II SA/Gd 585/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-11-26
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda posiada kompetencje do udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, w sytuacji gdy prawo własności Skarbu Państwa w stosunku do tych nieruchomości wykonuje Agencja Nieruchomości Rolnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda posiada kompetencje do udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, niezależnie od tego, który podmiot wykonuje nadzór właścicielski. Przepis art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w powiązaniu z art. 4 ust. 11a ustawy, jednoznacznie wskazują, że organem właściwym do orzekania o przekształceniu jest starosta, a warunki udzielania bonifikat i ich wysokość określa zarządzenie wojewody. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Agencji Nieruchomości Rolnych na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz udzieleniu 90% bonifikaty od opłaty. Agencja zarzuciła Wojewodzie brak kompetencji do udzielenia bonifikaty, twierdząc, że zarządzenie Wojewody ma zastosowanie tylko do nieruchomości, w których prawa właścicielskie wykonuje starosta, a nie Agencja.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. na decyzję Wojewody z dnia 11 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Decyzją z dnia 29 maja 2014 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 7 pkt 1 i ust. 13 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83) – dalej zwanej w skrócie "ustawą", oraz § 2 pkt 2, § 3 i § 4 zarządzenia nr [...] Wojewody z dnia 24 stycznia 2013 roku w sprawie określenia warunków udzielania bonifikat od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i wysokości stawki procentowej tych bonifikat (Dziennik Urzędowy Województwa z 2013 r., poz. 611) – dalej zwanego w skrócie "zarządzeniem nr [...] Wojewody", Starosta:
1. przekształcił udziały w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych, przysługujące
a. B. P. w wysokości udziału do 250/1000 części, który związany jest z własnością lokalu mieszkalnego nr 1 wyodrębnionego w księdze wieczystej,
b. R. O. w wysokości udziału do 250/1000 części, który związany jest z własnością lokalu mieszkalnego nr 2 wyodrębnionego w księdze wieczystej,
c. S. L. i jego żonie W. L. we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w wysokości udziału do 250/1000 części, który związany jest z własnością lokalu mieszkalnego nr 3 wyodrębnionego w księdze wieczystej,
d. J. O. i jego żonie H. O. we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w wysokości udziału do 250/1000 części, który związany jest z własnością lokalu mieszkalnego nr 4 wyodrębnionego w księdze wieczystej
w udziały w prawie własności nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka numer [...] o pow. 0,1570 ha, dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą nr [...].
2. stwierdził, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje odpłatnie, udzielił: B. P., R. O., S. i W. małż. L. oraz J. i H. małż. O. 90% bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia udziałów w prawie użytkowania wieczystego w udziały w prawie własności nieruchomości ustalając dla każdego ze współużytkowników wieczystych opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w wysokości po 516,70 zł.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że B. P., .R. O., S. i W. małż. L. oraz J. i H. małż. O. złożyli w dniu 11 grudnia 2013 roku wniosek w przedmiocie przekształcenia udziałów w prawie użytkowania wieczystego ww. nieruchomości gruntowych w udziały w prawie własności nieruchomości. Dodatkowo wystąpili o udzielenie bonifikaty od należnych opłat z tytułu tego przekształcenia. Organ przytoczył treść art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy i stwierdził, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku jest własnością Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych i na całym obszarze stanowi tereny mieszkaniowe oraz że na jej zabudowę stanowią budynek mieszkalny i budynek transportu i łączności.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy, osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, a także właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.
Własność lokalu i związany z własnością lokalu udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości nabyli:
- B. P. na podstawie umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i sprzedaży sporządzonej 23 czerwca 1999 r. w formie aktu notarialnego,
- R. O. (następca prawny osób fizycznych, które w dniu 13 października 2005 r. były właścicielami lokalu i współużytkownikami wieczystymi) na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej 9 kwietnia 2010 r. w formie aktu notarialnego,
- S. i W. małż. L. (następcy prawni osoby fizycznej, która w dniu 13 października 2005 r. była właścicielem lokalu i współużytkownikiem wieczystym) na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej 4 kwietnia 2012 r. w formie aktu notarialnego,
- J. i H. małż. O. na podstawie umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i sprzedaży sporządzonej 23 czerwca 1999 r. w formie aktu notarialnego,
Wnioskodawcy spełnili zatem ustawowy wymóg ubiegania się o przedmiotowe przekształcenie na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy.
Następnie organ wyjaśnił, że z art. 4 ust. 1 ustawy wynika, że osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia. Ponieważ w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, na podstawie pism Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. z dnia 30 listopada 2012 r. była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego (art. 4 ust. 13 ustawy), dla ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie organ przyjął wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego, który w operacie szacunkowym sporządzonych 16 grudnia 2011 r. określił wartość rynkową prawa własności przedmiotowej nieruchomości gruntowej na kwotę 100.821,00 zł. Wartość prawa użytkowania wieczystego nieruchomości określił rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym sporządzonym 6 marca 2014 r. w kwocie 80.153,00 zł.
Organ wskazał również na przepis art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy i na podstawie
§ 2 pkt 2, § 3 i § 4 zarządzenia nr [...] Wojewody, ustalił bonifikatę od opłaty, która ma zastosowanie do nieruchomości zabudowanych budynkami wielomieszkaniowymi – tylko w odniesieniu do udziałów w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, związanych z odrębną własnością lokali mieszkalnych wykorzystywanych wyłącznie na cele mieszkaniowe, przy czym wysokość bonifikaty wynosi 90% i może być ona udzielona jeżeli użytkownik wieczysty nie zalega, w dniu wydania decyzji, z zobowiązaniami pieniężnymi wobec Skarbu Państwa związanymi z przedmiotem przekształcenia. Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. poinformowała, że użytkownicy wieczyści nie zalegają z zobowiązaniami pieniężnymi wobec Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych związanymi z ww. nieruchomościami.
W odwołaniu od powyższej decyzji Agencja Nieruchomości Rolnych w Warszawie (zwana dalej w skrócie "Agencją") wniosła o jej zmianę w części orzekającej o udzieleniu bonifikaty. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy oraz § 2 pkt 2, § 3 i § 4 zarządzenia nr [...] Wojewody.
W uzasadnieniu Agencja wyjaśniła, że działa na podstawie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U z 2012 r. poz. 1187 ze zm.), ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U z 2012 r. poz. 803) oraz statutu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Skarb Państwa powierzył Agencji wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zasobem nieruchomości Skarbu Państwa są nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa, natomiast w myśl art. 11 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Wyjątkiem, wynikającym z przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, jest Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa, który powierzono w zagospodarowanie Agencji. Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, starosta wydaje decyzje o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności również w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne, w tym Agencja. Na podstawie art. 4 ust 7 ustawy, organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa, na podstawie zarządzenia wojewody. Ustawodawca nie wskazał jednak wprost, jak to ma miejsce w przypadku zastrzeżenia kompetencji Starosty do wydawania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, że przepis ten ma zastosowanie do nieruchomości Skarbu Państwa, w stosunku do których prawo własności wykonują inne państwowe osoby prawne. Wskazane za podstawę rozstrzygnięcia, w zakresie udzielonej bonifikaty, zarządzenie nr [...] Wojewody, ma – zdaniem Agencji, zastosowanie wyłącznie do nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonuje starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu, natomiast przedmiotowa nieruchomość nie spełnia tego warunku, ponieważ prawa właścicielskie w stosunku do niej wykonuje Agencja. W ocenie Agencji, Wojewoda Pomorski nie posiada kompetencji do udzielenia bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. To bowiem Agencja, jako organ wykonujący prawa właścicielskie, winna mieć możliwość decydowania o sposobie zarządzania gruntami, którymi gospodaruje w imieniu Skarbu Państwa.
Wojewoda Pomorski - decyzją z dnia 11 lipca 2014 roku,
nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że spełnione zostały przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie przepisów ustawy.
Wojewoda stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie należy przede wszystkim przeanalizować uprawnienie do zastosowania bonifikaty w wysokości 90% od opłaty z tytułu przekształcenia. W tym zakresie organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy i wyjaśnił, że na podstawie tego przepisu oraz art. 4 ust. 11a ustawy Wojewoda wydał zarządzenie nr [...] z dnia 24 stycznia 2013 roku. Na podstawie § 2 ust. 2, § 3 i § 4 ww. zarządzenia, Starosta ustalił w niniejszej sprawie bonifikatę w wysokości 90% od opłaty z tytułu przekształcenia udziałów w prawie użytkowania wieczystego w udziały w prawie własności przedmiotowej nieruchomości - stanowiącej własność Skarbu Państwa, na rzecz osób fizycznych, która ma zastosowanie do nieruchomości zabudowanych budynkami wielomieszkaniowymi – tylko w odniesieniu do udziałów w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, związanych z odrębną własnością lokali mieszkalnych wykorzystywanych wyłącznie na cele mieszkaniowe, o ile użytkownik wieczysty nie zalega, w dniu wydania decyzji, z zobowiązaniami pieniężnymi wobec Skarbu Państwa związanymi z przedmiotem przekształcenia. Wojewoda podkreślił przy tym, że kompetencje starosty do udzielania bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, będących w zasobie Agencji Nieruchomości Rolnych wynikają z art. 3 ustawy. Skoro w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wymienione w ww. zarządzeniu przesłanki do zastosowania bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, Starosta Chojnicki zasadnie taką bonifikatę zastosował.
Agencja Nieruchomości Rolnych w Warszawie zaskarżyła ww. decyzję Wojewody w części orzekającej o prawie Wojewody do ustalania bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Zarzucając zaskarżonej decyzji nieprawidłową wykładnię przepisu art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy oraz § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 zarządzenia nr [...] Wojewody, wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w zaskarżonej części.
W uzasadnieniu skargi Agencja powtórzyła argumentacją zaprezentowaną w odwołaniu. Podkreśliła, że w jej ocenie zarządzenie nr [...] Wojewody ma zastosowanie wyłącznie do nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonuje starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu. Przedmiotowa nieruchomość nie spełnia natomiast tego warunku, ponieważ prawa właścicielskie w stosunku do niej wykonuje Agencja. Wojewoda nie posiada zatem kompetencji do udzielenia bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości. W zaskarżonej decyzji – zdaniem Agencji, Wojewoda nie wskazał przepisu, na podstawie którego posiada kompetencje do ustalania wysokości bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. To Agencja, jako organ wykonujący prawa właścicielskie, winna mieć możliwość decydowania o sposobie zarządzania gruntami, którymi gospodaruje w imieniu Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy przywołał treść art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy i stwierdził, że przepis ten jednoznacznie wskazuje, że Wojewoda posiada legitymację ustawową do ustalania bonifikaty od opłat za przekształcenie w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, oraz dotyczy wszystkich nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, bez względu na to jaki podmiot wykonuje nadzór właścicielski w stosunku do tych nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lipca 2014 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 29 maja 2014 r. wydaną w przedmiocie przekształceniu udziałów w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych przysługujących B. P., R. O., S. i W. małż. L. oraz J. i H. małż. O. w udziały w prawie własności nieruchomości położonej C., oznaczonej jako działka nr [...].
W sprawie jest niesporne, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, które uprawniały do przekształcenia przysługujących ww. osobom fizycznym udziałów w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości gruntowych w udziały w prawie własności.
Decyzja o przekształceniu spełnia ponadto wymagania określone w art. 4 ustawy. Wysokość opłaty za przekształcenie została ustalona na podstawie operatu szacunkowego. Jako podmiot, na którego rachunek kwota opłaty ma zostać uiszczona, prawidłowo wskazano Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w G. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy, osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia z zastrzeżeniem art. 5. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem przekształcenia w niniejszej sprawie były nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, w stosunku do których wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych Skarb Państwa powierzył Agencji Nieruchomości Rolnych. Skoro zaś przedmiotowe nieruchomości wchodziły w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, to oznacza, że - zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Skarb Państwa powierzył Agencji wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do tego mienia, a zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, Agencja, obejmując we władanie powierzone składniki mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa i obowiązki z nim związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym imieniu wykonuje związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. W związku z tym "dotychczasowym właścicielem", w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, takiej nieruchomości jest Skarb Państwa. Prawo do opłaty z tytułu przekształcenia mieści się w pojęciu uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa, a te - zgodnie z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami Skarbu Państwa - wykonuje Agencja (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 544/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 99/08 – oba dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem to na rzecz Agencji należy uiścić opłatę z tytułu przekształcenia. Skutkiem zaś tego Agencji Nieruchomości Rolnych przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 286/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca Agencja zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i skardze wniesionej do Sądu, zakwestionowała wydane w sprawie decyzje wyłącznie w części orzekającej o prawie Wojewody do ustalania bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Obu zaskarżonym decyzjom zarzuciła nieprawidłową wykładnię przepisu art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy oraz § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 zarządzenia nr [...] Wojewody.
Kontrolując decyzje organów obu instancji w tym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty Agencji są bezzasadne.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy w sytuacji gdy decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dotyczy nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, lecz pozostającej w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, do opłaty z tytułu przekształcenia znajduje zastosowanie art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy.
Przepis art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy stanowi: Organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1 (tj. opłaty, którą osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości – także udziały, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi z tytułu tego przekształcenia – przyp. Sądu), w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa - na podstawie zarządzenia wojewody.
Z art. 4 ust. 11a ustawy wynika zaś, że w zarządzeniu wojewody, o którym mowa w ust. 7, określa się w szczególności warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych.
Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej wydaje decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w przypadku nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne. Z przepisu tego wynika zatem, że:
- po pierwsze - ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości ma zastosowanie w równym stopniu do nieruchomości Skarbu Państwa, którymi gospodarują starostowie, jak i do nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne, w tym Agencja;
- po drugie - organem właściwym do orzekania o przekształceniu jest zawsze starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), mimo że na podstawie przepisów szczególnych, regulujących gospodarowanie różnymi kategoriami nieruchomości Skarbu Państwa, nieruchomościami takimi gospodarują też inne organy, np. Agencja Nieruchomości Rolnych; o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości Skarbu Państwa w prawo własności zawsze zatem orzeka starosta, co zresztą wprost wynika z cytowanego powyżej przepisu, w takiej sytuacji nie zachodzi tożsamość organu administracji państwowej i organu gospodarującego nieruchomością.
W związku z powyższym również art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy dotyczy wszystkich nieruchomości Skarbu Państwa, za których przekształcenie pobierana jest opłata. Kwestia bonifikaty nie stanowi bowiem w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddzielnego przedmiotu, stanowi jedynie akcesoryjny element sprawy głównej. Potwierdza to konstrukcja tego przepisu, który odsyła do ustępu 1. art. 4, a więc wyraźnie stanowi, że organ właściwy do wydania decyzji o przekształceniu tj. właściwy do wydania decyzji dotyczącej każdej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne, może udzielić bonifikaty od każdej opłaty o jakiej mowa
w art. 4 ust. 1 ustawy, czyli od każdej opłaty, jaką osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa w prawo własności nieruchomości, jest obowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi z tytułu tego przekształcenia. Błędne jest zatem stanowisko Agencji, że w przepisie tym, aby miał zastosowanie także do nieruchomości stanowiących Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa, musiałby znaleźć się zapis: "nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, w tym również nieruchomości, w stosunku do których prawo własności Skarbu Państwa wykonują inne państwowe osoby prawne".
Przepis art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy daje zatem staroście kompetencję do orzekania o każdej bonifikacie, a nadto – wraz z przepisem art. 4 ust. 11a ustawy - przesądza o tym, że warunki udzielania bonifikat i wysokość stawek procentowych w stosunku do wszystkich nieruchomości Skarbu Państwa, za których przekształcenie pobierana jest opłata, określone muszą zostać w zarządzeniu wojewody. Żadnych wyjątków w tym zakresie ustawa nie wprowadza, również przywołane przez Agencję w odwołaniu i skardze przepisy regulujące zasady jej funkcjonowania nie zawierają w tym zakresie żadnych regulacji szczególnych.
W niniejszej sprawie prawidłowo zatem organy uznały, że do nieruchomości, której dotyczył wniosek uczestników postępowania, znajduje zastosowanie przepis art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy, a co za tym idzie - stanowiące postawę zaskarżonej decyzji - przepisy § 2 pkt 2, § 3 i § 4 zarządzenia nr [...] Wojewody z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie określenia warunków udzielania bonifikat od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i wysokości stawki procentowej tych bonifikat. W sprawie przy tym jest bezsporne, że wymogi uzyskania bonifikaty w wysokości 90% wynikające z ww. przepisów zarządzenia nr [...] Wojewody zostały spełnione w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Ponieważ nieruchomość ta jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielomieszkaniowym wykorzystywanym wyłącznie na cele mieszkaniowe, który został ujawniony w księdze wieczystej, a ponadto w części budynkiem transportu i łączności, nieruchomość wykorzystywana jest w całości na cele mieszkaniowe. Użytkownicy wieczyści nie zalegali, w dniu wydania decyzji, z zobowiązaniami pieniężnymi wobec Skarbu Państwa związanymi z przedmiotem przekształcenia.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę Agencji za niezasadną, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego, i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ją oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło