II SA/Gd 550/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 marca 2024 r., nr SKO Gd/6060/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżona do Sądu decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pani K. M. (dalej: Skarżąca) wnioskiem z 23 lipca 2021 r. zwróciła się do Burmistrza Kartuz o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Decyzją z 11 stycznia 2023 r. Burmistrz przyznał Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od 1 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r. w kwocie 1971 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, Kolegium) decyzją z 29 sierpnia 2023 r. uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium wskazało między innymi, że Skarżąca pozostawała zatrudnieniu do 30 kwietnia 2020 r. a także, że w aktach sprawy brak jest danych dotyczących koniecznej i wykonywanej przez Skarżącą opieki nad niepełnosprawnym synem. Burmistrz po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z 4 października 2023 r. przyznał Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od 1 maja 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w kwocie 1.830 zł oraz od 1 stycznia 2021 r. do 31 lipca 2021 r. w kwocie 1.971 zł. W odwołaniu od decyzji burmistrza Skarżąca zakwestionowała okres, na jaki przyznano wnioskowane świadczenie oraz brak zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od zaległych świadczeń. SKO decyzją z 12 marca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że kwestią sporną sprawie jest data, od której przysługuje wnioskowane świadczenie, ponieważ w ocenie Skarżącej powinno ono zostać przyznane począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności, to jest od 1 listopada 2019 r. SKO podniosło jednakże, że ze świadectwa pracy Skarżącej wynika, iż pozostawała Ona pozostawał zatrudnieniu do 30 kwietnia 2020 r., a stosunek pracy ustał z upływem czasu, na który była zawarta umowa. W ocenie Kolegium, bez znaczenia jest w tym przypadku fakt, że Skarżąca pobierała zasiłek macierzyński, skoro pozostawała w tym czasie stosunku pracy. Odnośnie żądania odsetek, Kolegium wskazało, że ustawodawca przewidział możliwość żądania odsetek jedynie w ściśle określonych sytuacjach, a zatem brak jest podstaw do rozszerzenia tego rodzaju żądania na inne, nieprzewidziane obowiązującym prawem sytuacje. We wniesionej do Sądu skardze, decyzji SKO zarzucono: naruszenie prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 2a w związku z art 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. – dalej jako "u.ś.r.")., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieprzyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, to jest od listopada 2019 r., a przyznanie go jedynie za okres od 1 maja 2020 r. do 31 lipca 2021 r., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie wyżej wymienionego przepisu zostały spełnione, w związku z czym świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane od 1 listopada 2019 r.; bezzasadne niezasądzenie na rzecz Skarżącej odsetek ustawowych za opóźnienie w przyznaniu świadczenia za okres od 1 maja 2020 r. do 31 lipca 2021 r., mimo że w skutek błędnych decyzji organów świadczenie zostało przyznane z kilkuletnim opóźnieniem, co uzasadnia ich zasądzenie. Skarżąca Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Kolegium odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przesłanką uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, określoną w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ze wskazanej normy prawnej wynika, że warunkiem sine qua non uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest niepozostawanie w zatrudnieniu. W niniejszej sprawie kwestią sporną był początek okresu, od którego Skarżąca uzyskała świadczenie pielęgnacyjne. Świadczenie to zgodnie z art. 24 ust. 2a u.ś.r. przysługuje bowiem od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że mocą wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku ustalono stopień niepełnosprawności syna Skarżącej od 25 września 2019 r. Okoliczność ta jednak nie mogła mieć wpływu na początkową datę ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ w aktach sprawy znajduje się również świadectwo pracy Skarżącej, z którego wynika, że pozostawała Ona w zatrudnieniu do 30 kwietnia 2020 r., to jest do upływu terminu, na który zawarta była umowa o pracę. Ze świadectwa tego wynika także, że w okresie zatrudnienia Skarżąca wykorzystała urlop rodzicielski w jednej części, w wymiarze 224 dni. Okoliczność tę potwierdziła pełnomocnik Skarżącej na rozprawie. Wbrew twierdzeniom Skargi, powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy, nie był fakt pobierania Skarżącą zasiłku macierzyńskiego, a jedynie fakt pozostawania w tym czasie stosunku pracy. Prezentowana w skardze argumentacja oraz wskazywane orzecznictwo odnoszą się do sytuacji jednoczesnego pobierania zasiłku macierzyńskiego oraz świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże po ustaniu zatrudnienia, czyli w innym stanie faktycznym aniżeli w przedmiotowej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że w art. 177 w związku z art. 1821g Kodeksu pracy określono sytuacje, w których możliwe jest ustanie zatrudnienia w czasie urlopu macierzyńskiego/rodzicielskiego (zwolnienie dyscyplinarne, upływ okresu, na który umowa została zawarta, upadłość lub likwidacja pracodawcy). Dodatkowo możliwe jest również rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron. W przywołanych przypadkach, urlop macierzyński/rodzicielski ulega zakończeniu, jednakże następuje kontynuacja wypłaty zasiłku macierzyńskiego (zob. art 29 ust. 1 pkt 1 i art 61 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz. U. z 2019 r., poz. 645 ze zm.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie sposób zatem uznać, aby możliwe było przyznanie Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w okresie, w którym pozostawała Ona w zatrudnieniu, to jest przed 1 maja 2020 r. Byłoby to bowiem rażąco sprzeczne ze wskazywaną treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zauważyć przy tym należy, że urlop macierzyński/rodzicielski są przywilejami bezpośrednio związanymi ze stosunkiem pracy (zob. art 180 k.p., 1821a § 1 k.p.). Zasadnie zatem uznało SKO, że przesłanka niepodejmowania zatrudnienia przez Skarżącą w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem, zaistniała dopiero po ustaniu stosunku pracy, to jest od maja 2020 r. i od tej daty należało przyznać wnioskowane świadczenie. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego braku przyznania Skarżącej odsetek za okres od 1 maja 2020 r. do 31 lipca 2021 r., wskazać trzeba, że ani u.ś.r. ani inne przepisy prawa administracyjnego nie dają podstawy do ich orzeczenia. Oznacza to, że działające w granicach i na podstawie prawa organy administracji publicznej nie mają kompetencji do ich przyznania (nawet w drodze analogii), natomiast podnoszone przez Skarżącą okoliczności długości trwania postępowania administracyjnego w sprawie, leżą poza granicami niniejszej sprawy i mogłyby być przedmiotem oceny w sprawie ze skargi na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, natomiast ewentualne powstałe szkody z działania takiego wynikające, należą do kognicji sądów powszechnych. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) skargę oddalił.