowość wykonanego projektu, nie może stanowić podstawy do wydania pozwolenia na budowę, czy też zastąpić w ogóle brakujący projekt budowlany. Skarżący zarzucił, że organ bezpodstawnie podał, że naruszył on art. 33 prawa budowalnego, gdyż rzekomo nie złożył projektu budowlanego, co jest nieprawdą ponieważ w aktach sprawy znajduje się projekt, który organ zatwierdził. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, przyjąć należało, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego w art. 33 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego. Skarżący co prawda złożył w toku pierwotnego postępowania cztery egzemplarze projektu budowlanego, jednakże pojawiły się nowe okoliczności potwierdzające, że projekt ten był dziełem osób nieposiadających uprawnień lub osób fikcyjnych, co w świetle przepisów prawa budowlanego nie może świadczyć o złożeniu projektu budowlanego, w związku z czym zasadnie odmówiono zatwierdzenia takiego projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować czynności organów podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności organy obu instancji wyczerpująco zbadały istotne w sprawie okoliczności, przeprowadzając w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), które następnie wszechstronnie rozważono (art. 80 k.p.a.). Zdaniem Sądu organy oparły się na materiale dowodowym, prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku postępowania wznowieniowego, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło