II SA/Gd 529/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ośrodka Ruchu Drogowego na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 19 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Ośrodek Ruchu Drogowego we wniesionej do sądu skardze na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia [...] 2018 r., nr [...], wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Zarządzeniem tym, wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1688 ze zm.) oraz na podstawie wyników kontroli zakończonej w dniu 15 czerwca 2018 r. w Ośrodku Ruchu Drogowego– Ośrodku Doskonalenia Techniki Jazdy przy ul. [...], Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził: 1. podjąć działania techniczne i/lub organizacyjne, celem zmniejszenia poziomu emisji hałasu do środowiska do poziomu dopuszczalnego; 2. złożyć do Marszała Województwa korektę zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2017 r., wyznaczając termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 31 sierpnia 2018 r. Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonego zarządzenia doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarządzenie to, jak wskazał skarżący, wykorzystywane jest przez inne organy administracji publicznej do nakładania na ORD dodatkowych i nieproporcjonalnych do stanu faktycznego obowiązków. Na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] 2018 r. wydano uchwałę Rady Gminy z dnia [...] 2018 r. nr [...], decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. nakładającą obowiązek wykonania przeglądu ekologicznego oraz decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. o dopuszczalnym poziomie hałasu. Uchwała ogranicza działalność ORD do tego stopnia, że w praktyce zakazuje działalności w dniach i godzinach największego natężenia pracy. Każda z tych decyzji rodzi zaś dla ORD nieodwracalne skutki finansowe. Z wstępnych kalkulacji wynika, że skutki finansowe wynoszą: 200 – 300 tyś. zł z tytułu przychodów ze szkoleń w warunkach specjalnych w ramach kwalifikacji wstępnej co powoduje spadek wydajności obiektu o ok. 50%; ok. 100 tyś. zł z tytułu ograniczenia możliwości oferowania kartingu; ok 50 tyś. zł z tytułu ograniczenia możliwości kontynuowania ligi samochodowej dla kierowców – amatorów; ok 70 tyś. zł z tytułu ograniczenia możliwości wykorzystania instalacji przez motocyklistów korzystających z toru w zakresie samodoskonalenia techniki jazdy; 140 – 350 tyś. zł z tytułu wydarzeń, które mogłyby się odbywać w weekendy (imprezy o charakterze szkoleniowym, eventy motoryzacyjne, prezentacje floty przez salony samochodowe, egzaminy państwowe na instruktora techniki jazdy). Konieczność poniesienia tych kosztów spowoduje szkody w majątku ORD, który jest instytucją publiczną o ograniczonym budżecie. Straty te nie obejmują ponadto strat wizerunkowych, niemożności zawierania umów z nowymi podmiotami, utraty sponsorów, konieczności zapłaty odszkodowań podmiotom, które zaangażowały środki w realizację zaplanowanych już imprez ani przyszłych kosztów. Wiele strat jest ponadto niepoliczalnych. Brak przedstawionych wpływów oraz konieczność ponoszenia kosztów może zmusić ORD do likwidacji ośrodka wybudowanego za 12 mln zł. Ewentualne roszczenia odszkodowawcze nie będą zaś w stanie zrekompensować dysfunkcjonalności działalności ORD. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia pokontrolnego nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przywołanej regulacji wynika, że istnieją dwie alternatywne przesłanki wstrzymania przez sąd zaskarżonego aktu a są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Przy czym przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego tj. np. w sytuacji, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Legalis). Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09, Legalis). Ciężar wykazania tych przesłanek ciąży na stronie, która domaga się wstrzymania wykonania aktu. Strona ta powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej, a uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Twierdzenia te powinny zaś zostać poparte stosownymi dokumentami (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Nie wystarcza więc jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06, niepubl.). Nie wystarcza również, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, Lex Omega nr 948885). Skarżący nie wykazał zaś, aby wykonanie zaskarżonego w niniejszej sprawie zarządzenia pokontrolnego miało spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zauważa, że zarządzeniem tym nakazano skarżącemu podjąć działania techniczne i/lub organizacyjne, celem zmniejszenia poziomu emisji hałasu do środowiska do poziomu dopuszczalnego oraz złożyć do Marszałka Województwa korektę zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2017 r. Wykonanie nałożonego zobowiązania samo w sobie nie spowoduje znacznej szkody jak i trudnych do odwrócenia skutków. Jego celem jest bowiem zmniejszenie przez skarżącego emisji hałasu do środowiska oraz uregulowanie kwestii związanych z gospodarowaniem przez skarżącego odpadami. Wykonanie obowiązków nałożonych zaskarżonym zarządzeniem odczytywać więc należy jako mające pozytywny wpływ na całe środowisko, w tym na dzielność prowadzoną przez skarżącego. W tym też aspekcie wystąpienie szkody niematerialnej związanej z ewentualnie utraconym przez skarżącego wizerunkiem uznać należy za drugorzędne. Ochrona środowiska naturalnego i wypełnianie obowiązków wynikających z zasad ochrony środowiska odgrywa bowiem pierwszorzędną rolę. Sam skarżący nie przedstawił ponadto aktualnych i pełnych danych o stanie majątkowym, jak i danych o kosztach ponoszonych w związku z prowadzoną działalnością, co uniemożliwia ocenę, czy przedstawiona przez skarżącego strata będzie mogły wyrządzić mu znaczną szkodę materialną. Ponadto, straty wskazane przez skarżącego mają jedynie charakter strat przewidywalnych, których wysokość nie została przez skarżącego poparta dokładnymi obliczeniami. Co więcej, poniesienie nakładów finansowych na wykonanie zaleceń zawartych w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym nie jest czynnością o nieodwracalnym skutku. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.