II SA/Gd 54/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-04-13
Skład orzekający: Janina Guść, Jolanta Górska, Wanda Antończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest zgodne z prawem, jeśli zobowiązany podnosi, że nie jest właścicielem nieruchomości i podjął już czynności zmierzające do uzyskania warunków technicznych przyłączenia?Ratio decidendi
Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest zgodne z prawem, nawet jeśli zobowiązany nie jest formalnym właścicielem nieruchomości, ale jest jej posiadaczem lub zarządcą. Uzyskanie warunków technicznych przyłączenia nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku, a grzywna ma charakter motywacyjny, a nie sankcyjny, i może zostać umorzona lub zwrócona po wykonaniu obowiązku.Stan faktyczny
J. K. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o nałożeniu na J. K. grzywny w celu przymuszenia do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. J. K. podnosił, że nie jest właścicielem nieruchomości, a jedynie jej mieszkańcem, a także że podjął już czynności zmierzające do uzyskania warunków technicznych przyłączenia. Organ odwoławczy uznał, że J. K. może być zobowiązany do wykonania obowiązku jako posiadacz nieruchomości, a uzyskanie warunków technicznych nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Janina Guść (spr.) sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oddala skargę.
J. K. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 24 września 2015 r. o nałożeniu na J. K. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości przy ul. G. nr [...] w P. do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej.
Zaskarżone postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Postanowieniem z dnia 24 września 2015 r. Wójta Gminy na podstawie art. 119, 122, i 20 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), powoływanej dalej jako u.p.e.a., nałożył na J. K. grzywnę celu przymuszenia do wykonania określonego w decyzji tego organu z dnia 16 lipca 2015 r. obowiązku przyłączenia nieruchomości przy ul. G. nr [...] w P. do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Jednocześnie organ wezwał do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 14 dni. W przypadku niewykonania obowiązku organ zagroził nałożeniem dalszych grzywien w tej samej lub wyższej kwocie.
Postanowienie to zaskarżył J.K. podnosząc, że nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości i nie może wykonać obowiązku nałożonego decyzja z dnia 16 lipca 2015 r. Zamieszkuje on na nieruchomości, jednak jej właścicielami pozostają jego zmarli rodzice C. oraz J. K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że ciążący na zobowiązanym obowiązek wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, jej prawidłowość nie była kwestionowana w postępowaniu odwoławczym i decyzja ta podlega wykonaniu, a zarzuty odnośnie prawidłowości tej decyzji nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym.
Organ wskazał, że wymierzenie grzywny jest właściwym środkiem egzekucyjnym. Obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest egzekwowany w trybie przepisów u.p.e.a., w przypadku tego rodzaju obowiązków możliwe do zastosowania środki egzekucyjne to grzywna w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze, przy czy grzywna jest środkiem mniej uciążliwym dla zobowiązanego. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a., wysokość grzywny w przypadku osób fizycznych, nie może przekraczać 10 000 zł, nałożona grzywna w kwocie 1 000 zł została zatem ustalona prawidłowo.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250), ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. J. K. mimo, że nie jest właścicielem nieruchomości może być zatem zobowiązany do jej podłączenia do sieci kanalizacyjnej.
Organ pouczył skarżącego, że zgodnie z art. 125 § 1 i 126 u.p.e.a w razie wykonania obowiązku nałożonego w tytule wykonawczym, nieuiszczone grzywny podlegają umorzeniu, a na wniosek dłużnika, uiszczone grzywny mogą być w uzasadnionych przypadkach w całości lub w 75 % zwrócone.
W skardze na powyższe postanowienie J. K. podniósł zarzuty błędnego zastosowania art. 119 u.p.e.a. oraz braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie okoliczności, że skarżący podjął czynności zamierzające do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Skarżący wskazał, że w maju 2015 r. złożył wniosek o wydanie warunków technicznych w sprawie budowy przyłącza kanalizacyjnego i w dniu 26 czerwca 2015 r. uzyskał warunki techniczne, których realizacja wymaga spełnienia wielu czynności. Skarżący stwierdził, że okoliczności te świadczą o tym, że podjął on czynności w celu przyłączenia nieruchomości do sieci, a uzyskane warunki przewidują dwuletni termin ważności, zatem wszczęcie procedury legalizacyjnej nastąpiło niezasadnie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwany dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Nałożona nim grzywna w celu przymuszenia została wymierzona, aby wyegzekwować wymagalny obowiązek przyłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej, czyli wykonania czynności, o których mowa w art. 119 § 1 u.p.e.a.
Przepis art. 119 u.p.e.a. stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Wedle art. 121 § 1 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł (por. art. 121 § 2 u.p.e.a.).
Podniesione w skardze oraz w zażaleniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Nałożony decyzją z dnia 16 lipca 2015 r. obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. W toku postępowania egzekucyjnego organ nie może badać zasadności obowiązku nałożonego tytułem egzekucyjnym (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Z treści decyzji nakazującej obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci wynika, że obowiązek tern został nałożony na J. K., czyli skarżącego. Jest on zatem osobą zobligowaną do jego wykonania.
Decyzji z dnia 16 lipca 2015 r. nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Do daty orzekania przez organ II instancji t.j. 26 listopada 2015 r., nałożony obowiązek nie został wykonany.
Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w skardze, wskazać należy, że wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym podlega na faktycznym zrealizowaniu nakazu wskazanego w decyzji, czyli przyłączeniu nieruchomości do sieci. Zatem samo uzyskanie warunków przyłączenia nieruchomości do sieci w dniu 26 czerwca 2015 r. nie świadczy o realizacji obowiązku nałożonego w decyzji z dnia 16 lipca 2015 r. W okresie od lipca do listopada 2015 r. upłynął kilkumiesięczny okres czasu umożliwiający wykonanie przyłączenia nieruchomości do sieci. Podnoszony przez skarżącego 2 –letni termin ważności wydanych warunków nie powoduje przesunięcia terminu realizacji obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci określonego w decyzji. Podkreślić przy tym należy, że grzywna w celu przymuszenia, może być nakładana aż do momentu całkowitego wykonania obowiązku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1199/09, LEX nr 649830).
Organ egzekucyjny miał zatem podstawy do wymierzenia skarżącemu grzywny, w celu wymuszenia realizacji nałożonego obowiązku.
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, którego zadaniem jest doprowadzenie do realizacji obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej. W orzecznictwie podkreśla się, że grzywna ta nie ma charakteru sankcji za niewykonanie nałożonych obowiązków, a jedynie ma odpowiednio zmotywować osobę zobowiązaną do ich realizacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 759/11, LEX nr 1082805). Jak słusznie wskazał organ w wydanej decyzji, art. 125 § 1 oraz art. 126 u.p.e.a. przewidują, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, a grzywny uiszczone na wniosek zobowiązanego mogą zostać zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Rzeczywista realizacja przez skarżącego nałożonego obowiązku może zatem skutkować uniknięciem zapłaty grzywny w całości lub w znacznej części.
Oceniając wysokość grzywny, Sąd stwierdził, że przy granicach wysokości grzywny do 10 000 zł grzywna w kwocie 1 000 zł. nie może być uznana za nadmierną. Grzywna powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie w celu przeciągania postępowania egzekucyjnego albo zastępczego wykonania obowiązku. Wymierzona grzywna jest adekwatna do okoliczności sprawy i ma wpłynąć na realizację nałożonego w tytule wykonawczym obowiązku.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło