II SA/Gd 533/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. z siedzibą w Warszawie na uchwałę Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 31 marca 2025 r., nr 149/XIII/25 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ograniczenia populacji zwierząt postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Fundacja [...], reprezentowana przez Prezesa Zarządu, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę nr 149/XIII/25 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 31 marca 2025 r. o zmianie uchwały w sprawie ograniczenia populacji zwierząt (kompleks wojskowy R.) wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Uzasadniając interes prawny uprawniający do zaskarżenia uchwały, skarżąca Fundacja powołała się na art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 581), dalej jako u.s.w., i wskazała, że jest organizacją społeczną, której statutowym celem działania jest ochrona dzikich zwierząt. W celach statutowych Fundacji mieści się ochrona wszelkich zwierząt dzikich przed okrutnym traktowaniem przez człowieka (§ 4 pkt 4 Statutu Fundacji), a zaskarżona uchwała narusza ustawę o ochronie zwierząt oraz interes prawny Fundacji, zwłaszcza, że na podstawie art. 33a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt jest ona uprawniona do opiniowania projektów uchwał w sprawie miejsca, warunków, czasu i sposobu ograniczania populacji zwierząt, o których mowa w art. 33a ust. 1. W ocenie Fundacji, organizacja społeczna, której celem statutowym jest ochrona dzikich zwierząt, pełni doniosłą rolę w sprawowaniu ochrony nad zwierzętami, co powoduje, że ma ona interes prawny w zaskarżaniu uchwał dotyczących ochrony zwierząt. Gdyby uznać zaś, że organizacjom społecznym takie prawo nie przysługuje, to cel regulacji służących ochronie zwierząt byłby całkowicie iluzoryczny i niewykonalny biorąc pod uwagę fakt, że zwierzęta same nie mogą bronić swoich praw. Dodatkowo Fundacja zauważyła, że interes prawny organizacji społecznych zajmujących się ochroną zwierząt nie podlega rejonizacji, a terenem działania Fundacji jest teren całego kraju (§ 3 ust. 1 Statutu Fundacji). Reasumując, ocena interesu prawnego organizacji społecznych w zaskarżaniu uchwał organów samorządu województwa musi być powiązana z badaniem ich ustawowych i statutowych zadań i kompetencji, tym bardziej w przypadku, gdy chodzi o ochronę zwierząt, które same nie mogą bronić swojego interesu. Skarżąca Fundacja została ustanowiona w 2020 r. w celu ochrony wszelkich zwierząt dzikich przed okrutnym traktowaniem przez człowieka, wzmocnienia społecznej kontroli, monitoringu i działań na rzecz transparentności gospodarki łowieckiej czy rozwoju wiedzy przyrodniczej, humanistycznej i etycznej społeczeństwa o oddziaływaniu współczesnego łowiectwa na przyrodę ożywioną i nieożywioną (§ 4 ust. 2, 4, 5 Statutu Fundacji). Swoje cele Fundacja realizuje m.in. poprzez czynne uczestnictwo w postępowaniach sądowych w sprawach dotyczących naruszania przepisów ustawy o ochronie zwierząt oraz przepisów o ochronie przyrody (§ 5 ust. 5 Statutu Fundacji). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Podstawę prawną wniesionej przez skarżącą Fundację skargi stanowi art. 90 ust. 1 u.s.w., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Wnoszący skargę w trybie ww. przepisu musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Interes ten powinien być bezpośredni i realny. Skarga wnoszona w trybie art. 90 ust. 1 u.s.w. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Przepis ten wprowadza podmiotowe ograniczenie kręgu osób legitymowanych do wniesienia skargi na taką uchwałę. Innymi słowy podmiot występujący do sądu administracyjnego ze skargą na uchwałę sejmiku województwa musi wykazać, że uchwała ta narusza jego interes prawny, który wynika z prawa materialnego. Nie chodzi przy tym o każde naruszenie prawa, które skarżący odbiera czy kwalifikuje jako uchybienie jego interesowi prawnemu, ale o takie, które ma charakter bezpośredni, obiektywny, zindywidualizowany i realny, a zatem gdy naruszony interes prawny ma oparcie w przepisie prawa materialnego (por. wyrok WSA w Krakowie z 3 października 2017 r. sygn. II SA/Kr 750/17 i przywołane tam orzecznictwo, orzecznictwo.nsa.gov.pl). Przy tym naruszenie interesu prawnego musi być aktualne, nie ewentualne, przyszłe, musi ograniczać sytuację prawną, uszczuplać uprawnienie, zatem negatywnie wpływać na już ukształtowany stan prawny podmiotu, wynikający z normy materialnej (por. wyrok NSA z 10 lutego 2015 r. sygn. I OSK 2349/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, skarżąca Fundacja nie spełniła przesłanek wniesienia skargi określonych w art. 90 ust. 1 u.s.w., tj. nie wykazała naruszenia interesu prawnego, co uprawniałoby ją do zaskarżenia przedmiotowej uchwały sejmiku województwa. Jak wynika z załączonego do skargi Statutu, w celach działania skarżącej Fundacji mieszczą się m.in. ochrona wszelkich zwierząt dzikich przed okrutnym traktowaniem przez człowieka (§ 4 ust. 4), a także wzmocnienie społecznej kontroli, monitoringu i działań na rzecz transparentności gospodarki łowieckiej (§ 4 ust. 5). Skarżąca odwołując się do tychże celów swojej działalności próbuje wykazać swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały sejmiku województwa. Jednakże orzecznictwo sądów administracyjnych wyklucza, aby jedynie statutowa działalność stanowiła o naruszeniu interesu prawnego (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1919/10, orzeczenia.nsa.gov.pl), a zatem sam fakt, że skarżąca Fundacja ma w zakresie swojej działalności m.in. działanie na rzecz ochrony zwierząt nie świadczy o posiadaniu interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Przyjęcie poglądu, że to postanowienia statutu danej fundacji decydują o istnieniu interesu prawnego oznaczałoby, iż w istocie nie od ustawodawcy, ale od woli podmiotu (jego członków) zależałoby uznanie interesu za prawny. Okoliczność, iż celem działalności skarżącej Fundacji jest m.in. ochrona wszelkich zwierząt dzikich nie przesądza jednakże o istnieniu po stronie Skarżącej indywidualnego interesu prawnego uprawniającego do skutecznego zaskarżenia uchwały. Zaskarżona uchwała nie zawiera norm prawnych wpływających w jakikolwiek sposób na sytuację prawną Skarżącej. Jej postanowienia nie odnoszą się bowiem do wynikających z norm prawnych uprawnień lub obowiązków Fundacji, które choćby hipotetycznie mogłyby zostać naruszone przez postanowienia spornej uchwały. Rację ma przy tym skarżąca Fundacja podnosząc, że uchwałę podejmuje się m.in. po zasięgnięciu opinii organizacji społecznej, której statutowym działaniem jest ochrona zwierząt (art. 33a ust. 2 u.o.z.). Sąd nie podziela jednak stanowiska, że z tej normy prawnej wywieść należy interes prawny do zaskarżenia uchwały. Zdaniem Sądu, norma z art. 33a ust. 2 u.o.z. wyznacza rolę organizacji społecznej w procedurze podejmowania uchwały na podstawie ar. 33a ust. 1 tejże ustawy. Rola ta sprowadza się wyłącznie do funkcji opiniodawczej, natomiast nie wynika z niej inne szczególne uprawnienie dla organizacji społecznej do zaskarżenia uchwały z powodu innego niż naruszenie indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Zauważyć należy, że przepisy ustawy o ochronie zwierząt, aczkolwiek wprost stanowią, że zwierzę nie jest rzeczą (art. 1 ust. 1), to jednak nie nadają zwierzętom podmiotowości prawnej. Nie można więc mówić o uprawnieniach zwierząt, lecz o obowiązku ochrony zwierząt ciążącym na organach administracji publicznej (art. 1 ust. 3 u.o.z.), w wykonaniu którego współdziałają z tymi organami organizacje społeczne, ale na warunkach określonych przez prawo (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2776/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy podejmowaniu uchwały na podstawie art. 33a ust. 1 u.o.z., prawo przewiduje dla organizacji społecznej wyłącznie rolę opiniodawczą. Reasumując, skarżąca Fundacja powinna wykazać, że ww. akt naruszył jej indywidualny interes prawny lub uprawnienie zaistniałe w dacie wniesienia skargi. W orzecznictwie i doktrynie eksponowany jest przy tym element bezpośredniości, konkretności i realnego charakteru interesu prawnego strony. Skargę na uchwałę sejmiku wojewódzkiego może zatem wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.