II SA/Gd 503/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 maja 2025 r., nr SKO.461.5.2025 przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie kary pieniężnej za zniszczenie drzewa oddala skargę. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Burmistrz Miasta Łeby pismem z 11 września 2024 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie zniszczenia drzewa na terenie działki nr [...], obręb [...], przy ulicy S. w Ł. Zawiadomienie skierowane zostało między innymi do Skarżącej na adres w Ł. Korespondencja jako niepodjęta wróciła do organu. W dniu 17 września 2024 r. po rozmowie telefonicznej ze Skarżącą, pracownik Urzędu Miasta Łeby przesłał jej mailem skan pisma informującego o wszczęciu postępowania. Skarżąca w piśmie z 16 września 2024 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. W piśmie tym wskazała adres w B. Burmistrz pismem z 16 października 2024 r. zawiadomił Skarżącą, że zostały zabrane wystarczające materiały w sprawie wydania decyzji w sprawie zniszczenia drzewa. Pouczył przy tym także o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, złożenia uwag i wniosków. Decyzją z 21 listopada 2024 r. Burmistrz wymierzył Skarżącej karę administracyjną pieniężną w wysokości 7110 zł za zniszczenie jednej sztuki drzewa gatunku sosna zwyczajna. Decyzję doręczono 10 grudnia 2024 r. dozorcy domu – pani K. Z. Skarżąca w dniu 12 grudnia 2024 r. w wiadomości e-mail skierowanej do pracownika Urzędu Miasta, zakwestionowała zasadność wydanej w sprawie decyzji. W przesłanej wiadomości stwierdziła między innymi, że 10 grudnia 2024 r. został odebrany list polecony, który następnie przesłano na adres Skarżącej w S. Pracownik Urzędu Miasta Łeby mailem z 19 grudnia 2024 r. poinformował Skarżącą, że podanie utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. W odniesieniu do powyższej informacji Skarżąca kolejnym mailem z 19 grudnia 2024 r. poinformowała, że nie dysponowała innym adresem poczty elektronicznej niż sekretariatu Urzędu Miasta Łeba. W dalszej części pisma zakwestionowała zasadność wydanej w sprawie decyzji. W odpowiedzi pracownik Urzędu Miasta mailem z 30 grudnia 2024 r. poinformował Skarżącą, że w związku z przesłanym mailem oraz mailem wysłanym do Skarżącej 19 grudnia 2024 r. informującym o sposobie poprawnego wniesienia podania w postaci elektronicznej, odwołanie do przedmiotowej sprawy nie zostało skutecznie wniesione w określonym terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (SKO) pismem z 28 stycznia 2025 r. poinformowało Skarżącą o wynikających z art. 63 § 1 k.p.a. wymaganiach dotyczących wnoszenia podania w formie elektronicznej, a także że e-mail z 12 grudnia 2024 r. nie mógł zostać potraktowany jako skuteczna forma wniesienia odwołania. SKO pouczyło Skarżącą o przysługującym prawie wniesienia o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Pismo doręczono dozorcy domu w dniu 30 stycznia 2025 r. W dniu 5 lutego 2025 r. Skarżąca nadała w USA list zawierający pismo z 3 lutego 2025 r., w którym to piśmie Skarżąca wniosła między innymi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Łeby z 21 listopada 2024 r. Skarżąca wskazała, że uchybiła terminowi bez własnej winy. Skarżąca poinformowała, że nie pojechała do USA na dłuższe wakacje, tylko aby pomóc córce w wychowaniu trzech córek, z których jedna - czteroletnia, najmłodsza jest już po pięciu operacjach w związku z rozszczepem kręgosłupa i innymi poważnymi schorzeniami. SKO w zaskarżonym do Sądu postanowieniu stwierdziło przekroczenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Burmistrza oraz odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od tej decyzji. W ocenie SKO strona nie przedstawiła żadnych argumentów mogących przemawiać za przywróceniem terminu odwoławczego. Była pouczona o prawidłowym sposobie wnoszenia pism i dlatego należało stwierdzić przekroczenie terminu do wnoszenia odwołania i odmówić przywrócenia terminu odwoławczego. Zdaniem organu strona nie przedstawiła w istocie żadnej argumentacji uprawniającej do przywrócenia terminu odwoławczego. We wniesionej do Sądu skardze Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz nakazania dalszego postępowania na skutek odwołania od decyzji Burmistrza Łeby. Skarżąca wskazała, że nie miała możliwości "wniesienia odwołania w drodze korespondencji elektronicznej w postaci maila podpisu zaufanego, gdyż jest to niemożliwe na terenie USA." "Dlatego też od razu wysłała list polecony odwołanie z osobistym podpisem." Skarżąca podniosła także, że jej wyjazd do USA w dniu 2 listopada 2024 r. w czasie prowadzenia postępowania podyktowany był po pierwsze kontrolnym leczeniem szpitalnym po przebytej operacji na raka, jak również intensywną opieką nad czteroletnią wnuczką po przebytych pięciu operacjach rozszczepu kręgosłupa. SKO wniosło o oddalenie skargi, nie znając podstaw do jej uwzględnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosowanie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a - dotyczącym skarg na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą oraz na odmowę wydania opinii. Podstawą uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia SKO mogą być jedynie: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd ww. naruszeń nie stwierdził. Kwestia terminu oraz trybu wnoszenia odwołania od decyzji administracyjnej unormowana została ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej "k.p.a."). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął dla Skarżącej w dniu 24 grudnia 2024 r., ponieważ decyzja Burmistrza Łeby została doręczona w dniu 10 grudnia 2024 r. Doręczenie to nastąpiło do rąk dozorcy domu, co odpowiada wymogom art. 43 k.p.a., w myśl, którego w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że data doręczenia pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, a nie data dotarcia tego pisma do rąk adresata, ma rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy środek odwoławczy został wniesiony w terminie ustawowym (zob. P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 43 oraz przywołane tam orzecznictwo). Skarżąca już 12 grudnia 2024 r. skierowała do Burmistrza Miasta Łeby pismo kwestionujące zasadność wydania decyzji nakładającej karę pieniężną. Przy czym uczyniła to mailem, czyli w sposób, który obliguje organy administracji do pozostawienia pisma (w tym odwołania) bez rozpoznania. Stosownie do wymogów art. 63 § 1 k.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Jak wynika z akt sprawy, pracownik Urzędu Miasta Łeby poinformował Skarżącą mailem o treści art. 63 § 1 k.p.a., przy czym uczynił to 19 grudnia 2024 r., czyli jeszcze przed upływem terminu do skutecznego wniesienia przez Skarżącą odwołania. Pomimo tego Skarżąca nie wniosła odwołania w przewidzianym prawem terminie. Podpisane przez siebie odwołanie nadała natomiast na poczcie w USA dopiero po pouczeniu przez SKO (pismo z 28 stycznia 2025 r.) w dniu 5 lutego 2024 r. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Jak wynika ze wskazanej regulacji, przywrócenie terminu możliwe jest jedynie w przypadku zaistnienia czterech przesłanek: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu; 3) dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; 4) dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności rozważyć należy to, czy Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu wniosła w ustawowym terminie. Niewątpliwie o fakcie uchybienia terminu do wniesienia odwołania Skarżąca dowiedziała się 30 grudnia 2024 r. od pracownika Urzędu Miejskiego w Łebie. Mail ten nie zawierał pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dlatego nawet przyjmując tak ja zrobiło to SKO – z korzyścią dla Skarżącej, że uzyskała ona świadomość o treści art. 58 § 1 k.p.a. z pouczenia z 28 stycznia 2025 r., doręczonego 30 stycznia 2025 r., to nie można uznać, aby wniosek o przywrócenie termonu wniesiony został w ustawowym terminie. Otóż Skarżąca nadała wniosek o przywrócenie terminu w dniu 5 lutego 2025 r. na poczcie w USA. Pamiętać należy, że stosowanie do art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Do zachowania ustawowego terminu konieczne jest, aby pismo nadane za granicą zostało przed upływem terminu przekazane polskiej placówce pocztowej, o zachowaniu terminu dokonania czynności decyduje bowiem nie data nadania pisma za granicą, ale data jego przekazania polskiemu urzędowi pocztowemu (Komentarz, 1948, s. 117; postanowienie SN z 12.05.1978 r., IV CR 130/78, OSPiKA 1979/4, poz. 76). Podobnie w wyroku NSA z 26.09.2008 r., II OSK 1101/07, ONSAiWSA 2009/3, poz. 54, z aprobującą glosą W. Tarasa, OSP 2009/6, poz. 64, w którym stwierdzono, że: "Jeśli pismo zostało nadane w zagranicznym urzędzie pocztowym, termin jego wniesienia należy uznać za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo to zostało przekazane polskiej placówce pocztowej operatora publicznego (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.)". Nie dotyczy to jednak nadania pisma w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W tym bowiem wypadku termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w takiej placówce pocztowej (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 57). W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania została przekazana do Poczty Polskiej w dniu 27 lutego 2025 r. (informacja ogólna dostępna za pomocą narzędzia do śledzenia przesyłek US Mail), czyli po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. W takim stanie rzeczy SKO nie miało prawnej możliwości uwzględnienia wniosku Skarżącej bez względu na argumenty przemawiające w jej ocenie za brakiem winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu (por. wyrok NSA z 26 lipca 2017 r., I OSK 1992/15. opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji oznacza to, że zaskarżone do Sądu postanowienie SKO jest zgodne z prawem pomimo wadliwego uzasadnienia. W przypadku bowiem przekroczenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie dokonuje się oceny wskazywanych przez wnioskodawcę powodów uchybienia terminowi do dokonania wnioskowanej czynności. Na marginesie jedynie zauważyć trzeba, że SKO w jednym postanowieniu orzekło zarówno o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak i o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Zdaniem Sądu, taka praktyka co do zasady jest nieprawidłowa, albowiem w pierwszej kolejności powinno się rozstrzygnąć kwestię przywrócenia terminu, a dopiero w przypadku odmowy przywrócenia terminu - stwierdzić wniesienie odwołania z naruszeniem terminu. Dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania zależy bowiem od uprzedniego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Niemniej w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzone uchybienie nie stanowi na tyle istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Prawidłowość merytoryczna postanowienia o odmowie przywrócenia terminu w konsekwencji i tak prowadzi do konieczności stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W takiej sytuacji połączenie obu rozstrzygnięć w jednym postanowieniu, choć nieprawidłowe pod względem procesowym, nie ma wpływu na treść i prawidłowość rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Wynik postępowania byłby identyczny niezależnie od tego, czy organ wydałby jedno czy dwa postanowienia. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym tryb ten jest możliwy, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.