II SA/Gd 580/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miasta na postanowienie Wojewody w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem z 21 sierpnia 2015 r. Wojewoda odmówił M. S. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z 30 listopada 1968 r., nr [...], w przedmiocie wyrażenia, w trybie art. 179 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgody na zrzeczenie się na rzecz Skarbu Państwa przez E. S., J. S. i M. S. nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej jako parcele nr [...] i [...]. Stan sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z 6 lutego 1968 r. E. S., J. S. i M. S. zwrócili się do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej o przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej jako parcele nr [...] i [..]. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, pismem z 30 listopada 1968 r. wyraziło, w trybie art. 179 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgodę na nabycie w drodze zrzeczenia się przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym E. S., J. S. i M. S. zrzekli się prawa własności przedmiotowej nieruchomości w formie aktu notarialnego z dnia 16 stycznia 1969 r., Rep. [...]. Pismem z 29 czerwca 2015 r., które jednocześnie stanowiło odwołanie, M. S. M. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 30 listopada 1968 r.. Wskazała, że jest spadkobierczynią byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości, ale nie podała którego współwłaściciela ani nie załączyła jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego nabycie spadku. Wobec powyższego, Wojewoda, pismem z 15 lipca 2015 r. wezwał wnioskodawczynię do wykazania, że przysługuje jej status strony w niniejszym postępowaniu oraz do sprecyzowania żądania, tzn. czy ww. pismo z 29 czerwca 2015 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z 30 listopada 1968 r. i jednocześnie odwołanie, czy wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, pod rygorem uznania, że jest to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawczym, pomimo upływu wskazanego wyżej terminu (odebrała wezwanie w dniu 21 lipca 2015 r.), nie udzieliła odpowiedzi. Rozpoznając wniosek Wojewoda wskazał, że byli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, tj. E. S., J. S. i M. S. pismem z 12 lipca 2013 r. wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z 30 listopada 1968 r.. Postanowieniem z 11 lipca 2014 r. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 597/14, oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie. Obecnie sprawa jest rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny wskutek wniesienia skargi kasacyjnej przez J. S. Wyjaśnił dalej Wojewoda, że w jego ocenie pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 30 listopada 1968 r. w przedmiocie wyrażenia, w trybie art. 179 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zgody na zrzeczenie się na rzecz Skarbu Państwa przez E. S., J. S. i M. S. nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej jako parcele nr [..] i [..], jest decyzją administracyjną w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. "odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję ". Dyspozycja § 2 cytowanego przepisu stanowi, że "odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie ". Zgodnie z treścią art. 58 § 1 i 2 k.p.a. "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy", z czego wynika, że uprawnionym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest "zainteresowany". Przy czym pojęcie "zainteresowany" nie oznacza osoby mającej tylko interes faktyczny w załatwieniu sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz osobę uczestniczącą w postępowaniu administracyjnym uprawnioną, względnie zobowiązaną, do dokonania czynności procesowej. Podkreślił Wojewoda, że zgodnie z Komentarzem do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (M. Jaśkowska, A. Wróbel - Lex/el 2010) zainteresowanymi są uczestnicy postępowania (strony, uczestnicy na prawach strony i inni uczestnicy), którzy są "zainteresowani" przywróceniem im prawa do podjęcia pewnych czynności procesowych. Skoro stosownie do postanowień art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, to jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie", przy czym pojęcie "interesu prawnego" użyte w art. 28 k.p.a. rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo i wskazano, że: "szczególną cechą interesu prawnego w prawie administracyjnym i w postępowaniu administracyjnym jest przede wszystkim bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, na której budowany jest jego interes prawny" (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2005 r, sygn. akt II GSK 37/05, zbiór LEX nr 165962). Mając powyższe na uwadze, Wojewoda podkreślił, że M. S. M., we wskazanym w piśmie z 15 lipca 2015 r., nie wykazała, iż przysługuje jej status strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ponadto nie bez znaczenia jest fakt, iż byli współwłaściciele złożyli wniosek w tym zakresie i jest on przedmiotem rozpatrywania przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym, jeżeli faktycznie wnioskodawczym jest spadkobierczynią E. S. lub J. S. lub M. S., to przysługuje jej prawo wstąpienia w miejsce tej osoby w toczącym się obecnie postępowaniu. Zdaniem Wojewody brak jest w przedmiotowej sprawie podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż wniosek nie został złożony przez uprawnionego do złożenia takiego wniosku, którym jest "zainteresowany" w rozumieniu strony postępowania. Skargę na powyższe postanowienie wniosła Gmina Miasta zaskarżając je w części obejmującej uzasadnienie i zarzucając mu naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne powołanie w uzasadnieniu postanowienia okoliczności dotyczących legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została uprzednio rozstrzygnięta postanowieniem Wojewody z 11 lipca 2014 r., od którego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 r. Uzasadnieniu skargi podkreślono, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy wydanie postanowienia merytorycznego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w powołaniu na wątpliwości co do legitymacji wnioskodawczyni do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu było wadliwe. W obrocie prawnym pozostaje bowiem postanowienie Wojewody z 11 lipca 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ma ono walor ostateczności, a ponadto wniesiona do WSA w Gdańsku skarga E. S., J. S. i M. S. została oddalona wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 r.. W tych okolicznościach Wojewoda winien był orzec o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania właśnie w powołaniu na fakt, że sprawa została już rozstrzygnięta postanowieniem z 11 lipca 2014 r. Skarżąca wyraziła pogląd, że w niniejszej sprawie winno zostać wydane postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jednakże z innych przyczyn niż to uczynił Wojewoda - z uwagi na pozostające w obrocie prawnym postanowienie z 11 lipca 2014 r.. W konsekwencji wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody z 21 sierpnia 2015 r. w części obejmującej jego uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), kontrola działalności administracji obejmuje badanie legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych aktów, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie M. S. M. uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z 30 listopada 1968 r., bowiem złożyła je w dniu 30 czerwca 2015 r., a więc z przekroczeniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu i instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Art. 58 § 2 k.p.a. stanowi zaś, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wskazane przesłanki muszą wystąpić łącznie co oznacza, że niespełnienie chociażby jednej z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. Pomimo wezwania organu do wykazania, że wnioskodawczyni przysługuje status strony postępowania, nie udzieliła ona takich wyjaśnień. W ocenie Sądu zgodzić należało się z Wojewodą, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może pochodzić wyłącznie od strony postępowania. Na każdym etapie postępowania, także przy postępowaniach tzw. wpadkowych, a takim jest toczące się z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, procedujące organy mają obowiązek weryfikować czy w sprawie uczestniczą podmioty posiadające status strony. Dopiero pozytywny efekt tego ustalenia pozwoli przejść do oceny przesłanek przywrócenia terminu. W rozpoznawanej sprawie z powodu negatywnego wyniku weryfikacji tej okoliczności organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu wniosek M. S. M. organ zasadnie załatwił odmową przywrócenia terminu, gdyż wydanie w dniu 11 lipca 2014 r. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na wniosek E. S., J. S. i M. S. nie spowodowało powstania "powagi rzeczy osądzonej". W kontrolowanym postępowaniu badaniu podlegał jedynie status strony wnioskodawczyni i mogłyby być weryfikowane jedynie podane przez nią przesłanki przywrócenia terminu. Negatywna weryfikacja wniosku złożonego przez inne osoby nie mogą rzutować na weryfikację wniosku M. S. M. Status strony postępowania jest indywidualnym przymiotem wnioskodawcy i podlega ocenie w każdorazowym badaniu w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Błędnie zatem skarżąca wywodzi w skardze, że organ powinien odmówić przywrócenia terminu z racji zaistnienia res iudicata, a nie argumentować podjęte rozstrzygnięcie brakiem przymiotu strony w kontrolowanym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.