II SA/Gd 580/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-12-02
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa kempingowa, która została umieszczona na działce i służy celom rekreacyjnym, z dobudowanym tarasem i wiatą, może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę, jeśli nie została dopuszczona do ruchu drogowego?Ratio decidendi
Przyczepa kempingowa, która została umieszczona na działce i służy celom rekreacyjnym, z dobudowanym tarasem i wiatą, nie jest pojazdem w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym, jeśli nie została dopuszczona do ruchu drogowego i nie spełnia warunków technicznych. W takim przypadku, zwłaszcza gdy jest użytkowana w jednym miejscu przez długi czas (ponad 120 dni), może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę. Niespełnienie obowiązków legalizacyjnych nałożonych przez organ nadzoru budowlanego uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi N. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego – przyczepy stacjonarnej z tarasem i wiatą, wybudowanej w warunkach samowoli budowlanej. Skarżący kwestionował kwalifikację przyczepy jako obiektu budowlanego, twierdząc, że jest to przyczepa kempingowa, która nie wymaga pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za tymczasowy obiekt budowlany, wymagający pozwolenia na budowę, a wobec braku jego uzyskania i niespełnienia obowiązków legalizacyjnych, wydały nakaz rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę N. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi N. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 maja 2010 r. Nr [...] nakazał N. S. rozbiórkę wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej na działce [...], położonej w P. gmina K., obiektu budowlanego – przyczepy stacjonarnej o wymiarach 4,88 m x 3,70 m pełniącej funkcję rekreacji indywidualnej, z tarasem (podestem) o wymiarach 3,70 m x 1,44 m oraz z wiatą przylegającą do przyczepy, o wymiarach 2,35 m x 4,88 m, stanowiących całość konstrukcyjną i funkcjonalną z przyczepą stacjonarną.
PINB w dniu 14 czerwca 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania na przedmiotowej działce, w warunkach samowoli budowlanej, obiektu budowlanego. Postanowieniem z dnia 13 września 2006 r. Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, organ nakazał N. S. wstrzymanie robót budowlanych i przedłożenie, w terminie 90 dni licząc od daty otrzymania postanowienia następujących dokumentów: zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, projektu budowlanego i dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W oznaczonym terminie zobowiązany nie wykonał obowiązku, tak więc organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, decyzją z dnia 22 grudnia 2006 r. nr [...] nakazał inwestorowi rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 15 września 2009 r. Nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2007 r.) uznał, że art. 48 ust. 2 pkt. 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Ponownie rozpatrując sprawę, PINB postanowieniem z dnia 5 listopada 2009 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na N. S. obowiązek przedłożenia w terminie 150 dni licząc od daty otrzymania postanowienia wymienionych dokumentów: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] (po ustaleniu przez organ, że dla działki nr [...] położonej w P. brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), projektu budowlanego i dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponieważ zobowiązana strona nie przedłożyła żadnych dokumentów PINB decyzją z dnia 20 maja 2010 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
N. S. wniósł odwołanie od tej decyzji zarzucając organowi I instancji niewłaściwą kwalifikację przyczepy jako obiektu budowlanego, na dowód czego przedłożył czasowy dowód rejestracyjny przyczepy. Według strony przedmiotowy obiekt jest przyczepą specjalną (kempingową), w związku z czym przedmiotowa przyczepa nie jest barakowozem. W myśl definicji wynikającej z orzecznictwa barakowóz (zamiennie barak) nie jest pojęciem tożsamym z przyczepą kampingową, służącą jedynie do postoju w określonym miejscu w charakterze rekreacyjnym, możliwą do zmiany miejsca postoju. Przyczepa taka nie jest budynkiem, ani budowlą ani obiektem małej architektury.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 czerwca 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz.1071) oraz 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 z późn. zm.).
PWINB ponowił ustalenia organu I instancji wskazując, że na działce nr [...] w P. został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obiekt budowlany - przyczepa stacjonarna o wymiarach 4,88 m x 3,70 m pełniąca funkcję rekreacji indywidualnej, z dobudowanym z tarasem o wymiarach 3,70 m x 1,44 m i wiatą o wymiarach 2,35 m x 4,88m przylegającą do przyczepy, stanowiących całość konstrukcyjną i funkcjonalną z przyczepą. Organ wskazał, że nastąpiło naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez usytuowanie w 1995r. na ww. działce bez decyzji o pozwoleniu na budowę nietrwale związanych z gruntem, zintegrowanych ze sobą konstrukcyjnie i użytkowo: przyczepy stacjonarnej o funkcji obiektu rekreacyjnego i wiaty, co uzasadniało wydanie decyzji o rozbiórce, wobec niewykonania obowiązków nałożonych powołanym wyżej postanowieniem., Następnie organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do przepisów art. 29 ust. 1 pkt. 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1. Natomiast lokalizacja takiego obiektu na czas dłuższy niż 120 dni wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy podniósł, że do poprzedniego odwołania (z dnia 7.01.2007r.) skarżący załączył sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego "Ocenę techniczną nr [...] z dnia 28.10.2006r. w "zakresie ustalenia rodzaju pojazdu". Stwierdzono w niej między innymi, że przyczepa znajdująca się na terenie nieruchomości w P. nad Jeziorem W. jest "nie rejestrowana", nie spełnia warunków technicznych określonych w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym i jako taka w przedstawionym do oceny stanie nie może być dopuszczona do ruchu po drogach publicznych. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle tej oceny nie ma wątpliwości, że przedmiotową przyczepę należy uznać za tymczasowy obiekt budowlany, usytuowany w jednym miejscu na czas dłuższy niż 120 dni- co wymaga pozwolenia na budowę, którego skarżący nie uzyskał. W takiej sytuacji załączona do odwołania kserokopia dowodu rejestracyjnego [...] tejże przyczepy (data pierwszej rejestracji 12.01.1994r.) nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
N. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję PWINB, domagając się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego: art. 3 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności art. 3 pkt 5 tej ustawy, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że zakresem zdefiniowanego w tym przepisie terminu "tymczasowy obiekt budowlany" objęte są także przyczepy campingowe, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że postawienie przyczepy campingowej na swojej nieruchomości przez skarżącego wymagało pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżącego organ II instancji jest niekonsekwentny, gdyż z jednej strony wskazuje, że przyczepę kampingową "bez tablicy rejestracyjnej" zalicza się (jak barakowóz) do tymczasowych obiektów budowlanych (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego), a z drugiej strony pomija fakt, że przyczepa posiada tablicę rejestracyjną. W tym zakresie skarżący wskazał, że taka kwalifikacja przyczepy kampingowej "bez tablicy rejestracyjnej" nie znajduje uzasadnienia w treści art. 3 pkt 1, 2, 3,4 i 5 Prawa budowlanego, przytoczonego przez skarżącego.
Skarżący wskazał, że bezspornie przedmiotowa przyczepa jest przyczepą campingową przeznaczoną do ciągnięcia przez ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny, o czym świadczy "ocena techniczna nr [...] z 28.10.2006r. Niewątpliwie nie może ona być sklasyfikowana jako budynek (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego), obiekt małej architektury (art. 3 pkt 4 ), czy tez jako budowla (art. 3 pkt 3). Wymienienie obiektów budowlanych zawarte w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wskazuje, że przyczepy kempingowe nie są wymienione w tym przepisie oraz nie sposób zaliczyć ich do którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie budowli. Zdaniem skarżącego przyczepa nie jest również tymczasowym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 5 ustawy). Przepisem tym nie można bowiem obejmować w sposób dowolny każdego urządzenia niepołączonego trwale z gruntem. Zdaniem skarżącego, przyczepa campingowa jest przyczepą- pojazdem w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie jest barakowozem- tymczasowym obiektem budowlanym na kołach. Z tych przyczyn skoro przyczepa campingowa nie odpowiada pojęciu budowli, to nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem wydana decyzja o rozbiórce jest bezpodstawna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W załączniku do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 2 grudnia 2010r. skarżący ponownie zarzucił, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do samowoli budowlanej. Skarżący wyjaśnił, że przyczepa została zbudowana w jego zakładzie, w którym prowadzi działalność produkcyjną ( jednym z punktów tej działalności jest produkcja nadwozi pojazdów mechanicznych produkcja przyczep i naczep o różnym przeznaczeniu kempingowym, bagażowym, specjalnym). Przyczepa wykonana w tym zakładzie została przyciągnięta na teren działki i nigdy nie utraciła swojego przeznaczenia przyczepy kempingowej, m.in. z uwagi na fakt, że powoływane przez organ wiata, taras, połączenie z prądem są wyposażeniem dodatkowym przyczep kempingowych rozstawianym na czas postoju przyczepy, demontowanym na czas jazdy. Skarżący podniósł, że przyczepa jest jego własnością, zaparkowaną na jego posesji, zarejestrowaną w UM w G. nr rej [...], jako SAM przyczepa Specjalna, rok produkcji 1994r. Nadto skarżący powołał się na wyrok tut. Sądu z dnia 25 maja 2006r. wydany w sprawie II SA/Gd. 151/05,w którym Sąd zawarł wykładnię pojęcia obiektu budowlanego, za który nie może być uznana przyczepa campingowa stanowiąca pojazd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Nie jest przy tym związany, w granicach sprawy, zarzutami i wnioskami skargi, stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).
Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję PWINB Sąd stwierdza, iż nie narusza ona prawa, w szczególności zaś przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 kpa, ocena zebranych dowodów nie narusza normy wynikającej z art. 80 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 kpa.
Stan faktyczny niniejszej sprawy, wynikający z ustaleń organu i poczyniony na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych jest niesporny. Opis obiektów, ich lokalizacja, w tym data usytuowania (rok 1995) i stan własności nie budzi wątpliwości, przedstawione wyżej elementy stanu faktycznego nie są przez stronę skarżącą kwestionowane. Zarówno w skardze jak i wcześniej w odwołaniu podnoszone są argumenty zmierzające do wykazania braku podstaw do zastosowania przepisów Prawa budowlanego, a w konsekwencji braku kompetencji organów nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu zarzuty strony zmierzające do wyłączenia spornej przyczepy specjalnej typu SAM, posiadającej czasową rejestrację jako pojazd (art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, publ. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) z norm będących podstawą zaskarżonej decyzji i wynikających z ustawy Prawo budowlane, nie są jednak uzasadnione w okolicznościach kontrolowanej sprawy.
Stosownie do treści art. 2 (zawierającego definicje legalne) pkt 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym _@KON@_"przyczepa" stanowi pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem. W toku postępowania, do odwołania od decyzji organu I instancji, skarżący przedstawił fotokopię pozwolenia czasowego wystawionego przez Prezydenta Miasta z dnia 19 maja 2010 r. (vide: pozwolenie w aktach administracyjnych II instancji). W ustawie tej nie ma definicji "przyczepy specjalnej", a takie oznaczenie figuruje w przedstawionym przed stronę rejestracyjnym dowodzie czasowym, zostało natomiast zdefiniowane pojęcie _@KON@_"pojazdu specjalnego", którym według ustawodawcy jest "pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji" (art. 2 pkt 36 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Trudno zatem ocenić, dysponując jedynie przedstawioną fotokopią dowodu czasowego, jaki pojazd lub przyczepa w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym stała się przedmiotem czasowej rejestracji. Ponadto niewątpliwie, porównując daty usytuowania przyczepy "specjalnej" na przedmiotowej działce (1995 r.) oraz uzyskania czasowego dowodu rejestracyjnego (2010 r.), strona dopiero w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej zdecydowała o złożeniu wniosku o zarejestrowanie tej przyczepy jako pojazdu. W aktach administracyjnych znajduje się, powoływana również przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, Ocena techniczna nr [...] z dnia 28 października 2006 r., sporządzona na zlecenie N. S., dotycząca trzech przyczep wykonanych w roku 1995 i znajdujących się na nieruchomości w P. gmina K. (vide: ocena techniczna w aktach administracyjnych II instancji), która według skarżącego odnosi się również do jego przyczepy. Na stronie drugiej oceny znajduje się stwierdzenie, że "opisane powyżej pojazdy, przystosowane do czasowego zamieszkania w nich osób, są pod względem konstrukcyjnym przyczepami specjalnymi o przeznaczeniu kempingowe przeznaczonymi do ciągnięcia przez ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny". Według autora opinii (rzeczoznawcy samochodowego z listy ministra właściwego do spraw transportu [...]) "przyczepy takie nie podlegają rejestracji w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym". Powyższa ocena dołączona była do odwołania strony od decyzji PINB z dnia 22 grudnia 2006 r. Nr [...], uchylonej następnie w postępowaniu odwoławczym decyzją PWINB z dnia 14 października 2009 r. Nr [...]. Opisane wyżej dokumenty znane były zatem organowi odwoławczemu w dacie zaskarżonej decyzji i uwzględnione jako element stanu faktycznego. Jak trafnie w związku z powyższym zauważył organ II instancji, "przyczepa kempingowa " nierejestrowana" , nie spełnia warunków technicznych określonych w art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym i jako taka nie może być dopuszczona do ruchu po drogach publicznych. Niewątpliwie przyczepa opisana w Ocenie technicznej nr [...] nie może służyć do celów turystyki zmotoryzowanej, skoro przystosowany do jej ciągnięcia jest tylko ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny. Nadto, jak stwierdza się w tym dokumencie, "w przedstawionym do oceny stanie, przyczepy nie mogą być dopuszczone do ruchu po drogach publicznych ze względu na niespełnienie części warunków technicznych określonych w art. 66 ustawy". Na marginesie Sąd zauważa, że zgodnie z art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym _@POCZ@_s_@KOtarosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu wydaje decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych w przypadku pojazdu: pkt 1) zbudowanego przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy konstrukcji własnej, którego markę określa się jako "SAM". W niniejszej sprawie przedstawiony został przez stronę organowi jedynie tymczasowy dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe), którego termin określa przepis art. 74 ustawy Prawo o ruchu drogowym – ust. 3 przewidujący, że czasowej rejestracji dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni, wyjątkowo może być przedłużona o dalsze 14 dni. Przedstawione pozwolenie czasowe w rubryce oznaczonej B podaje datę 12.01.1994r, (zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach, Dz. U. z 2007 r., Nr 137, poz. 968, z późn. zm., w rubryce przy kodzie B - wpisuje się datę pierwszej rejestracji pojazdu; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy jest to dzień pierwszej rejestracji pojazdu za granicą; jeżeli w dokumentach załączonych do wniosku o rejestrację pojazdu wcześniej zarejestrowanego brak jest informacji o dacie pierwszej rejestracji pojazdu, to w tej rubryce wpisuje się datę 1 stycznia roku produkcji pojazdu), w rubryce I znajduje się data 19.05.2010 (przy kodzie I - wpisuje się datę wydania dowodu rejestracyjnego albo pozwolenia czasowego), natomiast w rubryce H wpisano datę 18.06.2010.2010 (w rubryce przy kodzie H - wpisuje się okres ważności dowodu rejestracyjnego, jeżeli występuje takie ograniczenie, albo pozwolenia czasowego). Innego pozwolenia niż czasowe strona nie przedstawiła.
Należy dalej stwierdzić, że przedmiotowa przyczepa została, jesienią 1995r. dostarczona, po jej wykonaniu w zakładzie skarżącego w G. i postawiona na działce skarżącego nr [...] w P. i od 1995 r. w tym samym miejscu, jak to wynika z okoliczności sprawy, służy do celów mieszkalnych - rekreacyjnych. Niespornie bowiem dobudowano do niej taras oraz wiatę, a jej opis w protokołach z wizji w terenie dnia 12 czerwca 2006r. i z dnia 9 października 2009r. potwierdzony dokumentacją zdjęciową wskazuje na rekreacyjny charakter obiektu. Należy podkreślić, że przedmiotowa wykonana przyczepa, wykonana jak wywodzi skarżący w jego zakładzie produkcyjnym, nie służyła do podróżowania, chociażby z tego powodu, że nie miała aktualnych badań technicznych dopuszczających ją do ruchu. Niewątpliwie powyższa przyczepa służy do zaspokojenia celów rekreacyjno – wypoczynkowych (co dodatkowo potwierdza dobudowanie do niej tarasu i wiaty) w jednym i tym samym miejscu – na działce skarżącego w P. W przedstawionym stanie faktycznym, prawidłowo ustalonym przez organ, uprawnione było więc, w ocenie Sądu, stanowisko, że przedmiotowa przyczepa wraz z dobudowanym tarasem i wiatą (należy zaznaczyć, że nie była zarejestrowana jako "pojazd" czy też "przyczepa specjalna" od roku 1995, a na dzień orzekania przez organ II instancji strona dysponowała jedynie pozwoleniem czasowym i nie przedstawiła ważnej oceny technicznej) w istocie stała się tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Przepis ten, stanowiąc legalną definicję tymczasowego obiektu budowlanego przewiduje, że jest to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, katalog obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem jest otwarty, tak więc przyczepa typu SAM, w ocenie Sądu zbliżona charakterem do barakowozu, może w okolicznościach niniejszej sprawy zostać zakwalifikowana jako tymczasowy obiekt budowlany.
Przepisy ustawy Prawo budowlane ustanawiają generalną zasadę wykonywania robót budowlanych po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1), z wyjątkami określonym w art. 29 i 30 tej ustawy. Trafnie organ zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako wymagający pozwolenia na budowę, w świetle treści art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, przewidującego, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tak więc usytuowanie przedmiotowej przyczepy nietrwale połączonej z gruntem oraz dobudowa do niej tarasu i wiaty, na okres dłuższy niż 120 dni (w niniejszej sprawie 15 lat liczonych do daty zaskarżonego rozstrzygnięcia), nie podlega wyjątkowi przewidzianemu w przytoczonym wyżej przepisie, a tym samym wymagało pozwolenia na budowę.
W kontekście powyższych rozważań prawidłowo także organ wskazał jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wydanie nakazu rozbiórki stosownie do dalszych postanowień tego przepisu, musi być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawna aprobata dla samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów. Nakaz rozbiórki orzeczony decyzją PINB z dnia 20 maja 2010 r. Nr [...] poprzedzony został opisanym wyżej postanowieniem tego organu z dnia 5 listopada 2009 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844). Opisane postanowienie PINB zostało poprzedzone ustaleniem, iż na terenie obejmującym przedmiotową działkę nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tak więc zasadnie nałożono na stronę obowiązek przedstawienia w szczególności ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, którą można uzyskać również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Termin dla złożenia dokumentów opisanych w postanowieniu PINB z dnia 5 listopada 2009 r. (150 dni liczonych od daty doręczenia postanowienia, t,j. od dnia 12 listopada 2009 r.) pozwalał stronie na podjęcie właściwych czynności zmierzających w szczególności do wykazania zgodności samowolnej zabudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Jak stanowi o tym przepis art. 48 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b)ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W świetle przytoczonej wyżej regulacji zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287).
Ponieważ strona nie wypełniła obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB z dnia 5 listopada 2009 r., przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania N. S. nakazu rozbiórki obiektu znajdującego się na działce nr [...] w P.
W rezultacie powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do charakteru obiektu podlegającego rozbiórce jak i to, że zasadnicze warunki legalizacji określone w postanowieniu z dnia 25 listopada 2009 r. nie zostały spełnione, co uzasadniało w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy - Prawo budowlane nakaz rozbiórki. Zauważyć trzeba przy tym, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestorzy zostali pouczeni w opisanym wyżej postanowieniu organu I instancji.
W tym kontekście, co szerzej zostało uzasadnione powyżej, Sąd uznaje za niezasadne zarzuty skarżącego odnoszące się do tego, że przedmiotowa przyczepa stanowi w istocie zarejestrowany pojazd. Jednocześnie zwraca się uwagę, że dopuszcza się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbiórkę przyczepy kempingowej pełniącej funkcję rekreacyjną, niezarejestrowanej i bez ważnej oceny technicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7.05.2007 r., sygn. akt II SA/Po 503/07, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22.10.2008 r., sygn. akt II SA/GL 224/08, wyrok NSA z dnia 13.01.2009 r., sygn. akt II OSK 1774/07, dostępne w Internecie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym ostatnim wyroku NSA stwierdza między innymi, że "jeżeli przyczepa campingowa została ustawiona przez na działce i nie została także dopuszczona do ruchu drogowego (brak dowodu rejestracyjnego, jak i aktualnych badań technicznych), a ponadto, została do niej doprowadzona energia elektryczna jak i nad nią wybudowane zostało zadaszenie, zaś obok jest taras na który prowadzi bezpośrednio wyjście z przyczepy campingowej, oznacza to, że jest to obiekt budowlany służący celom rekreacyjno-wypoczynkowym, czyli w żadnym przypadku nie jest to pojazd w świetle art. 2 pkt 50 cyt. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.)". Opis obiektu w niniejszej sprawie odpowiada opisowi obiektu w sprawie rozpoznawanej przez NSA, nie ma na dzień zaskarżonego rozstrzygnięcia dowodu aktualnego badania technicznego, ocena techniczna złożona przez stronę wskazuje na brak możliwości zarejestrowania i dopuszczenia do ruchu przyczepy w stanie, który podlegał badaniu, wreszcie strona dysponowała jedynie czasową rejestracją, co oznacza według Sadu prawidłową kwalifikację przyczepy z dobudowanymi elementami jako obiektu budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło