II SA/Gd 519/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 lipca 2006 r., nr [[...]] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz pełnomocnika skarżącego adw. M. M. kwotę 439,20 (czterysta trzydzieści dziewięć złotych dwadzieścia groszy), zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Prezydent Miasta, decyzją z dnia 20 kwietnia 2006 roku, nr [[...]], wydaną na podstawie art. 14, art. 39 ust. 1, art. 106 ust. 4 oraz art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.), odmówił przyznania J. K. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w związku ze złożonym przez J. K. w dniu 21 marca 2006 roku wnioskiem, pracownik socjalny udał się dnia 6 kwietnia 2006 roku do miejsca zamieszkania wnioskodawcy, celem przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, zgodnie z ustalonym terminem podanym w piśmie z dnia 31 marca 2006 roku, jednak pod wskazanym adresem nie zastał wnioskodawcy. Wyjaśnił także, iż w dniu 7 kwietnia 2006 roku skierował do wnioskodawcy kolejne pismo, w którym ustalił następny termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień 13 kwietnia 2006 roku oraz wezwał wnioskodawcę aby ten, w przypadku braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w wyznaczonym terminie, stawił się osobiście w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Do powyższego wezwania wnioskodawca się nie ustosunkował. Mając powyższe na uwadze organ pierwszej instancji stwierdził, że pomimo wizyt w miejscu zamieszkania wnioskodawcy i kierowanych na piśmie do wnioskodawcy wezwań, nie udało się przeprowadzić rodzinnego wywiadu środowiskowego i uzyskać od wnioskodawcy oświadczeń o dochodach i stanie majątkowym. Organ uznał zatem, że wnioskodawca odmówił złożenia oświadczeń o dochodach i stanie majątkowym. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. stwierdził, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, nie posiada żadnego majątku, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, otrzymuje rentę w kwocie 522 zł netto, z której 300 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie mieszkania, w którym zamieszkuje. Odwołujący się stwierdził także, iż jego zdaniem przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ nie pozwalają przyznać pomocy bez uprzedniego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz naruszają ustawę o ochronie danych osobowych gdyż zmuszają do podawania danych osobowych członków rodziny, z którymi wnioskodawca zamieszkuje. Odwołujący się wyjaśnił nadto, iż jego rodzina nie pozwala mu wpuszczać pracowników socjalnych do mieszkania celem przeprowadzenia wywiadu, co jest jej prawem zagwarantowanym przez Konstytucję. Decyzją z dnia 3 lipca 2006 roku, nr [[...]], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4, art. 7 pkt 13, art. 39, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej, osoby i rodziny korzystające z tej pomocy są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Podkreśliło przy tym, iż zgodnie z art. 106 ust. 1 i 4 cyt. ustawy przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Natomiast z art. 107 ust. 5 ww. ustawy wynika, że pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Kolegium stwierdziło również, iż w jego ocenie z zachowania wnioskodawcy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji wynika, że nie przejawiał on woli współdziałania z organem pierwszej instancji. Podkreśliło przy tym, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, a odmowa wyrażenia zgody na jego przeprowadzenie, względnie niemożność przeprowadzenia wywiadu z powodu nieobecności strony w kolejnych wyznaczonych terminach, stanowią podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Kolegium wyjaśniło nadto, iż przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej w zakresie obowiązku przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego, jak też przedkładania oświadczeń o stanie majątkowym i dochodach, nie są niezgodne z ustawą o ochronie danych osobowych oraz z prawem strony do intymności. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 roku, nr 101, poz. 926 ze zm.) stanowi bowiem, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Takimi przepisami są między innymi przepisy art. 106 ust. 4 i art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Oznacza to, że organ pierwszej instancji miał prawo i obowiązek przeprowadzić działania zmierzające do przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz uzyskania oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym strony, zaś strona miała obowiązek wypełnić żądania organu pierwszej instancji. W skardze na powyższą decyzję J. K. zarzucił, iż narusza ona art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem została wydana na niekorzyść strony odwołującej się. Wyjaśnił również, iż nie mógł przyjąć pracowników socjalnych w miejscu swojego zamieszkania, bowiem jego rodzina nie wyraziła na to zgody. Wskazał także, że potrzebuje pomocy finansowej w wysokości 2.000 zł na żywność, lekarstwa, leczenie oraz ubrania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2007 roku Sąd przyznał J. K. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Na rozprawie w dniu 9 maja 2007 roku pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, iż nie została ona opłacona. Stwierdził także, iż organy w niniejszej sprawie winny rozważyć możliwość zastosowania § 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 roku w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący domagał się od organów pomocy społecznej przyznania mu świadczenia w postaci zasiłku celowego na żywność, leki oraz ubranie. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm., w dalszej części uzasadnienia wszystkie artykuły bez dodatkowych oznaczeń to przepisy tej ustawy) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w tym na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, może być przyznany stronie zasiłek celowy. Przy czym zasiłek ten może otrzymać jedynie osoba spełniająca kryterium dochodowe określone w art. 8 ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, że miesięczny dochód skarżącego (renta w kwocie 522 zł netto miesięcznie) przekraczał kryterium dochodowe wskazane w art. 8 ustawy, zatem wniosek skarżącego można było rozpatrywać jedynie stosując art. 41 pkt 1 ustawy, który stanowi, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Specjalny zasiłek celowy ma charakter świadczenia fakultatywnego, którego przyznanie uzależnione jest od tego czy przypadek danej osoby spełnia kryterium "szczególnie uzasadnionego" oraz od tego jakimi możliwościami finansowymi w tym zakresie dysponuje ośrodek pomocy społecznej. Skoro osoba ubiegająca się o jego przyznanie nie spełnia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy, co do zasady stanowiącego niezbędny warunek przyznania świadczeń z pomocy społecznej, zatem ten "szczególnie uzasadniony przypadek" musi być tak wyrazisty i odbiegający od sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy przy spełnieniu kryterium dochodowego określonego w ww. artykule, że uzasadnia przyznanie tej szczególnej pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w nadal aktualnym wyroku z dnia 14 stycznia 1999 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt I SA 1601/98, Baza Orzeczeń LEX nr 47408). Przepis art. 41 pkt 1 ustawy w sposób niemogący budzić wątpliwości przesądza bowiem o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego. Może on być przyznany "w szczególnie uzasadnionych przypadkach", a więc w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, skoro o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, lecz sytuacja życiowa, w której się ona znalazła (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2006 roku, sygn. I OSK 777/05, Baza Orzeczeń LEX nr 194414). Rozpoznając wniosek J. K. organ pomocy społecznej winien był zatem ustalić czy występują szczególne okoliczności dające skarżącemu możliwość ubiegania się o takie wsparcie, a w szczególności zbadać jego sytuację osobistą i rodzinną, bowiem dochód osiągany przez skarżącego nie wpływał na wynik postępowania dotyczącego przyznania tego świadczenia. Badając sytuację wnioskodawcy organ musiał wyjaśnić także czy skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, czy też osobą prowadzącą wspólne gospodarstwo z innymi członkami rodziny, bowiem od tego ustalenia zależy wysokość świadczenia. Zgodnie z treścią art. 107 ust. 1 ustawy - w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, które ubiegają się o pomoc społeczną przeprowadza się rodzinny wywiad środowiskowy, lub aktualizację wywiadu w przypadku gdy dana osoba ubiega się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny. O treści tego przepisu, podobnie jak i o treści art. 106 ust. 1 i 4 ustawy, stanowiącego, iż przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej, wydawanej (z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a ustawy), po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, organ wielokrotnie pouczał skarżącego, o czym świadczy treść dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy (vide - notatki urzędowe pracownika socjalnego z 9 marca i 6 kwietnia 2006 roku, wezwania z 31 marca oraz 7 kwietnia 2006 roku). Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny, który w trakcie wywiadu może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia (art. 107 ust. 3 i 5 ustawy). Przepisy § 2 ust. 3, 4 i 5 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. nr 77, poz. 672), wydanego na podstawie art. 107 ust. 6 ustawy, stanowią, iż wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. Pracownik socjalny - przeprowadzając wywiad, bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające stanowiące podstawę planowania pomocy. Wywiad środowiskowy pozwala pracownikom pomocy społecznej ustalić zatem sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową wnioskodawcy, a tym samym zweryfikować twierdzenia osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia zawarte we wniosku. Zdaniem Sądu szczególnie w sprawie dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku celowego wywiad staje się niezastąpionym narzędziem umożliwiającym pracownikom organu sprawdzenie czy w stosunku do osoby ubiegającej się o to szczególnie świadczenie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające jego przyznanie. W niniejszej sprawie J. K. – pouczony o treści art. 106 ust. 4 ustawy - nie umożliwił pracownikom socjalnym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Dnia 9 marca 2006 roku skarżący złożył ustny wniosek o przyznanie mu pomocy finansowej na leki i nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu. Mając powyższe na uwadze pracownik socjalny skontaktował J. K. z prawnikiem zatrudnionym w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej celem wyjaśnienia skarżącemu konieczności przeprowadzenia wywiadu i umówił się ze skarżącym na przeprowadzenie wywiadu w dniu 14 marca 2006 roku. W umówionym terminie pracownik socjalny nie zastał wnioskodawcy w miejscu jego zamieszkania. Po złożeniu przez skarżącego pisemnego wniosku o pomoc w formie zasiłku celowego (na leki, odzież i żywność) dwukrotnie wzywano skarżącego aby wziął udział w charakterze strony w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, który miał zostać przeprowadzony odpowiednio - 6 i 13 kwietnia 2006 roku. Skarżący w wyznaczonych dniach nie był obecny w miejscu zamieszkania, mimo że za każdym razem o terminie przeprowadzenia wywiadu był powiadamiany pisemnie, z pouczeniem o treści art. 106 ust. 4 ustawy (wezwania z 31 marca i 7 kwietnia 2006 roku wraz ze zwrotnymi poświadczeniami odbioru w aktach administracyjnych). Również prawnik zatrudniony w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej pouczył skarżącego o zasadach przyznawania pomocy społecznej (notatka z dnia 6 kwietnia 2006 roku). W piśmie z dnia 21 marca 2006 roku J. K. wyjaśnił, iż nie chce aby pracownicy organu przychodzili do jego domu, bo to denerwuje jego matkę. Stwierdził także: "zakazuję wam przeprowadzania wywiadu, w mojej klatce, czy bloku, gdyż nie będziecie mnie i mojej matce, oraz rodzinie robić wstydu, w miejscu zamieszkania". W odwołaniu tłumaczył, iż wywiad nie może być przeprowadzony w miejscu jego zamieszkania, ponieważ pozostali domownicy nie wyrażają na to zgody. W ocenie Sądu skarżący nie podjął współpracy z pracownikami pomocy społecznej i dlatego, mimo podejmowanych przez pracowników socjalnych starań, nie przeprowadzono w niniejszej sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego. Taka postawa skarżącego uzasadniała odmowę przyznania mu żądanego świadczenia, które ma szczególny, wyjątkowy charakter. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, jej zadaniem bowiem jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w cytowanym powyżej art. 2 ust. 1 ustawy, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 ). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń przyznawanych w ramach tejże pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin z niej korzystających powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom pomocy społecznej i mieszczą się w jej możliwościach (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ustawy). Zdaniem Sądu z powyżej cytowanych przepisów wynika, iż osoba, która chce uzyskać pomoc społeczną, musi współdziałać z pracownikami społecznymi, umożliwiając im ustalenie okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zbadanie potrzeb osób i rodzin o nią się zwracających, a także stwierdzenie jaki rodzaj, forma i rozmiar świadczenia będą odpowiednie dla ich zaspokojenia. Wywiad środowiskowy niewątpliwie służy zbadaniu powyższych okoliczności, których ustalenie umożliwia udzielenie pomocy społecznej we właściwej formie. Nie współpracując z pracownikami socjalnymi przy próbach przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu jego zamieszkania skarżący niewątpliwie naruszył cytowany powyżej art. 4 ustawy. Skarżący uniemożliwił pracownikom socjalnym zbadanie czy - wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości - w szczególności korzystając z pomocy rodziny, skarżący istotnie nie może przezwyciężyć swojej sytuacji oraz ustalenie czy w niniejszej sprawie zachodzą szczególe okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 41 ustawy. Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ustawy). Również osoby, które z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego mają poważne trudności w życiu codziennym, zwłaszcza w kształtowaniu swoich stosunków z otoczeniem, w zakresie edukacji, zatrudnienia oraz w sprawach bytowych, a chcą otrzymać pomoc finansową lub rzeczową, muszą stosować się do zasad określonych w ustawie o pomocy społecznej (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego). Tym samym również te osoby muszą podporządkować się rygorom wynikającym z ustawy o pomocy społecznej, czyli także zgodzić się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jeżeli chcą z takiej pomocy skorzystać. W ocenie Sądu także rodzina skarżącego, zamieszkująca z nim w jednym mieszkaniu, jeżeli skarżący chce korzystać z pomocy społecznej, musi pogodzić się z koniecznością przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącego. Rodzina skarżącego pośrednio skorzysta z pomocy społecznej udzielonej skarżącemu, pomoc ta bowiem niewątpliwie wpłynie także na jej sytuację finansową (skarżący twierdzi, iż część swoich przychodów przeznacza na pokrycie opłat za mieszkanie). Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż organy pomocy społecznej są uprawnione do uzyskania od wnioskodawcy danych osobowych w zakresie ustalonym przepisami ustawy o pomocy społecznej. Osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia ma zatem obowiązek podać swoje dane osobowe. Jest ona także zobowiązana do podania danych osobowych osób stanowiących z nią jedną rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, jak również zobowiązanych do alimentacji na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (tak Stanisław Nitecki w: "Komentarz do ustawy o pomocy społecznej" C. Martysz, S. Nitecki, G. Szpor, Gdańsk 2001, str. 321-322). Jedynie bowiem posiadając powyższe dane organy pomocy społecznej mogą prawidłowo zrealizować ciążący na nich, na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy, obowiązek przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, a skarżący uzyskać pomoc społeczną. Tym samym należy stwierdzić, iż żądając od skarżącego danych niezbędnych do rozpoznania niniejszej sprawy, organy pomocy społecznej nie naruszyły ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 roku, nr 101, poz. 926 ze zm.), ponieważ art. 23 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy dopuszcza możliwość przetwarzania danych osobowych także wtedy gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W niniejszej sprawie brak jest podstaw aby przyjąć, że organy winny w stosunku do skarżącego zastosować § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 roku w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, stanowiący, iż w przypadku gdy o przyznanie świadczenia ubiega się osoba, do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, ze zm.), i nie można, ze względu na stan jej zdrowia, uzyskać podczas wywiadu wymaganych informacji lub dokumentów, o których mowa w § 7, pracownik socjalny odnotowuje ten fakt w kwestionariuszu wywiadu. To bowiem nie stan zdrowia skarżącego spowodował, iż organy pomocy społecznej nie przeprowadziły w niniejszej sprawie wywiadu środowiskowego. Skarżący był w pełni świadomy, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego stanowi warunek konieczny uzyskania przez niego świadczenia, lecz mając na uwadze, iż obecność pracowników socjalnych w mieszkaniu mogłaby spowodować konflikty rodzinne, unikał kontaktu z pracownikami społecznymi, tym samym uniemożliwiając przeprowadzenie wywiadu. Niezasadny jest także zarzut skargi, zgodnie z którym organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, naruszył przepis art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) albowiem orzekł na niekorzyść skarżącego. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy nie naruszył wyrażonego w tym przepisie zakazu reformationis in peius albowiem – wydając zaskarżoną decyzję - nie pogorszył sytuacji prawnej strony odwołującej się (skarżącego) ukształtowanej decyzją organu pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem organy administracji, wydając kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje, nie naruszyły przepisów prawa. Gdyby organy zastosowały się do żądań skarżącego i przyznały mu świadczenie nie przeprowadzając wywiadu środowiskowego, wtedy właśnie naruszyłyby nie tylko art. 106 ust. 4 ustawy, nakładający na organy obowiązek poprzedzenia w zasadzie każdej decyzji rodzinnym wywiadem środowiskowym, ale także ogólne zasady postępowania w sprawach administracyjnych zawarte w art. 7 i 77 k.p.a., z których treści wynika, iż organy mają obowiązek wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności związane z określoną sprawą (zasada prawdy obiektywnej) i w tym celu w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, konieczny do należytego rozstrzygnięcia sprawy. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę - jako bezzasadną - oddalił. Sąd przyznał adw. M. M. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 439,20 zł, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu albowiem pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż skarżący nie poniósł kosztów udzielonej pomocy prawnej w żadnej części. Orzeczenie o kosztach Sąd wydał na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3, § 19 pkt 1 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).