II SA/Gd 566/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia NSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Skarga K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2021 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 15 kwietnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania robót budowlanych polegających na budowie sieci wodociągowej dla obsługi projektowanej zabudowy jednorodzinnej wraz z przyłączami, na terenie działek nr: [..]-[..], położonych przy ul. G. w J., gmina S. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 19 maja 2021 r. organ ustalił, że na terenie działek nr: [..]-[..], położonych przy ul. G. w J. w październiku 2020 r. skarżąca wykonała roboty budowlane związane z budową sieci wodociągowej, która usytuowana jest na terenie działek nr: [..]-[..] wraz z przyłączami dla działki nr [..]-[..], położonych w J. Inwestycja zrealizowana została z przeznaczeniem dla obsługi projektowanej zabudowy jednorodzinnej na terenie tych nieruchomości, tj. działek nr [..]-[..] w J. Skarżąca oświadczyła przy tym, że inwestycja została zrealizowana na podstawie projektu budowlanego, który nie został zatwierdzony przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Po uzyskaniu informacji od pracownika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego o obowiązku uzyskania takiej zgody skarżąca w dniu 23 lutego 2021 r. dokonała u Starosty zgłoszenia budowy sieci wodociągowej wraz z przyłączami przedkładając stosowny projekt i zgłoszenie to zostało przyjęte przez Starostę bez sprzeciwu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 2 czerwca 2021 r., nr [..], wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), wstrzymał budowę sieci wodociągowej o długości 293,00 mb, wykonanej na terenie działek ewidencyjnych nr: [..]-[..], usytuowanych w J., gmina S. Uzasadniając wydane postanowienie, organ wskazał, że roboty budowlane związane z budową sieci wodociągowej wykonane zostały przez skarżącą w warunkach samowoli budowlanej. Jednocześnie, organ poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia i wyjaśnił, że w przypadku legalizacji zostanie naliczona opłata legalizacyjna, do ustalenia której stosuje się przepisy art. 59f ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Ponadto, organ wyjaśnił, że opłata legalizacyjna dla przedmiotowego obiektu budowlanego zakwalifikowanego do XX\/I kategorii obiektów budowlanych stanowi iloczyn stawki opłaty (s = 500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k = 8,0) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w = 1,0), z tym że stawka opłaty (s = 500 zł) podlega, zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu, co daje łączną kwotę 200 000 zł. Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez skarżącą od powyższego postanowienia, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 19 lipca 2021 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego: 1. uchylił w całości postanowienie organu I instancji; 2. wstrzymał skarżącej budowę sieci wodociągowej o długości 293,00 m, wykonanej na terenie działek o nr: [..]-[..], usytuowanych w miejscowości J., gmina S.; 3. poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego lub jego części w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia ostatecznego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji budynku w wysokości 200 000 zł. Uzasadniając wydane postanowienie, organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy - Prawo budowlane budowa sieci wodociągowej wymaga dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej ustawy. Z kolei, skarżąca przedmiotową sieć wodociągową wykonała bez wymaganego zgłoszenia. Nie można bowiem uznać, aby ta sieć wodociągowa została wykonana na podstawie zgłoszenia dokonanego przez skarżącą w dniu 23 lutego 2021 r. W zgłoszeniu tym skarżąca określiła przewidywany termin rozpoczęcia budowy na dzień 23 marca 2021 r. Nadto, zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych a przedmiotowa sieć została wykonana w październiku 2020 r. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę określoną w art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie też z procedurą określoną w tym przepisie, organ I instancji, zaskarżonym postanowieniem, wstrzymał inwestorowi budowę przedmiotowej sieci wodociągowej. Jednakże, informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości prawidłowo wyliczonej przez organ I instancji, organ ten powinien umieścić w sentencji postanowienia, albowiem dla strony postępowania wiążąca jest właśnie sentencja rozstrzygnięcia a nie jego uzasadnienie. Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia organu I instancji polegające na niezawarciu w sentencji postanowienia wszystkich wymaganych treści, organ odwoławczy wydał orzeczenie reformatoryjne. We wniesionej do Sądu skardze skarżąca wniosła zarówno o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zarzucając błędne uznanie przez organ robót budowlanych polegających na budowie sieci wodociągowej o długości 293 m dla obsługi projektowanej zabudowy jednorodzinnej wraz z przyłączami na terenie działek o nr [..]-[..], usytuowanych w miejscowości J. za zrealizowane bez dokonania zgłoszenia odpowiedniemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej oraz ich wstrzymanie. Skarżąca wskazała przy tym, że realizując przedmiotową inwestycję od początku do końca postępowała zgodnie z wytycznymi otrzymanymi od organów administracji architektoniczno – budowlanej, tj. Starostwa Powiatowego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego a ze względu na zaufanie do organów administracji publicznej nie miała przesłanek aby otrzymane wytyczne kwestionować. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dodatkowo wskazując, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do oceny działalności organów administracji architektoniczno – budowlanej i czynności dokonanych przez pracowników tych organów. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2021 r. jest zgodne z prawem. Stwierdzony przez orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego stan faktyczny sprawy nakazywał zastosowanie wobec skarżącej procedury określonej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333). Zgodnie z art. 48 ust. 1 powołanej ustawy organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Sąd podziela zaś stanowisko orzekających w sprawie organów, że budowa sieci wodociągowa usytuowana na terenie działek nr: [..]-[..], położonych w J., wymagała zgłoszenia. Z okoliczności sprawy, ustalonych podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 19 maja 2021 r., wynika bowiem, że sieć ta wybudowana została przez skarżącą w październiku 2020 r. Zgodnie zaś z obowiązującym w tym czasie art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy – Prawo budowlane nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa sieci wodociągowych. Zauważyć przy tym należy, że ocena, czy miała miejsce samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie dokonania tejże samowoli a ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 782/06, https://orzezczenia.nsa.gov.pl). Nadto, nie budzi wątpliwości Sądu, że przedmiotowa sieć wodociągowa została zrealizowana przez skarżącą bez wymaganego zgłoszenia. Nie można bowiem uznać, aby zgłoszenie dokonane przez skarżącą w dniu 23 lutego 2021 r. dotyczyło przedmiotowej inwestycji, która zrealizowana została w październiku 2020 r. Ponadto, w zgłoszeniu tym skarżąca określiła termin rozpoczęcia robót budowlanych na dzień 23 marca 2021 r. a, jak wskazuje na to jasno treść art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Z kolei, sama skarżąca podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu 19 maja 2021 r. oświadczyła, że przed przystąpieniem do realizacji przedmiotowej sieci wodociągowej nie wiedziała, że musi uzyskać zgodę właściwego organu na wykonanie robót związanych z budową sieci wodociągowej. Zdaniem skarżącej jej niewiedza w tym zakresie wynikała z błędnej informacji, której udzielono jej w Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa. Jednakże, nawet błędne pouczenie przez pracownika organu, nie może zmodyfikować treści ustawowego obowiązku. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, zasadne było w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie sieci wodociągowej, wybudowanej przez skarżącą w październiku 2020 r. Zgodnie przy tym z treścią art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Jednocześnie, postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego spełnia wymogi określone w art. 30 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W wydanym postanowieniu poinformowano bowiem skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego lub jego części w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia ostatecznego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji budynku w wysokości 200 000 zł. Opłata legalizacyjna wyliczona zaś została zgodnie z wymogiem art. 49d ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane na podstawie art. 59 f ustawy – Prawo budowlane. Sąd nie stwierdził jednocześnie, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę przedmiotowej samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego obu instancji dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji spełnia wymogi art. 124 § 1 i 2 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako bezzasadną, oddalił.