II SA/Gd 533/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-03-23
Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Tamara Dziełakowska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy, jeśli nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez tę uchwałę?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia przez zaskarżoną uchwałę. Brak wykazania naruszenia interesu prawnego oznacza brak legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Interes faktyczny, taki jak prowadzenie istniejącej hodowli, nie jest wystarczający do uznania naruszenia interesu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący J. L. zaskarżył uchwałę Rady Miasta z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie zasad utrzymania zwierząt gospodarskich, zarzucając jej niezgodność z prawem w stosunku do istniejących hodowli i brak wskazania trybu likwidacji. Skarżący prowadzi fermę lisów od 1969 r. i twierdzi, że działania organów gminy wobec niego stanowią nacjonalizację jego hodowli bez odszkodowania. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, wskazując na brak zezwolenia na prowadzenie hodowli przez skarżącego oraz na prawomocny wyrok nakazujący usunięcie hodowli z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. L. na uchwałę Rady Miasta z dnia 20 listopada 1997 r., nr [...] w przedmiocie zasad utrzymania zwierząt gospodarskich w G. oddala skargę.
Rada Miasta w dniu 20 listopada 1997 r. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zasad utrzymania zwierząt gospodarskich w G.
Uchwała została podjętą na podstawie art. 4 ust. 5 oraz art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie ( Dz. U. Nr 132, poz. 622 ), oraz art. 18 ust. 1, art. 40 ust. 3, 4 art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym ( Dz. U. z 1997 r., Nr 107, poz. 686 ), art. 1, 4 pkt 18 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ( Dz. U. Nr 111, poz. 724 ).
Zgodnie z treścią uchwały na terenie Miasta zostały ustalone trzy strefy chowu zwierząt gospodarskich określone szczegółowo w załączniku nr 1 do uchwały. W I strefie wprowadzono zakaz chowu zwierząt gospodarskich, futerkowych i pszczół. W II strefie dozwolono prowadzenie chowu przydomowego zwierząt gospodarskich z uwzględnieniem hodowli gołębi i pszczół, za wyjątkiem chowu zwierząt futerkowych oraz chowu przemysłowego. W strefie III zezwolono na chów przydomowy i przemysłowy zwierząt gospodarskich oraz zwierząt futerkowych, pszczół i gołębi. W uchwale wskazano, iż powstanie zwartej zabudowy na terenie zaliczonym do strefy II i III powoduje zaliczenie tego terenu do strefy I. W dalszej treści uchwały szczegółowo określono zasady utrzymania porządku w przypadku chowu zwierząt w pomieszczeniach do tego przeznaczonych oraz na terenie chowu i jego otoczenia.
Na powyższą uchwałę J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się wydania orzeczenia, iż "zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem w stosunku do hodowli już istniejących i nie może być egzekwowana". Skarżący zarzucił uchwale brak wskazania trybu i sposobu likwidacji istniejących już hodowli, które w wyniku uchwalenia uchwały znalazły się w poszczególnych strefach. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż jest właścicielem gospodarstwa rolnego i od 1969 roku prowadzi fermę lisów. W dniu 3 kwietnia 1998 r. otrzymał decyzję Prezydenta Miasta nakazującą mu likwidację fermy. Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 lipca 1998 r. uchyliło decyzję Prezydenta wskazując, iż została ona wydana bez podstawy prawnej. Pomimo tego orzeczenia w 1998 roku skarżący otrzymał od Prezydenta Miasta wezwanie do natychmiastowej likwidacji chowu lisów w G. Z kolei w dniu 7 lutego 2004 r. skarżący otrzymał zawiadomienie ze Straży Miejskiej o popełnieniu wykroczenia z uwagi na prowadzenie hodowli zwierząt w I strefie. W ocenie skarżącego tego rodzaju działania wobec niego stanowią nacjonalizację jego hodowli, a podstawą tych działań jest zaskarżona uchwała. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w Gminie, będąca podstawą podjętej uchwały, nie ustanawia bezpośrednio obowiązku zlikwidowania fermy lisów skarżącego i nie upoważnia organów gminy do przeprowadzenia wywłaszczenia skarżącego z jego trzydziestopięcioletniej pracy bez odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący zakładając hodowlę lisów przed 1975 r. zgodnie z § 9 Zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia 2 czerwca 1975 r., nr 36/75 winien uzyskać zezwolenie na prowadzenie hodowli zwierząt futerkowych na większą skalę. Takowego zezwolenia skarżący nie posiada do chwili obecnej, stąd w ocenie organu prowadzi hodowlę nielegalnie. Ponadto skarżący, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie jest właścicielem nieruchomości na której prowadzi hodowlę, o czym świadczy informacja z rejestru gruntów. Skarżący pominął ponadto fakt, iż Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 10 maja 2002 r. w sprawie [...] nakazał skarżącemu usunięcie z nieruchomości obejmującej działkę nr [..], dla której prowadzona jest Kw nr [...] - hodowli zwierząt futerkowych. Powodowa Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o wszczęcie i przeprowadzenie egzekucji polegającej na usunięciu mienia skarżącego. Na potwierdzenie powyższych okoliczności do odpowiedzi na skargę załączono odpis wyroku i odpis wniosku o wszczęcie egzekucji wobec skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności, przed dokonaniem oceny skargi pod kątem zgodności zaskarżonej uchwały z prawem, sąd administracyjny obligowany jest do zbadania przesłanek wskazanych w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. ). Przepis ten określa warunki umożliwiające zaskarżenie uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Według art. 101 ust. 1 w/w ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała jest uchwałą organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej bowiem uchwała ta podjęta została na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (Dz. U. Nr 132, poz. 622 ) i ma na celu zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy realizację zadań własnych gminy w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Z akt sprawy wynika również, iż skarżący przed wniesieniem skargi do sądu wezwał organ gminy do usunięcia naruszenia.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie została natomiast spełniona przesłanka tzw. naruszenia interesu prawnego skarżącego. Kwestionując zgodność z prawem uchwały, a raczej brak w niej zapisów dotyczących trybu i sposobu likwidacji hodowli, które w wyniku uchwalenia uchwały znalazły się w poszczególnych strefach, skarżący obligowany był wykazać naruszenie jego interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na związku między wskazanymi unormowaniami i odpowiednio brakiem wskazanych unormowań, a własną, indywidualną sytuacją prawną. Nie można zaskarżyć do sądu uchwały tylko dlatego, iż skarżący będący członkiem wspólnoty samorządowej uważa, iż uchwała narusza prawo. Uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis tzn. nie przyznaje każdemu prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym ( por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02, OSNP 2004/7/114 ). Kwestionowanie uchwały organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje jedynie temu, kto wykaże, że zaskarżonym rozstrzygnięciem został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż " mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby ( por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83 nie publikowany ). Przy czym, w przypadku przesłanki wskazanej w art. 101 ust. 1 w/w ustawy, interes prawny skarżącego musi zostać dodatkowo naruszony w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia uchwały a nie dopiero w przyszłości ( por. wyrok NSA z dnia 04.09.2001 r., II SA 1410/01, Lex nr 53376; wyrok NSA z 14.03.2002 r., II SA 2503/01 Lex nr 81964 ).
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał naruszenia uchwałą jego interesu prawnego. Sam fakt, iż skarżący na terenie strefy II czy I prowadzi hodowlę zwierząt futerkowych sam w sobie nie świadczy o naruszeniu jego interesu prawnego kwestionowaną uchwałą. Okoliczność ta świadczy wyłącznie o interesie faktycznym skarżącego. Z okoliczności tej nie wynika natomiast "naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia" treścią uchwały. Skarżący nie wykazał w jaki sposób zaskarżona uchwała wpłynęła na jego własną, indywidualną sytuację prawną i czy kwestionowane zapisy doprowadziły do ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych uprawnień albo nałożenia na niego pewnych obowiązków. Należy wskazać, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia 3 kwietnia 1998 r., której podstawą wydania była zaskarżona uchwała, a która nakazywała skarżącemu likwidację chowu lisów, została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 1998 r. Uchwała więc nie wywarła żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącego. Jest również bezspornym w sprawie, iż skarżący nie jest właścicielem nieruchomości objętej zakresem obowiązywania uchwały. Również bezspornym jest, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 10 maja 2002 r. wydanym w sprawie [...] nakazano skarżącemu usunięcie z działki nr [...] hodowli zwierząt futerkowych. Podstawą wydania wyroku nie była zaskarżona uchwała lecz niedopuszczalne immisje przenoszone na sąsiednią nieruchomość. Od dnia więc uprawomocnienia się powyższego orzeczenia skarżący nie ma żadnego uprawnienia do prowadzenia na działce nr [...] hodowli lisów. Należy wskazać, iż ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie może być dokonywana z punktu widzenia interesów faktycznych ( majątkowych czy finansowych ) podmiotu, który wbrew treści prawomocnego wyroku nadal prowadzi hodowlę zwierząt futerkowych w niedozwolonym miejscu. Ponadto należy zauważyć, iż obowiązek likwidacji hodowli wynika nie z treści zaskarżonej uchwały, lecz z wyroku sądu, którego podstawą było naruszenie przez skarżącego przepisów prawa cywilnego ( art. 144 kc ). Zaskarżona uchwała nie była więc podstawą pozbawienia skarżącego uprawnienia do prowadzenia hodowli na terenie działki nr [...] i w dacie jej zaskarżenia nie miała żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącego.
Wobec tego, iż skarżący nie wykazał skutecznie w jaki sposób zaskarżoną uchwałą został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie należało uznać, iż nie ma on legitymacji procesowej do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Dopiero wykazanie naruszenia interesu prawnego skarżącego umożliwiłoby sądowi administracyjnemu ocenę zgodności z prawem podjętej uchwały.
Z powyższych względów Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło