II SA/Gd 572/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. i A. R. na decyzję Wojewody z dnia 11 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 20 stycznia 2016 r. Pismem z 9 marca 2016r. pełnomocnik A. R. i A. R. zwrócił się do WSA w Gdańsku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w dniu 20 stycznia 2016 r., jednocześnie złożył wniosek o sporządzenie tego uzasadnienia. W piśmie wskazał, że w dniu 20 stycznia 2016 r. Sąd wydał wyrok oddalający skargę w niniejszej sprawie. O wydaniu wyroku oraz rozprawie pełnomocnik skarżących powziął wiadomość dopiero w dniu 3 marca 2016 r., w wyniku rozmowy telefonicznej z sekretariatem sądu. W dniu 9 marca 2016 r., przeglądając akta sprawy ustalił, że korespondencja zawierająca zawiadomienie o rozprawie nie została mu doręczona, mimo że umieszczono na niej adnotację o awizowaniu przesyłki i niepodjęciu w terminie. Zaprzeczył, jakoby doręczono mu awizo nieodebranej przesyłki. Wskazał, że jego kancelaria jest czynna codziennie w godzinach 9-17 i nie ma możliwości, aby taka sytuacja miała miejsce. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania dwóch pracowników kancelarii na okoliczność braku awizowania przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a. oddalił wniosek A. R. i A. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r.. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2016 r. złożyli A. R. i A. R., reprezentowani przez fachowego pełnomocnika i zaskarżając je w całości zarzucili: 1. naruszenie normy art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w zakresie, w jakim przepis ten dopuszcza rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu na rozprawie, choć zgłoszony w treści wniosku dowód z przesłuchania świadków, pracowników sekretariatu kancelarii pełnomocnika skarżących, na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia uzasadniał rozpoznanie sprawy na rozprawie celem przesłuchania tychże świadków; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia poprzez: a) przyjęcie, jakoby niezłożenie przez pełnomocnika skarżących reklamacji usług pocztowych w związku z niedoręczeniem mu zawiadomienia o rozprawie wyznaczonej na styczeń 2016 r. wskazywać miało na jego zawinienie w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., podczas gdy reguły prawidłowego wnioskowania wykluczają istnienie pomiędzy tymi zdarzeniami związku, którego dopatrzył się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nadto ustalenie to pomija okoliczność, iż o przyczynie uchybienia terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku pełnomocnik skarżących dowiedział się w dniu 9 marca 2016 r. tj. na jeden dzień przed upływem terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r., co faktycznie wykluczyło możliwość przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego i zawiadomienie Sądu o jego wynikach w dacie złożenia wniosku o przywrócenie terminu; b) mylne i sprzeczne z zasadami prawidłowego wnioskowania przyjęcie jakoby z faktu umieszczenia na zwróconej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku kopercie - zawierającej zawiadomienie pełnomocnika skarżących o rozprawie - adnotacji o podwójnym awizowaniu przesyłki pod adresem pełnomocnika skarżących wynikać miało, że doręczyciel poinformował pełnomocnika skarżących o awizowaniu poprzez pozostawienie awiza w skrzynce pocztowej, podczas gdy reguły prawidłowego wnioskowania wykluczają istnienie pomiędzy tymi zdarzeniami związku, którego dopatrzył się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nadto ustalenie to sprzeczne jest z zapewnieniem pełnomocnika skarżących i zasadami doświadczenia życiowego wskazującymi, że w grudniu, w okresie przedświątecznym pracownicy poczty mają do wykonania znacznie więcej pracy niż w pozostałym okresie roku i na ten właśnie okres przypada największa liczba omyłek (np. włożenie awizo do niewłaściwej skrzynki pocztowej) i reklamacji, co z kolei za wysoce prawdopodobne pozwala uznać, że i w stanie faktycznym sprawy miejsce miała podobna omyłka; c) sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie, jakoby zapewnienia pełnomocnika skarżących o niezawinionym uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z dnia 20 stycznia 2016 r. stanowić miały jedynie jego polemikę pozbawioną wsparcia jakimikolwiek dowodami, choć pełnomocnik skarżącej zaoferował Sądowi konkretne dowody, mianowicie dowody z zeznań świadków tj. osób odpowiedzialnych w jego kancelarii m.in. za obsługę poczty przychodzącej. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2016 r.. Naczelny Sąd Administracyjny Postanowieniem z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 565/16, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy, wysłana na adres kancelarii pełnomocnika była dwukrotnie awizowana przez pocztę: 14 grudnia 2015 r. i 22 grudnia 2015 r.; przekazanie jej do Sądu nastąpiło w dniu 31 grudnia 2015 r.. Z zawartego we wniosku o przywrócenie terminu oświadczenia profesjonalnego pełnomocnika skarżących wynika, że dnia 3 marca 2016 r. telefonicznie powziął on wiadomość od pracownika sekretariatu Sądu o rozprawie i wydanym wyroku, zaś 9 marca 2016r. przeglądając akta dowiedział się o przyczynie uchybienia terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wniosek złożył dnia 10 marca 2016 r., tj. z zachowaniem 7 dniowego terminu od powzięcia tej wiadomości. W zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a., zawnioskował bowiem dowód z zeznań świadków - dwóch pracowników swojej kancelarii, odpowiedzialnych za obsługę poczty przychodzącej na okoliczność, że w kancelarii nie pozostawiono awiza nieodebranej przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Wyjaśnienie tej okoliczności jest bardzo istotne, albowiem uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. (doręczenie zastępcze) uzależnione jest od prawidłowego jej awizowania. Za słuszny uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut zawarty w zażaleniu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdzając, że pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobnił okoliczności braku winy w uchybieniu terminu, nie odniósł się jednocześnie do wniosku dowodowego pełnomocnika, złożonego na okoliczność prawidłowości awizowania przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy oraz braku możliwości złożenia reklamacji przesyłki do czasu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Podkreślił Sąd II instancji, że z brakiem winy mamy do czynienia w przypadku zaistnienia niezależnych od strony która uchybiła terminowi (jej pełnomocnika) i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia terminu, wyznaczonego przepisami prawa. Zauważył, że strona ma uprawdopodobnić brak winy, a nie ją udowodnić. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniony w uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Za pozbawiony podstaw uznał natomiast Sąd II instancji zarzut, że w okresie przedświątecznym pracownicy poczty mają znacznie więcej pracy i na ten okres przypada największa liczba omyłek w doręczaniu przesyłek. Wystąpienie takiego przypadku musiałoby być w sprawie niniejszej udowodnione. Ponownie rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W przypadku zaś, gdy strona jest zastępowana przez pełnomocnika, za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Przechodząc do ponownej oceny okoliczności wskazanych we wniosku podkreślić należy, że przy podejmowaniu rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie miała regulacja rozdziału 4 działu III P.p.s.a. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości podjęcia odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4). W ocenie Sądu przytoczone przez pełnomocnika skarżących okoliczności wskazujące na niedoręczenie przez operatora pocztowego przesyłki z zawiadomieniem o terminie rozprawy oraz niepozostawienie przez pracownika awiza informującego o przesyłce, nie są przekonujące. Z dołączonej do akt przesyłki zaopatrzonej w zwrotne potwierdzenie odbioru jednoznacznie wynika, że przesyłka z Sądu była dwukrotnie awizowane (14 grudnia i 22 grudnia 2016 r.) a zatem brak jest podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że powstałe wskutek zapisków osoby doręczającej korespondencję świadectwo faktu i daty awizowania przesyłki ma charakter dowodu prima facie, kreuje zatem swoiste domniemanie prawidłowości doręczenia, to jednak jego zakwestionowanie w toku niniejszego postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu niewątpliwie wymaga uwiarygodnienia okoliczności przeciwnych. W tym miejscu odwołać się można do wypowiedzi Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98, zapadłym na gruncie procedury cywilnej, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki sądowej jest urzędowym dokumentem potwierdzającym fakt i datę doręczenia. Osoba, która twierdzi, że doręczenia dokonano w innej dacie, tudzież w ogóle go nie dokonano - powinna tę okoliczność udowodnić. Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy twierdzenia skarżącego oparte na jego wiedzy nie znajdują potwierdzenia w żadnych innych okolicznościach o charakterze zobiektywizowanym. Mając na uwadze treść dokumentów dołączonych do akt postępowania wnioskować można było przede wszystkim o zaistnieniu przesłanek przyjęcia fikcji doręczenia w oparciu przepis art. 73 P.p.s.a., co oznacza przyjęcie, że pełnomocnik skarżących miał możliwość zapoznania się ze skierowaną do niego korespondencją. W rozpoznawanej sprawie z jednej strony mamy dokument urzędowy, a z drugiej strony oświadczenie pełnomocnika, że nie otrzymał awiza przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym zostało ograniczone przez ustawodawcę do dowodu z dokumentów i to jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 P.p.s.a.). W tej sytuacji wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pracowników kancelarii jest wnioskiem niedopuszczalnym. Dodatkowo wskazać należy, że profesjonalny pełnomocnik, pomimo możliwości uzupełnienia materiału dowodowego wskutek ponownego rozpoznają wniosku nie zaoferował Sądowi dodatkowych dowodów na okoliczności w nim wskazane, którymi mogły być np. oświadczenia wskazanych pracowników, mogące stanowić dowód z dokumentu. Nie wskazał także, mimo upływu czasu, że wszczął postępowanie reklamacyjne i nie przedstawił rezultatów tego postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na zasadzie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.