II SA/Gd 51/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Decyzją z dnia 15 października 2010r. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta odmówił przyznania H. M. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowywania dziecka, z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wnioskowanego na M. M., Ł. M. i M. M. Organ ustalił bowiem, na podstawie zaświadczenia Urzędu Skarbowego, że w 2009 r. dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wnioskującej wyniósł 665,72 zł netto i tym samym przekroczył kwotę 583 zł, która zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2006 Nr 139 poz. 992 ze zm.) stanowi kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ stwierdził również, że w stosunku do rodziny strony nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą rodzinę do zasiłku rodzinnego o 82,72 zł, tj. o kwotę wyższą od kwoty odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu wynoszącemu 68 zł. W związku z tym brak było podstaw do przyznania świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2010/2011. H. M. w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosła o jej uchylenie. Zdaniem odwołującej się organ orzekający podczas ustalania dochodu rodziny za 2009 r. błędnie wliczył do niego również dochód z lat 2007 i 2008. Otrzymała ona bowiem świadczenia rentowe za lata 2007-2009, które to zostały wypłacone jednorazowo w 2009r. Jako dochód za rok 2009 powinna być przyjęta jedynie kwota należna tytułem renty za rok 2009, która wyniosła 5.349,20 zł. Decyzją z dnia 22 listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1, 3 i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł. Dochód rodziny w 2009r. potwierdzony przez Urząd Skarbowy wyniósł netto łącznie 31954,77 zł netto, tj. po pomniejszeniu o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Miesięczny dochód czteroosobowej rodziny za 2009r. wyniósł 2.662,90 zł, a w przeliczeniu na osobę 665,72 zł. Przekroczono zatem kryterium dochodowe wynoszące 583 zł o 82,72 zł. Przekroczenie jest wyższe niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, wynoszącemu 68 zł. Nie ma zatem możliwości zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Kolegium uznało za niezasadny zarzut skarżącej, dotyczący zawyżenia dochodu rodziny za rok 2009, poprzez uwzględnienie wypłaconego wyrównania renty za poprzednie lata. Organ stwierdził, że podstawę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych w okresie zasiłkowym 2010/2011 stanowi łączny dochód rodziny uzyskany w 2009r. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy dochód rodziny oznacza bowiem przeciętny miesięczny dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. H. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia i uznania za podstawę przyznania świadczeń rzeczywistego dochodu za rok 2009 z pominięciem wyrównania za lata 2007 i 2008. Wskazała przy tym, że nie powinna ponosić odpowiedzialności za zaistniałą sytuację. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowywania dziecka, z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej, z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Postępowanie w niniejszej sprawie oparte zostało na przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), która określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł. W przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (art. 5 ust. 3 ustawy). Dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w sytuacji, gdy strona spełnia określone w ustawie warunki, a jednocześnie spełnia przesłanki do przyznania zasiłku rodzinnego. Z powołanych regulacji ustawowych wynika, iż przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami uzależnione zostało od spełnienia kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w okresie zasiłkowym 2010/2011, tym samym organy słusznie badały dochód rodziny skarżącej uzyskany w 2009 r. Znaczenie terminu "dochód" zdefiniowane zostało w przepisie art. 3 pkt 1 lit a – c ustawy. Na dochód, uwzględniany w limicie kryterium dochodowego, składają się 3 zasadnicze elementy: 1) przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit a); 2) dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej przez osoby fizyczne, opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit b); 3) inne dochody wyłączone spod opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit. c). Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych ustala się po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób i pomniejsza o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jak wynika z art. 3 pkt 2 ustawy dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W powołanym przepisie jest mowa o dochodzie wszystkich członków rodziny, bez uszczegółowiania źródeł jego pochodzenia, a dla zaliczenia danego dochodu do dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy nie ma znaczenia systematyczność uzyskiwania dochodu tzn. czy dochód członka rodziny jest uzyskiwany w każdym miesiącu w danym okresie czasu czy też został on uzyskany jednorazowo (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 września 2007 r., sygn. II S.A./Op 219/07, http://orzeczenia. nsa.gov.pl/doc/8DD5E74063, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. II SA/Lu 9/2008, Lex Polonica 1987311). Orzekające w sprawie organy administracji prawidłowo obliczyły dochód rodziny skarżącej, w oparciu o reguły wskazane w art. 3 pkt 1 i 2 ustawy. Organy ustaliły całkowity dochód rodziny za 2009 r. na podstawie zaświadczeń Urzędu Skarbowego, jak wymaga tego art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro zatem dochód w przeliczeniu na osobę za 2009r. wyniósł 665,72 zł, to nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego wynoszącego 583 zł o kwotę 82,72 zł, a więc ponad kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, wynoszącemu 68 zł. W tej zaś sytuacji świadczenia rodzinne nie przysługiwały. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fakt, że uzyskany przez nią w 2009 roku dochód stanowiły należności z tytułu renty nie tylko za ten rok, ale i za lata 2007 i 2008. Istotne znaczenia ma bowiem rok uzyskania dochodu. Wypłata wyrównawcza świadczenia stanowi również dochód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2009r., I OSK 895/08, LEX nr 574416). Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie są dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Tym samym skarga wniesiona przez H. M. nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił.