II SA/Gd 563/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G.F. i J.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 maja 2008r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. i G. F. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. G. F. oraz J. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2009r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 maja 2008r. nr [...], którą odmówiono skarżącym wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący domagają się jej uchylenia. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 ustawy 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Z jej uzasadnienia wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy ustalony przez organ: Decyzją nr [...] z 28 września 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. nakazał G. i J. F. inwestorom samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] w miejscowości Ł. Gm. C. jego rozbiórkę. W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję organu I instancji decyzją nr [...] z dnia 5 lutego 2007r. orzekając rozbiórkę omawianego obiektu gospodarczego z wyłączeniem fundamentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2007r. sygn. akt II SA/Gd 259/07 oddalił skargę G. F. oraz J. F. na powyższą decyzję organu II instancji. G. i J. F. wystąpili z wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2008r do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z 5 lutego 2007r. uchylającą decyzję nr [...] z dnia 28 września 2006r. organu I instancji i nakazującą im rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego o pomieszczenie kotłowni i pokój mieszkalny o pow. 17,5 m2 z wyłączeniem fundamentów usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł. Gmina C.. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 maja 2008r. nr [...] odmówił G. F. oraz J. F. wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącej sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia 28 września 2006r. w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w Łebuni gmina C.. W wyniku wniesienia przez G. F. i J. F. odwołania, rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż zgodnie z art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast stosownie do art. 150 § 1 tej ustawy organem administracji publicznej, właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Ponadto w myśl art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. W rozpatrywanej sprawie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 28 września 2006r. nakazująca G. i J. F. rozbiórkę przedmiotowego obiektu badana była w trybie odwoławczym i organ II instancji decyzją nr [...] z dnia 5 lutego 2007r. uchylił powyższą decyzję i orzekł o nakazie rozbiórki tego obiektu z wyłączeniem fundamentów. Zatem zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami organem właściwym w zakresie rozpatrzenia wniosku o wznowienie jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego a nie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. W związku z powyższym zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 12 maja 2008r. odmawiająca wznowienia jest zasadna jednakże z innych przyczyn niż wskazano w jej uzasadnieniu. Zasadność tej decyzji wynika bowiem z braku właściwości organu I instancji do rozpatrzenia złożonego wniosku o wznowienie. W świetle powyższego organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że w odniesieniu do wniosku z dnia 16 kwietnia 2008r. o wznowienie postępowania podjęte zostaną przez organ stosowne działania w trybie nadzwyczajnym. G. F. oraz J. F. we wniesionej skardze wskazali, iż organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Podali, iż jako podstawę wznowienia postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., natomiast Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że naruszono art. 148 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem jej legalności, stosownie do treści wskazanych powyżej przepisów, Sąd uznał, że narusza ona prawo, jednakże z innych przyczyn, niż te wskazane w skardze. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W § 2 wskazano, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, iż G. F. oraz J. F. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z 5 lutego 2007r. uchylającą decyzję nr [...] z dnia 28 września 2006r. organu I instancji i nakazującą im rozbiórkę samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego o pomieszczenie kotłowni i pokój mieszkalny o pow. 17,5 m2 z wyłączeniem fundamentów usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości Ł. Gmina C.. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 maja 2008r. nr [...] odmówił skarżącym wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2009r. Nr [...]. Sąd wskazuje, że zgodnie z cytowanym powyżej art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się zawsze do organu, który wydał w sprawie decyzję w I instancji. Organ ten może być jednocześnie organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia, o ile decyzja nie przechodziła trybu odwoławczego, tzn. stała się ostateczna po jej wydaniu przez ten organ. Jeżeli natomiast decyzja przeszła tok instancji, organ, do którego podanie wniesiono, winien uporządkować akta sprawy i przekazać je wraz z podaniem do organu odwoławczego (właściwego). (vide: G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II.). Powyżej wynika bezpośrednio z treści art. 150 § 1 k.p.a. gdzie jednoznacznie wskazano, iż organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a. (wznowienia postępowania) jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Zważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 19 k.p.a. na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej do rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Oznacza to, iż obowiązkiem organu przed wszczęciem postępowania – zarówno z urzędu, jak i na wniosek – jest zbadanie swojej właściwości i niepodejmowanie czynności w razie wyniku negatywnego. Przy wszczęciu postępowania na żądanie strony, organ w razie stwierdzenia swojej niewłaściwości jest zobowiązany przekazać podanie do organu właściwego w sprawie, co przewiduje art. 65 § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2007r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 1823/2007, niepublikowany, LexPolonica nr 2062909). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając w niniejszej sprawie decyzję z dnia 12 maja 2008r. odmawiającą wznowienia postępowania dopuścił się naruszenia przepisu o właściwości, tj. art. 150 § 1 k.p.a., co sprawia że jego decyzja jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Z kolei decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2009r. utrzymująca w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności w sposób rażący narusza prawo, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i z tego powodu sama jest również nieważna w świetle dyspozycji zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 4 czerwca 2002 r. w sprawie sygn. akt SA/Lu 384/2001, niepublikowany, LexPolonica Nr 358267). Wobec stwierdzenia nieważności wydanych w postępowaniu decyzji administracyjnych będących przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie ze strony Sądu, przedwczesne było merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skardze. Z podanych powyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu l instancji obarczone są wadą rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dlatego Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 tejże ustawy.