II SA/Gd 516/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2019 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2019 r., nr [...], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 czerwca 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623), nakazał skarżącemu rozebrać wybudowany w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] położonej w Z., obręb W., gmina K., parterowy obiekt budowlany z poddaszem użytkowym, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, nietrwale związany z gruntem, o wymiarach 7,08 m x 5,60 m + 2,45 m x 2,79 m oraz taras zadaszony o wymiarach 5,42 m x 2,98 m i niezadaszony o wymiarach 7,90 m x 2,24 m i 2,62 m x 5,60 m wraz z urządzeniami budowlanymi związanymi integralnie z przedmiotowym obiektem budowlanym (jednokomorowy zbiornik na ścieki sanitarne z kręgów betonowych) a także parterowy obiekt budowlany, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, nietrwale związany z gruntem, o wymiarach 5,20 m x 8,20 m, w tym taras zadaszony o wymiarach 5,20 m x 1,90 m wraz z urządzeniami budowlanymi związanymi integralnie z przedmiotowym obiektem budowlanym (jednokomorowy zbiornik na ścieki sanitarne z kręgów betonowych, obudową ujęcia wody z kręgów betonowych Fi 1000 m). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2011 r., nr [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 797/11, oddalił skargę M. R. wniesioną na tą decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1128/12, oddalił zaś skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Sądu I instancji. Z uwagi na ustalenie, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 24 lutego 2014 r., że nałożony decyzją z dnia 3 czerwca 2011 r. obowiązek rozbiórki nie został wykonany, w dniu 6 czerwca 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał skarżącemu upomnienie nr [...], zawierające wezwanie do wykonania obowiązku rozbiórki. Następnie, tytułem wykonawczym z dnia 12 października 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne w administracji. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty wniesione do tytułu wykonawczego z dnia 12 października 2017 r., jednakże postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lutego 2018 r., który jednocześnie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 października 2017 r. Kolejny tytuł wykonawczy wystawiono w dniu 16 maja 2018 r. i postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty wniesione również do tego tytułu wykonawczego. Jednakże, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 7 grudnia 2018 r. uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 maja 2018 r. W dniu 24 stycznia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił wobec skarżącego kolejny tytuł wykonawczy nr [..]. Do tytułu tego, pismem z dnia 20 lutego 2019 r., skarżący wniósł zarzut, wskazując na błędy merytoryczne, określające zarys obowiązku rozbiórki samowoli budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 lutego 2019 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.), oddalił zarzuty zgłoszone przez skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 16 maja 2018 r. Uzasadniając wydane postanowienie organ wskazał, że treść obowiązku określona w tytule wykonawczym z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...], jest zgodna z treścią obowiązku określonego w decyzji z dnia 3 czerwca 2011 r. Następnie, postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego sprostował oczywistą omyłkę zawartą w sentencji postanowienia z dnia 27 lutego 2019 r., wskazując, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...]. Na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. skarżący wniósł zażalenie, kwestionując również postanowienie z dnia 12 kwietnia 2019 r. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2019 r., wydanym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096) - zwanej dalej k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Uzasadniając wydane postanowienie organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia 4 czerwca 2019 r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2019 r. Skoro zaś postanowienie to zostało wyeliminowane z obrotu prawnego to aktualnie w obrocie prawnym funkcjonuje zaskarżone przez skarżącego postanowienie z dnia 27 lutego 2019 r., które zawiera błąd merytoryczny, nie podlegający sprostowaniu. Tym samym, zarzut skarżącego, spełnia przesłankę określoną w art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ egzekwowany obowiązek określono niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. We wniesionej do Sądu skardze na powyższe postanowienie skarżący domaga się jego uchylenia i zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Kontrolowane postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2019 r. wydane zostało na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem tych przepisów organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyraźnie zatem k.p.a. wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy postanowienia, w którym uchyla zaskarżone postanowienie w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych; 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przy czym, przesłanki te muszą wystąpić kumulatywnie. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie uznał, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Niespornie, w sentencji postanowienia z dnia 27 lutego 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego mylnie wskazał, że oddala zarzuty zgłoszone przez skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 maja 2018 r., nr [...]. Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego prowadzone było bowiem na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...], na który to też tytuł organ pierwszej instancji powołał się w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 lutego 2019 r. i do którego odnosił swe rozważania w tym uzasadnieniu. Jednakże, postanowienie z dnia 27 lutego 2019 r. w zakresie mylnie powołanego w sentencji tytułu wykonawczego z dnia 16 maja 2018 r., nr [...], zostało sprostowane następnie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2019 r., który określił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 stycznia 2019 r., nr [...]. W ocenie Sądu była to oczywista omyłka pisarska, co wynika z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 27 lutego 2019 r. Niewątpliwie, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2019 r. zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 4 czerwca 2019 r., ale uchylenie to nie było prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 515/19, uchylił bowiem postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czerwca 2019 r., negujące dokonane przez organ I instancji sprostowanie. W tych okolicznościach, z uwagi na to, że sprostowanie postanowienia powoduje, że elementy sprostowania stają się integralną częścią postanowienia prostowanego, uznać należy, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. nie zawiera błędu merytorycznego, na który to błąd powoływał się w zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Niezależnie od tego wskazać należy, że nawet bez sprostowania postanowienia organu I instancji kwestia powyższa nie uzasadniała podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego zaś organ odwoławczy powinien był w takiej sytuacji rozpoznawać sprawę merytorycznie, jako że sam może na etapie postępowania odwoławczego prostować omyłki pisarskie. Brak jest zatem podstaw do uznania, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2019 r., jako wydane z naruszeniem art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm). O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Podczas ponownego rozpoznawania zażalenia skarżącego od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lutego 2019 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględni powyższą ocenę prawna i wskazania co do dalszego postępowania. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.