II SA/Gd 6/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-03-18
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska, Andrzej Przybielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, opierając się na zmianie przepisów w trakcie postępowania międzyinstancyjnego i braku analogicznego przepisu w nowej ustawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zinterpretowało wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz przepisy przejściowe, co doprowadziło do wadliwego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania. Zmiana przepisów w trakcie postępowania nie zawsze czyni je bezprzedmiotowym, zwłaszcza gdy istnieją przepisy przejściowe pozwalające na rozpatrzenie sprawy na gruncie poprzednich regulacji lub gdy wyrok TK otwiera drogę do uwzględnienia wniosków strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa E. P. do zaliczki alimentacyjnej. Po początkowym przyznaniu świadczenia, zostało ono uchylone z powodu zwolnienia męża z zakładu karnego i pozostawania w związku małżeńskim. Po wznowieniu postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu zmiany przepisów. E. P. zaskarżyła decyzję SKO, argumentując, że organ błędnie zinterpretował wyrok TK i przepisy przejściowe.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Starszy Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2009 r. na rozprawie sprawę ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Burmistrza Miasta z dnia 11 września 2008 r. nr [...].
Decyzją z dnia 22 września 2006 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta ustalił prawo E. P. do zaliczki alimentacyjnej na dzieci: E. P., K. P., S. P. i M. P. na okres od 1 września 2006 r. do 31 lipca 2007 r. w łącznej wysokości 900,00 zł miesięcznie.
Decyzja powyższa została wydana na podstawie art. 2 pkt 5 b ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych. Podstawą przyznania świadczenia było zaświadczenie o przebywaniu męża E. P. –R. P. w zakładzie karnym.
Po uzyskaniu informacji o zwolnieniu R. P. z zakładu karnego, postanowieniem z dnia 9 lutego 2007 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia z dnia 22 września 2006 r., a następnie w dniu 30 marca 2007 r. uchylił powyższą decyzję z dniem 1 marca 2007 r..
W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą uchylenia było zakończenie odbywania kary przez R. P., a także fakt dalszego pozostawania E. P. w związku małżeńskim.
W piśmie z dnia 6 sierpnia 2008 r. E. P. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 30 marca 2007 r. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2008 r. sprecyzowała, że podstawą wznowienia postępowania w trybie art.145 a k.p.a. jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., w sprawie odmowy przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej dla osób wychowywanych przez osoby będące w związku małżeńskim.
Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008 r. Dyrektor MOPS wznowił na żądanie strony postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 30 marca 2007 r., a następnie decyzją z dnia 11 września 2008 r., na podstawie art.145a § 1 i § 2, art. 149 § 2 i § 3, art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 30 marca 2007 r.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że przepisy, których zgodność z Konstytucją zakwestionował Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, nie stanowiły podstawy do wydania decyzji z dnia 30 marca 2007 r., bowiem podstawą prawną wskazanej decyzji jest wyłącznie art. 2 pkt 5b ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie odnosiło się do wskazanego przepisu. Nie było zatem w ocenie organu podstaw do uchylenia decyzji z dnia 30 marca 2007 r. w oparciu o art. 145 a k.p.a.
W dniu 26 września 2008 r. Dyrektor MOPS, uwzględniając ponowny wniosek skarżącej, na podstawie art. 2 pkt. 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., przyznał skarżącej zaliczkę alimentacyjną na okres od dnia 1 sierpnia do 30 września 2008 r.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżąca spełnia wszelkie przesłanki uprawniające do otrzymania takiej zaliczki.
Odwołanie od decyzji z dnia 11 września 2008 r. wniosła E. P., żądając jej uchylenia i ponownego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu wyjaśniła, że zaliczka alimentacyjna została jej przyznana na podstawie art. 2 pkt 5 b, ponieważ w dacie wydania decyzji jej mąż, z którym jest w trakcie rozwodu, przebywał w zakładzie karnym. Świadczenie zostało zabrane E. P. w związku z tym, że mąż opuścił zakład karny oraz dlatego, że nadal pozostawała z nim w związku małżeńskim. Nie zrozumiałym jest zatem, dlaczego organ w podstawie swojej decyzji z dnia 30 marca 2007 r. zawarł tylko art. 2 pkt 5 b, a pominął art. 2 pkt 5 a ustawy. W ocenie odwołującej się był to błąd organu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 listopada 2008 r., na podstawie art.138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 47 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192 poz.1378 ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji wznowił postępowanie i wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o przepisy obowiązującej jeszcze w dacie orzekania ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, która utraciła moc w dniu 1 października 2008 r. Podkreślono, że istotną dla rozpoznania przedmiotowej sprawy okolicznością jest zmiana w trakcie postępowania międzyinstancyjnego przepisów dotyczących przyznawania i wypłacania świadczeń alimentacyjnych, ponieważ wskazana wyżej ustawa została z dniem 1 października 2008r. uchylona przez art. 47 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Wskazano, że obecnie obowiązująca ustawa nie zawiera uregulowania analogicznego do wskazanego wyżej art.2 pkt 5 lit. b ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Przytoczono aktualną definicję osoby uprawnionej, którą określa art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z tą definicją osobą uprawnioną do uzyskania pomocy jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Ustawa nie uzależnia możliwości przyznania pomocy od stwierdzenia sytuacji, w której uprawniony wychowywany jest przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy.
Podsumowując organ wskazał, że zmiana przepisów w postępowaniu międzyinstancyjnym oraz brak, zarówno w przepisach przejściowych jak i przepisach aktualnie obowiązującej ustawy, odpowiedniego przepisu regulującego kwestie uprawnień do zaliczki alimentacyjnej osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim z osobą przebywającą w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy powoduje, iż w dacie rozpoznawania sprawy przez Kolegium postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania.
Skargę na powyższą decyzję wniosła E. P. żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu ponowiła argumentację zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, że zgodnie z obowiązującą doktryną oraz orzecznictwem sądów administracyjnych w postępowaniu toczącym się w wyniku wznowienia postępowania rozstrzygnięcie sprawy następuje w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu orzekania. W dacie orzekania przez organ pierwszej instancji obowiązywały przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jednakże w dacie orzekania przez Kolegium przepisy tej ustawy utraciły już moc.
Obowiązująca ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie zawiera przepisów regulujących kwestie osób pozostających w związku małżeńskim z osobą przebywającą w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy, które to przepisy uprzednio obowiązującej ustawy stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy decyzją z dnia 30 marca 2007 r.. W tym stanie w dacie rozpoznania sprawy przez Kolegium postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego.
Kolegium przyznało, że wprawdzie art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi, że sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach dotychczasowych, to jednak wyjaśniono, iż w przypadku skarżącej to prawo przed dniem wejścia powołanej ustawy nie powstało. Strona nie była bowiem uprawniona do uzyskania, w wyniku wznowienia postępowania, zaliczki alimentacyjnej z uwagi na fakt, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczył spraw uregulowanych w art. 2 pkt 5 lit. b ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Kolegium jednoznacznie stwierdziło, że skarżąca nie była uprawniona do uzyskania zaliczki alimentacyjnej, nawet po zakwestionowaniu przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z Konstytucją przepisów przedmiotowej ustawy, bowiem nie była osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych - pozostawała i nadal pozostaje w związku małżeńskim z ojcem swoich dzieci. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył, zdaniem organu drugiej instancji, jedynie sytuacji osób pozostających w związku małżeńskim z osobami nie będącymi rodzicem osoby (dziecka) uprawnionej do zaliczki alimentacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, dalej jako p.p.s.a.).
W związku z tym sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy(art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, ponieważ wadliwa okazała się zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak też Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W szczególności błędny jest, zdaniem Sądu, prezentowany przez Kolegium pogląd, że powołany przez skarżącą jako podstawa wznowienia postępowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył jedynie sytuacji osób pozostających w związku małżeńskim z osobami nie będącymi rodzicem dziecka uprawnionego do zaliczki alimentacyjnej, nie dotyczył zaś sytuacji skarżącej, która pozostaje w związku małżeńskim z ojcem swoich dzieci.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r., w sprawie P 18/06, opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 7 lipca 2008 r., numer 119 pod pozycją 770 orzekł, że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim oraz osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.
Z treści uzasadnienia powyższego wyroku, zawartego w punkcie zatytułowanym "Konkluzja i skutki orzeczenia" wynika, że przyznawanie zaliczki alimentacyjnej tylko osobom wychowywanym przez jednego z rodziców w połączeniu z niejasnym i wątpliwym konstytucyjnie sformułowaniem definicji "osoby samotnie wychowującej dziecko" prowadzi do wniosku, że art. 2 pkt 5 lit. a w związku z art. 3 pkt 17 lub pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim oraz osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji. Podobnie Trybunał ocenił uzależnianie prawa do zaliczki od złożenia wniosku o rozwód lub separację, a więc regulację zawartą w art. 29 ust. 1 ustawy o zaliczce.
Jedynie przepis wskazany w pkt 3 sentencji, tj. art. 29 ust. 1 ustawy o zaliczce, traci moc obowiązującą na skutek orzeczenia jego niekonstytucyjności. Orzeczenie co do pozostałych przepisów zostało ujęte w pkt 1 i 2 sentencji w sposób zakresowy, poprzez stwierdzenie, że w katalogu osób uprawnionych do zaliczki, ukształtowanym przez zaskarżone przepisy, brakuje dwóch kategorii osób, które powinny być uprawnione do tego świadczenia ze względu na normy i zasady wyrażone we wskazanych przez sądy pytające wzorcach kontroli.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego otworzył więc drogę do ewentualnego uwzględnienia postulatów osób pozbawionych tych świadczeń, o czym jednak mają prawo orzec wyłącznie właściwe w sprawie organy.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła pozew o rozwód i do dnia orzekania tego rozwodu nie uzyskała, natomiast nie mieszka z mężem i ojcem swoich dzieci: E. P., K. P., S. P. i M. P., na które to dzieci zastały zasądzone prawomocnym wyrokiem alimenty od ich ojca R. P. Zobowiązany R. P. zamieszkuje w miejscowości K., gdzie otrzymuje zasiłek stały z pomocy społecznej. Z wywiadu środowiskowego wynika natomiast, że skarżąca mieszka z ojcem swoich kolejnych dzieci: N. M. i A. P. – A. M.
Ustalając stan faktyczny w kontekście przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę całokształtu sytuacji rodzinnej skarżącej, podkreślając jedynie okoliczność pozostawania w związku małżeńskim. W przypadku E. P. brak jest podstaw do ograniczania prawa do pomocy państwa w sytuacji gdy ojciec dzieci i mąż skarżącej nie reguluje swoich zobowiązań wynikających z prawomocnego wyroku zasadzającego alimenty. Zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego takie ograniczenie jest sprzeczne z Konstytucją. Sytuacja E. P. wskazuje, że dzieci skarżącej należą do kategorii osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim, niekonstytucyjnie pominiętej przez zakwestionowane przez Trybunał regulacje.
Rozważenia wymaga także, podnoszona przez skarżącą i organy obu instancji, kwestia nie zamieszczenia w części wstępnej decyzji z dnia 30 marca 2007 r., jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przepisu art. 2 pkt 5 a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych. Przepis ten wskazuje jako osobę uprawnioną do otrzymania zaliczki alimentacyjnej osobę wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
Właśnie ten przepis, w związku z art. 3 pkt 17 lub pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim oraz osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, został oceniony przez Trybunał Konstytucyjny i uznany za niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji.
Z uzasadnienia decyzji z dnia 30 marca 2007 r. jednoznacznie wynika, że podstawą odebrania skarżącej świadczenia jest, oprócz okoliczności zakończenia odbywania przez R. P. kary pozbawienia wolności, także okoliczność pozostawania skarżącej w związku małżeńskim. W przypadku pozbawienia świadczeń organ miał obowiązek ustalenia, czy świadczenia te nie przysługują skarżącej z innego tytułu. W przedmiotowej sprawie było to przedmiotem badania organu, co wynika z treści wspomnianego uzasadnienia. Brak wskazania w części wstępnej decyzji przepisu art. 2 pkt 5 a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych nie przesądza o niezastosowaniu tego przepisu jako negatywnej przesłanki ponownego przyznania E. P. zaliczki alimentacyjnej.
W tej sytuacji błędem jest uznanie, że przepisy, których zgodność z Konstytucją zakwestionował Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, nie stanowiły podstawy do wydania decyzji z dnia 30 marca 2007 r., co przesądza o braku, zdaniem organu pierwszej instancji, podstaw do uchylenia decyzji z dnia 30 marca 2007 r. w oparciu o art. 145 a k.p.a.
Przepisy te maja zastosowanie do sytuacji skarżącej, o czym dodatkowo świadczy decyzja Dyrektora MOPS z dnia 26 września 2008 r., wydana w analogicznym stanie faktycznym, ale już po wyroku Trybunału i z powołaniem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., przyznająca skarżącej zaliczkę alimentacyjną na okres od dnia 1 sierpnia do 30 września 2008 r.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżąca spełnia wszelkie przesłanki uprawniające do otrzymania takiej zaliczki.
Oceny wymaga także odmowa zastosowania przez organ drugiej instancji przepisu art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który stanowi, że sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonym w przepisach dotychczasowych.
W przypadku skarżącej organ przyjął, że nie uzyskała ona prawa do tych świadczeń, ponieważ nie spełniała kryteriów wynikających z przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji z dnia 30 marca 2007 r., ponadto przepis na którym oparto kwestionowaną przez nią decyzję nie podlegał ocenie Trybunału Konstytucyjnego.
Powyższe rozumowanie pozbawia skarżącą możliwości wykazania swoich uprawnień. Powinno ulec zmianie wskutek ustalenia, że uznany za niezgodny z Konstytucją przepis art. 2 pkt 5 a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych był podstawą wydania kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia z dnia 30 marca 2007 r..
Nietrafna jest także decyzja o umorzeniu postępowania, wydana przez organ odwoławczy. W ocenie Kolegium postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ze względu na zmianę w trakcie postępowania międzyinstancyjnego przepisów dotyczących przyznawania i wypłacania świadczeń alimentacyjnych na skutek której wskazana wyżej ustawa została z dniem 1 października 2008r. uchylona przez art. 47 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, co skutkowało uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Organ odwoławczy może podjąć w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania tylko wówczas, gdy zachodzą okoliczności wskazane w art. 105 k.p.a. Umorzenie postępowania w wypadku uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jest dopuszczalne tylko w powiązaniu z treścią art. 105 k.p.a. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe na przykład w sytuacji gdy sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa.
W przedmiotowej sprawie istnieje nadal jego strona – skarżąca E. P., oraz przedmiot tego postępowania w postaci wniosku o wznowienie postępowania. Brak także przeszkód do dokonania oceny tego wniosku na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych. W ocenie Sądu taką możliwość daje przepis art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji powinien dokonać analizy sytuacji skarżącej uwzględniając wykładnię przepisu art. art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w treści uzasadnienia, a także uwagi dotyczące zakresu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło