II SA/Gd 544/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-11-08
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa decyzji o pozwoleniu na budowę, wydana w trybie wznowienia postępowania, może zostać utrzymana w mocy, jeśli mimo naruszenia (pominięcie strony) nie można wydać innej decyzji niż pierwotna?Ratio decidendi
W przypadku stwierdzenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa z powodu pominięcia strony w pierwotnym postępowaniu, ale jednocześnie w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, organ administracji publicznej nie uchyla pierwotnej decyzji. Zamiast tego, zgodnie z art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., organ stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje przyczyny, dla których jej nie uchyla. Zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Starosty o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa, jest zgodna z prawem, jeśli organy prawidłowo zbadały zgodność inwestycji z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi, a także nie stwierdziły negatywnego wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie.Stan faktyczny
B. H. wniosła skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji z 2013 r. udzielającej pozwolenia na budowę szklarni. Skarżąca, jako właścicielka sąsiedniej działki, dowiedziała się o inwestycji po jej rozpoczęciu i twierdziła, że narusza ona jej interes prawny poprzez zacienianie, zalewanie, hałas i nieprzyjemne zapachy. Postępowanie wznowiono, a organy po kilku etapach, uwzględniając wcześniejsze wyroki WSA, stwierdziły wydanie pierwotnej decyzji z naruszeniem prawa z powodu pominięcia skarżącej, ale jednocześnie uznały, że nie można uchylić decyzji, gdyż zgodna jest z prawem i nie wpływa negatywnie na nieruchomość skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. H. na decyzję Wojewody z dnia 28 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
B. H. wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia 28 czerwca 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 25 kwietnia 2017 r. o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [..] w sprawie pozwolenia na roboty budowlane polegające na przebudowie wraz z rozbudową istniejącej szklarni oraz budowie nowego obiektu szklarni na działce nr [..] w miejscowości S. gmina S.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 31 stycznia 2013 r., nr [..], Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. K. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie wraz z rozbudową istniejącej szklarni oraz budowie nowego obiektu szklarni – kategoria obiektu II – na działce nr [..] w S., gmina S. W decyzji tej stwierdzono, że obszar oddziaływania obiektów obejmuje wyłącznie działkę nr [..], gdyż cała inwestycja zamknie się w granicach tej działki.
W pismach z dnia 17 i 21 maja 2013 r. B. H., współwłaścicielka działki sąsiedniej nr [..], złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, wskazując w jego uzasadnieniu, że nie brała w tym postępowaniu udziału, mimo że inwestycja bezpośrednio oddziałuje na jej budynek mieszkalny. O rozpoczętej inwestycji dowiedziała się w dniu 16 kwietnia 2013 r., kiedy inwestor rozpoczął prace budowlane. Budowa wysokiej szklarni prowadzi do zakrycia i zacienienia jej działki, w tym posadowionego na niej budynku mieszkalnego, co prowadzi do naruszenia jej interesu prawnego. Podniesiony poziom nieruchomości, na której powstaje szklarnia, powoduje zagrożenie zalewania jej nieruchomości w sytuacji opadów deszczowych oraz w związku z nawadnianiem gruntów pod szklarnią. Wskazała na prawdopodobny przebieg przez działkę nr [..] linii energetycznej oraz rurociągu wodnego. Nadto szklarnie będą powodowały hałas, nieprzyjemne zapachy.
Skuteczne wznowienie postępowania w niniejszej sprawie nastąpiło postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., które stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Po jego przeprowadzeniu Starosta decyzją z dnia 1 września 2014 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty nr [..] z dnia 31 stycznia 2013 r., albowiem stwierdził, że nie można uznać B. H. za stronę postępowania dotyczącego pozwolenia na wskazane roboty budowlane. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda decyzją z dnia 28 października 2014 r. uchylił decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
Po raz kolejny rozpoznając sprawę Starosta decyzją z dnia 27 listopada 2014 r. odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, a decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. Wojewoda utrzymał ją w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 131/15 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 27 listopada 2014 r. WSA przesądził o statusie skarżącej jako strony przedmiotowego postępowania i wskazał, że należy merytorycznie rozpoznać sprawę, tj. zbadać prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem przepisów stanowiących podstawę jej wydania, tj. art. 28 i nast. ustawy Prawo budowlane, a zwłaszcza art. 33-35 tej ustawy, w ramach rozstrzygania na nowo o istocie sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę Starosta decyzją z dnia 16 listopada 2015 r., wydaną na podstawie art. 145, art. 146 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia opisanej na wstępie decyzji ostatecznej w sprawie pozwolenia na budowę. W administracyjnym toku instancji rozpoznając sprawę wskutek odwołania Wojewoda decyzją z dnia 20 stycznia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Kolejnym wyrokiem, z dnia 15 czerwca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 125/16, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Starosty z dnia 16 listopada 2015 r.
Po przeprowadzeniu ponownie postępowania Starosta decyzją z dnia 29 listopada 2016 r. odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a kontrolując tę decyzję w postępowaniu odwoławczym Wojewoda decyzją z dnia 9 lutego 2017 r. uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Starosta decyzją z dnia 25 kwietnia 2017 r., na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., stwierdził wydanie decyzji z dnia 31 stycznia 2013 r. z naruszeniem prawa. Z uzasadnienia decyzji wynika, że działka objęta kwestionowanym postanowieniem ma przeznaczenie siedliskowe, podobnie jak pozostałe działki w sąsiedztwie inwestycji. Realizacja funkcji siedlisk na tym terenie wiąże się z normalnym oddziaływaniem związanym z produkcją roślinną i zwierzęcą w rolnictwie. Organ zbadał warunki inwestycji w świetle art. 35 ustawy Prawo budowlane i uznał, że spełnia ona wszystkie wymagania. Na tej podstawie organ uznał, że nie ma przesłanek do wydania innej decyzji niż dotychczasowa. Pomimo tego, że skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to jednak okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, które jest zgodne z prawem i powinno zostać niezmienione.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez B. H., decyzją z dnia 28 czerwca 2017 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ ponownie rozpoznał merytorycznie sprawę pozwolenia na budowę na działce nr [..], sprawdzając zgodność tej inwestycji z przesłankami wynikającymi z art. 35 ustawy Prawo budowlane, uwzględniając przy tym zastrzeżenia skarżącej dotyczące hałasu, zacieniania, nawadniania nieruchomości, nieprzyjemne zapachy, używania środków chemicznych, zagospodarowania nieruchomości skarżącej.
Wojewoda potwierdził, że sprawdzono zgodność przedstawionych rozwiązań pod względem zgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Sprawdzono ją również w zakresie ewentualnego zalewania działek sąsiednich przez wody opadowe i wody służące podlewaniu hodowanych roślin, co mogłoby spowodować (jak twierdzi wnioskodawczyni) zwiększenie uciążliwości i obniżenie wartości nieruchomości. Stwierdzono, że inwestycja nie narusza ustaleń decyzji o warunkach zabudowy, a wielkość działki przeznaczonej pod zabudowę umożliwia także rozprowadzenie wód powierzchniowo (takie rozwiązanie wskazano również w zapisach decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Wójta Gminy z dnia 24 lutego 2012 r.). Oznacza to, że zarówno wody opadowe, jak i woda wykorzystana do nawadniania roślin może być rozprowadzana na działce inwestora bez wpływu na działkę skarżącej.
Stwierdzono, że inwestycja nie narusza również rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Odległość od granicy z działką skarżącej wynosi 4 m, od granicy z działką pod drugiej stronie inwestycji - ok. 7 m. Odnosząc się do zarzutów przesłaniania widoku z istniejących okien budynku mieszkalnego stwierdzono, że budynek skarżącej zlokalizowany jest w odległościach normatywnych od granic działki nr [..]. Lokalizacja projektowanego obiektu nie narusza § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m i 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m. Podkreślono, że najbliższy obiekt przesłaniający okna położone w budynku mieszkalnym skarżącej leży na działce [..] w odległości ok. 18 m i jest to budynek gospodarczy stanowiący własność skarżącej.
Odnosząc się do kwestii hałasu, nieprzyjemnych zapachów oraz używania środków chemicznych wyjaśniono, że działka, na której planowana jest inwestycja, a także działki sąsiednie mają przeznaczenie rolnicze. Działki sąsiednie (w promieniu min. 100 m) posiadają przeznaczenie siedliskowe oraz rolne (teren oznaczony B/RIIIb, S/RIIIb, RIIIb, S/RIVa, RV). Przed planowaną inwestycją działka sąsiednia była również wykorzystywana rolniczo (tj. uprawiana, nawożona, nawadniana, pracowały na niej maszyny rolnicze), a planowana zabudowa nie zmienia jej przeznaczenia. Zgodnie z definicją określoną w § 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...) przez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Przeznaczenie rolne i siedliskowe umożliwi wykorzystanie działek min. pod uprawę roślin, hodowlę zwierząt, prowadzenie gospodarstwa ogrodniczego lub gospodarstwa leśnego tj. wiąże się to z czynnościami w sposób ogólnie przyjętymi jako prowadzenie gospodarstwa rolnego. Cykl hodowli zwierząt oraz uprawy roślin powoduje konieczność wykorzystania maszyn, urządzeń oraz wykonywania prac polowych zgodnie z określoną kolejnością wegetacji roślin w różnych godzinach i z pełnym wykorzystaniem dostępnych środków zgodnych z obowiązującymi przepisami, tj. nawozów sztucznych oraz naturalnych. W związku z tym już sama lokalizacja budynku mieszkalnego w zwartej zabudowie wsi, w otoczeniu działek o przeznaczeniu rolno-siedliskowym powoduje istnienie określonych standardów życia i mieszkania. Skarżąca nie może zatem twierdzić, że wykonywanie podstawowych czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i ogrodniczego jedynie przez jednego z właścicieli działki sąsiedniej powoduje uciążliwość życia, gdyż cały ten teren jest wykorzystywany w sposób tożsamy. Potwierdza to również treść decyzji Wójta Gminy, w której ustalono warunki zabudowy dla zabudowy siedliskowej, wraz z analizą zabudowy sąsiedniej przeprowadzonej przez osobę uprawnioną.
Zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartymi w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r. organ przy wydawaniu decyzji musiał wziąć pod uwagę możliwość ewentualnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu należącej do skarżącej, poprzez ewentualną rozbudowę lub przebudowę istniejącej zabudowy. Wojewoda potwierdził, że skarżąca w przypadku takiego zamiaru będzie zmuszona uzyskać decyzję o warunkach zabudowy wydaną przez Wójta Gminy, w oparciu o analizę zabudowy sąsiedniej, zgodnie z ustawą o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym. Taka decyzja wydana dla skarżącej wymagałaby ponownej analizy terenu. Musiałaby również wprowadzać ograniczenia w zmianie sposobu użytkowania wynikające ze sposobu zagospodarowania terenów sąsiednich i głównego ich przeznaczenia, w tym przypadku przeznaczenia rolniczego. Zabudowa istniejąca na działce nr [..] jest zabudową zwartą (przylegającą na granicy działek sąsiednich do zabudowy gospodarczej - dz. nr [..] oraz zabudowy mieszkalnej - dz. nr [..]), przy szerokości działki ok. 12,5 m. Tak więc bez względu na zabudowę przedmiotową szklarnią działki sąsiedniej nr [..], stanowiącej przedmiot skargi, właściciele nieruchomości sąsiedniej przy ewentualnej zmianie sposobu zagospodarowania swojej nieruchomości muszą spełnić warunki wynikające z obowiązujących warunków technicznych oraz treści decyzji o warunkach zabudowy. Projektowana zabudowa (szklarnia) zlokalizowania w odległościach normatywnych i w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami nie ograniczy zatem ewentualnego zamierzenia inwestycyjnego właściciela dz. [..].
Wojewoda uznał za niezasadny zarzut spadku wartości działki skarżącej w związku z inwestycją na działce nr [..].
Wojewoda wyjaśnił, że odmowa uchylenia decyzji z dnia 31 stycznia 2013 r. wynikała ze stwierdzenia, że w następstwie wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Takie rozstrzygnięcie było podyktowane ustaleniami, że sporna inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i nie wpływa na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, w tym działki skarżącej. Wobec tego, z powodu pominięcia stron w pierwotnym postępowaniu, w zaskarżonej decyzji stwierdzono wydanie jej z naruszeniem prawa. Jednakże ze względu na spełnienie pozostałych wymagań zawartych w przepisach prawa (tj. zgodności z decyzją o warunkach zabudowy, z warunkami technicznymi dotyczącymi planowanej inwestycji, brakiem wpływu na możliwość zagospodarowania działki skarżącej), nawet przy uwzględnieniu pominiętej wcześniej strony postępowania, zapadłaby tak sama decyzja.
Odnosząc się do błędnego określenia numeru i daty kwestionowanej decyzji wyjaśniono, że bezspornie przedmiotowe postępowanie dotyczy decyzji Starosty nr [..] z dnia 31 styczni 2013 r. pomimo jej błędnego określenia jako decyzję nr [..] z dnia 31 stycznia 2012r. Podobną konkluzję co do tej oczywistej omyłki zawarł WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 125/16.
W skardze na powyższą decyzję B. H. zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 146 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie przepis ten może mieć zastosowanie,
2) art. 151 § 2 poprzez niewskazanie do jakiego naruszenia przepisów doszło i z jakiego powodu,
3) art. 107 k.p.a. poprzez brak w uzasadnienia prawnego jak i faktycznego, co do braku podstaw do zastosowania art. 151 § 1 w związku z art. 145 § 1 k.p.a., art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie ocen prawnych dokonanych przez sąd w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 131/15 i wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt: II SA/Gd 125/16, w konsekwencji czego nie doszło do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy i naruszenia art. 7, 8, 77 k.p.a.,
4) art. 107 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji odniesienia się, co do zarzutów podniesionych w odwołaniu,
5) art. 136 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 25 kwietnia 2017 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadnienie skargi potwierdza, że skarżąca zarzuca niedostatki postępowania dowodowego, w toku którego nie zbadano oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej w zakresie hałasu, nieprzyjemnych zapachów, zalewania i możliwości zmiany sposobu przeznaczenia nieruchomości, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, że skarżąca mieszka na terenach rolniczych i powinna się liczyć z niedogodnościami i trudnościami.
W kwestii oceny pomyłki w dacie i numerze decyzji o pozwoleniu na budowę i uznaniu jej przez organy za oczywistą omyłkę skarżąca upatruje podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody, twierdzi bowiem, że decyzja z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [..] nie istnieje, a o niej orzekał Starosta.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.
Skargę należało oddalić jako niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sądowa kontrola legalności odbywa się na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) i sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 25 kwietnia 2017 r. o stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej decyzji Starosty z dnia 31 stycznia 2013 r., wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wynika z treści decyzji Starosty z dnia 25 kwietnia 2017 r., podjęta została na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a., w postępowaniu wznowieniowym, przyjmując, że strona (B. H.) bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę, przy równoczesnym rozstrzygnięciu, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ pierwszej instancji wskazał też okoliczności, z powodu których nie uchylił swojej decyzji ostatecznej.
Istota sprawy wymaga zauważenia, że zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty zostały wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 125/16131/15, uchylającym wydane uprzednio decyzje tych samych organów. Nadto wcześniej też w sprawie orzekał WSA w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 131/15, również uchylił poprzednie decyzje wydane w tej samej sprawie wznowienia postępowania dotyczącego decyzji Starosty z dnia 31 stycznia 2013 r., nr 51/2013, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. K. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie wraz z rozbudową istniejącej szklarni oraz budowie nowego obiektu szklarni – kategoria obiektu II – na działce nr [..] w S. Tym samym dla prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy ponownie zasadnicze znaczenie ma treść art. 153 p.p.s.a., według którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć zarówno ten sąd jak i rozstrzygające sprawę organy będą związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu wydanym poprzednio w tej sprawie, jeżeli nie zostało ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Zatem od takiej oceny prawnej można odstąpić np. gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, odmienne od wyjaśnionych w poprzednio wydanym wyroku, jak też wówczas, gdy przepisy prawa ulegną takiej zmianie, że wyrażony w wyroku sadu pogląd prawny stanie się nieaktualny.
Orzekający w sprawie WSA w wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 125/16 przywołał ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. II SA/Gd 131/15, uznając, że mają istotne znaczenie, a w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku. Taka też sytuacja ma miejsce obecnie, gdyż zdaniem sądu orzekającego nie nastąpiła ani zmiana stanu faktycznego ani prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 131/15, potwierdzonej w wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 125/16. Tak więc ocena prawna w wyrokach tych wyrażona była i jest nadal wiążąca, wobec czego nie straciły na swojej aktualności również wskazania sądu co do dalszego postępowania. W konsekwencji obie zaskarżone decyzje należało podlegały ponownej ocenie przy uwzględnieniu treści wiążących wyroków WSA w Gdansku.
Przede wszystkim w prawomocnym wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 131/15, zostało przesądzone, że skarżąca powinna zostać uznana przez organy za stronę postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 31 stycznia 2013 r., nr [..] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie wraz z rozbudową istniejącej szklarni oraz budowie nowego obiektu szklarni – kategoria obiektu II – na działce nr [..] w S., gmina S. Ponownie rozstrzygające sprawę organy tym razem dostosowały się do tej oceny prawnej, przyjmując prawidłowo, co wprost wynika z treści obu decyzji, że B. H. została uznana za stronę postępowania, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym opisaną ostateczną decyzją Starosty o pozwoleniu na budowę, poprzez stwierdzenie, że decyzja ta z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wydana została z naruszeniem prawa. To prawidłowe ustalenie implikowało jednak konieczność procedowania w celu rozstrzygnięcia odnośnie decyzji ostatecznej Starosty z dnia 31 stycznia 2013 r. W obu wcześniejszych wyrokach WSA w Gdańsku nakazano również, aby uznając skarżącą za stronę postępowania, na skutek złożonego przez nią wniosku, organ merytorycznie rozpoznał sprawę dotyczącą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, tj., że powinien zbadać prawidłowość ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem przepisów stanowiących podstawę jej wydania, art. 28 i następnych ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej pr. bud., a zwłaszcza art. 33-35 tej ustawy, w ramach rozstrzygania na nowo o istocie sprawy administracyjnej, przeprowadzając postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 k.p.a. Poczynionym ustaleniom i wyciągniętym z nich wnioskom organ winien dać następnie wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 131/15 sąd przypomniał także organom, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania, oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie w tej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. Jednak, jak to już zostało przywołane, w tym wyroku WSA uznał, że skarżąca powinna być stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 31 stycznia 2013 r., wobec czego nakazał prowadzić dalsze postępowanie w sprawie z jej udziałem jako stroną. Oznacza to, że niedopuszczalne byłoby już wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., do czego dostosowały się organy rozstrzygające obecnie.
W ocenie sądu prawidłowo i w zgodzie ze wskazaniami sądu uprzednio orzekającego zostało ponownie przeprowadzone postępowanie z udziałem skarżącej jako strony, merytorycznie rozstrzygające o losach decyzji ostatecznej z dnia 31 stycznia 2013 r. Kontrolowane decyzje podjęto na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a. uznając, że ponownie zostałoby wydane takie samo pozwolenie na roboty budowlane polegające na przebudowie wraz z rozbudową istniejącej szklarni oraz budowie nowego obiektu szklarni na działce nr [..]. Jak przypomniał bowiem WSA w wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 125/16, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a., nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Z art. 151 § 2 k.p.a. wynika natomiast, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W rezultacie takie decyzje zapadły w kontrolowanym obecnie postępowaniu administracyjnym, wobec czego sąd orzekający ponownie dokonując oceny ich zasadności pod kątem badania decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę nie stwierdził naruszenia prawa, jak również przyjął, że organy dostosowały się do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w powołanych wyrokach WSA w Gdańsku - z dnia 2 czerwca 2015 r. i z dnia 15 czerwca 2016 r. Sąd przy tym podkreśla, że WSA w wyroku sygn. akt II SA/Gd 125/16 uznał za bezsporne, że postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie dotyczyło decyzji Starosty z dnia 31 stycznia 2013 r., nr [..] (taka decyzja znajduje się w aktach sprawy oznaczonej przywoływanym przez organy numerem sprawy: [..], mimo że już wówczas w swoich rozstrzygnięciach organy błędnie określały ją jako decyzją z dnia 31 stycznia 2012 r., nr [..]. Obecnie błąd ten ponownie powiela Starosta w decyzji z dnia 25 kwietnia 2017 r., co trafnie ustala i ocenia Wojewoda, niemniej to uchybienie, polegające na błędnym oznaczeniu decyzji, której sprawa dotyczy, a które powinno podlegać sprostowaniu, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Zarzut skargi odnoszący się do tej kwestii i wyrażony w jej uzasadnieniu jest więc nieuprawniony i bez znaczenia prawnego.
Jak prawidłowo ustalił Wojewoda, postępowanie w niniejszej sprawie dotyczące decyzji ostatecznej Starosty z dnia 31 stycznia 2013 r. zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie wznawia się jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ prawidłowo ustalił następnie, że strona wniosła podanie o wznowienie postępowania na tej podstawie w terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a., t.j. w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Istotą wznowionego postępowania jest ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, tj. zbadanie prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem przepisów stanowiących podstawę jej wydania, stosownie do wskazań wiążącego wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 131/15 tj. przepisów art. 28 i następne pr. bud., a zwłaszcza art. 33-35. Wobec tego organy ponownie obowiązane były do sprawdzenia dokumentacji złożonej przez inwestora, zgodnie z art. 35 ust. 1 pr. bud. Stosownie do treści tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia jakichkolwiek naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 pr. bud.).
Jak zasadnie przyjął Wojewoda, organ architektoniczno-budowlany był zobowiązany sprawdzić inwestycję również pod kątem zarzutów składanych przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania. W tym przypadku konsekwentnie skarżąca stawiała projektowanej inwestycji zarzuty odnoszące się do hałasu, zacieniania, nawadniania nieruchomości, emisji nieprzyjemnych zapachów oraz używania środków chemicznych, a także ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej.
Jak wynika z treści zaskarżonych decyzji organy sprawdziły też zgodność rozwiązań projektowych z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Wójta Gminy dla zabudowy siedliskowej, trafnie nie odnotowując sprzeczności w tej kwestii. Dokonano sprawdzenia w zakresie ewentualnego zalewania działek sąsiednich przez wody opadowe i wody służące podlewaniu hodowanych roślin, co jak twierdzi wnioskodawczyni wywołuje zwiększenie uciążliwości a w konsekwencji obniżenie wartości jej nieruchomości. Według prawidłowych ustaleń organu wielkość działki przeznaczonej pod zabudowę umożliwia rozprowadzenie wód powierzchniowo, a takie rozwiązanie wskazano też w decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy, z dnia 24 lutego 2012 r. W tej sytuacji prawidłowo organ ocenił, że zarówno wody opadowe, jak i woda wykorzystywana do nawadniania roślin może być rozprowadzana na działce inwestora bez wpływu na działkę skarżącej. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie przedstawiła żadnych miarodajnych dowodów, które taką ocenę mogłyby podważyć.
Według Wojewody zatwierdzona spornym projektem inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). Odległość od granicy z działką skarżącej wynosi 4 m, od granicy z działką pod drugiej stronie inwestycji - ok. 7 m. Według skarżącej projektowana inwestycja powoduje przesłanianie widoku z okien jej budynku mieszkalnego. Trafnie ustalił organ, że po pierwsze budynek skarżącej zlokalizowany jest w odległości normatywnych od granic działki nr [..], po drugie zaś lokalizacja projektowanego obiektu nie narusza § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Według tego przepisu odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m.
Według prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń organów, najbliższy obiekt przesłaniający okna położone w budynku mieszkalnym skarżącej usytuowany jest na działce [..] w odległości ok. 18 m i jest to budynek gospodarczy stanowiący jej własność.
Wojewoda odniósł się również prawidłowo do zarzutów skarżącej dotyczących hałasu i nieprzyjemnych zapachów oraz używanie środków chemicznych na inwestowanej działce. Jak ustalono i nie jest to przedmiotem sporu, działka nr [..] oraz działki sąsiednie mają przeznaczenie rolnicze. Jest w sprawie niewątpliwe, że działki sąsiednie, jak stwierdził Wojewoda w promieniu min. 100 m, mają przeznaczenie rolne z zabudową siedliskową, na terenach oznaczonych B/RIIIb, S/RIIIb, RHIb, S/RIVa, RV. Według niezakwestionowanych ustaleń organu działka nr [..] przed projektowaną inwestycją była również wykorzystywana rolniczo, wobec czego uprawnione jest stwierdzenie, że planowana zabudowa nie zmieniła jej przeznaczenia.
Dalej, kierując się wskazaniami WSA w Gdańsku zawartymi w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt 131/15, organ ustalał możliwość ograniczenia w sposobie zagospodarowania terenu na działce należącej do skarżącej, w razie ewentualnej rozbudowy lub przebudowy istniejącej na niej zabudowy. Niemniej trafnie oceniono, że skarżąca w przypadku takiego zamiaru będzie musiała również uzyskać decyzję o warunkach zabudowy, stosownie do wymogów określonych w przepisach ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz.). Jak ustalił organ zabudowa istniejąca na działce skarżącej nr [..] jest zabudową zwartą, przylegającą na granicy działek sąsiednich do zabudowy gospodarczej na działce nr [..] oraz zabudowy mieszkalnej na działce nr [..], przy szerokości działki ok. 12,5 m. Prawidłowo w kontekście przedstawionych ustaleń ocenił organ, że projektowana zabudowa obejmująca szklarnie, zlokalizowania w odległościach normatywnych i w sposób zgodny z przepisami nie ograniczy ewentualnego zamierzenia inwestycyjnego właścicielki działki [..].
Trafnie też organy odniosły się do zarzutu skarżącej o wpływie projektowanej zabudowy na wartość nieruchomości, uznając, że nie ma on znaczenia prawnego. Również w ocenie sądu ten zarzut nie może być uznany za istotny i mający wpływ na wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż przepisy Prawa budowlanego nie konstruują w ramach obowiązków organów oraz uprawnień dla osób trzecich wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 9 pr. bud. oceny wartości nieruchomości sąsiednich wskutek realizacji przez inwestorów zamierzeń budowlanych pozostających w zgodzie przepisami prawa budowlanego.
Prawidłowe zatem było rozstrzygnięcie zarówno co do tego, że decyzja Starosty z dnia 31 stycznia 2013 r. wydana została z naruszeniem prawa wskutek pominięcia skarżącej jako strony w pierwotnym postępowaniu, jak i co do tego, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Tym samym prawidłowo organy rozstrzygały sprawę przy zastosowaniu przepisów art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a. Nie ma zdaniem sądu podstaw do zakwestionowania ustaleń, że sporna inwestycja jest zgodna z przepisami prawa, w szczególności art. 33 – 35 pr. bud., spełnia wymagania przede wszystkim dotyczące zgodności projektu z wydaną uprzednio decyzją o warunkach zabudowy, ponadto z warunkami technicznymi, wreszcie nie wpływa negatywnie w sposób bezprawny na możliwość zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej - działki skarżącej.
Organy architektoniczno-budowlane rozstrzygając ponownie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób prawidłowy, wynikający z obowiązków określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Dostosowały się przy tym do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyrokach WSA w Gdańsku w sprawach sygn. akt II SA/Gd 131/15 i II SA/Gd 125/16, przez co nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Decyzja Wojewody spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera kompletne uzasadnienie faktyczne oraz prawne, z przywołaniem właściwych przepisów prawa. Wykazane zostało bezsprzecznie, że w wyniku wznowionego postępowania zapadłaby decyzja podstawowa o pozwoleniu na budowę tej samej treści, co stosownie do przepisu art. 146 § 2 k.p.a. uniemożliwia jej uchylenie, mimo zaistnienia okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda nie naruszył przepisu art. 136 k.p.a., gdyż nie było w toku postępowania odwoławczego konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego, a na żadne takie dodatkowe okoliczności skarżąca nie powołała się również w skardze. Wszystkie zarzuty skargi są wobec tego nieusprawiedliwione.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło