II SA/Gd 601/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W. L. i H. L. w przedmiocie wymierzenia grzywny [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] z powodu bezczynności w wykonaniu wyroku sądu w sprawie robót budowlanych postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym W. L. i H. L. solidarnie ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Skarga W. i H. L. o wymierzenie organowi –Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego - grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r. została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wyrokiem z dnia 26 września 2007 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 330/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. i H. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2007 r., wydaną w przedmiocie robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 629/08 oddalił skargę kasacyjną. W ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ pierwszej instancji decyzją z dnia 11 czerwca 2010 r. rozstrzygnął sprawę, orzekając o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 37 i 40 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane w sprawie zabudowy podestu wejściowego w segmencie mieszkalnym nr 1 przy ul. K. oraz udzielił pozwolenia na użytkowanie werandy – podestu wejściowego w segmencie mieszkalnym nr [...] przy ul. K. w G.. Decyzją z dnia 6 grudnia 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia 11 czerwca 2010 r., nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany. W następstwie rozpoznania skargi W. i H. L. z dnia 5 listopada 2010 r. o ukaranie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego grzywną z powodu niewykonania wyroków w sprawie robót budowlanych (sygn. akt II SA/Gd 330/07 i II OSK 629/08), Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 919/10, wymierzył Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę z powodu bezczynności organu odwoławczego w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r. jak i w rozpoznaniu odwołania. Dopiero bowiem w dniu 6 grudnia 2010 r., a więc już po wniesieniu przez W. i H. L. skargi do Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W dniu 30 czerwca 2011 r. W. i H. L. ponownie wnieśli skargę o wymierzenie Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny z powodu bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 330/07. W uzasadnieniu wskazali, że pismem z dnia 23 maja 2011 r. wezwali organ administracji do wydania nakazu rozbiórki nielegalnej zabudowy przy ul. K. w G. w terminie 30 dni od daty otrzymania wezwania. Sprawa nie została załatwiona, skarżący wskazali, że słuszność ich żądania potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 919/10. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 330/07, organy nadzoru budowlanego rozpoznały i rozstrzygnęły ponownie sprawę nielegalnej zabudowy B. i M. L. - decyzjami z dnia 11 czerwca 2011 r. i z dnia 6 grudnia 2011 r. Organ odwoławczy wskazał nadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 24/11, odrzucił skargę W. i H. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 grudnia 2011 r. W świetle powyższego organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do nakazania rozbiórki przedmiotowej zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Jak wynika z opisanych wyżej okoliczności sprawy, skarga o wymierzenie grzywny Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego z powodu bezczynności organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 330/07, uchylającym decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji w przedmiocie robót budowlanych i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 28 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II OSK 629/08), wniesiona została ponownie, mimo wydanego już w odniesieniu do takiego samego żądania wyroku z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 919/11. Pozostaje przy tym niesporne, że organy nadzoru budowlanego rozstrzygnęły sprawę samowoli budowlanej przy ul. K. w G. decyzją pierwszej instancji z dnia 11 czerwca 2011 r., utrzymaną w mocy przez drugą instancję w dniu 6 grudnia 2011 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę W. i H. L. na tę ostatnią decyzję prawomocnym postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 24/11 odrzucił. Żądanie skargi opiera się o przepis art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). W związku z uprawnieniami sądu administracyjnego do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji, o czym mowa w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), pozostają uprawnienia o charakterze dyscyplinującym i represyjnym, mające z kolei na celu wymuszanie wykonania przez konkretny organ wyroku sądowego. Aktualne brzmieniu art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nadane zostało nowelą z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18), zmieniającą ustawę z dniem 11 kwietnia 2011 r., oraz ustawą z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173), z mocą obowiązującą od dnia 17 maja 2011 r. Art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z § 2 tego przepisu, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto według § 3 wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Ten ostatni przytoczony przepis (którego brzmienie nie uległo zmianie skutkiem opisanych wyżej zmian) miał zastosowanie w sprawie zakończonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 2011 r. (sygn. akt II SA/Gd 919/10) wymierzającym organowi nadzoru drugiej instancji grzywnę z powodu bezczynności w wykonaniu wyroku z dnia 26 września 2007 r. W rozumieniu art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z bezczynnością organu administracji publicznej (po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności) mamy do czynienia wówczas, gdy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uwzględniającego skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-7 wskazanej wyżej ustawy i uchylającego lub stwierdzającego nieważność zaskarżonego aktu lub czynności, nie wydał właściwego aktu (lub nie dokonał stosownej czynności) w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu, w terminach prawem określonych. Istota niniejszej sprawy polega na tym, że skarżący ponownie domagają się wymierzenia grzywny Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, z tej samej przyczyny, mimo wcześniejszego orzeczenia sądu administracyjnego (wyrok WSA z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 919/10). W ocenie Sądu żądanie takie nie jest dopuszczalne wówczas, gdy skarga obejmująca tożsame żądanie i między tymi samymi stronami została już przez sąd uwzględniona we wcześniejszym wyroku podjętym w takich okolicznościach, gdy po wniesieniu skargi w trybie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w ponowionym postępowaniu administracyjnym zapadła ostateczna decyzja organu odwoławczego. Badając zasadność niniejszej skargi Sąd musiałby uwzględnić ten sam stan faktyczny, który doprowadził do wyroku z dnia 10 lutego 2011 r., przy czym okoliczność polegająca na wcześniejszym wymierzeniu grzywny prawomocnym wyrokiem musi wywołać określone konsekwencje przy rozpoznawaniu ponownego żądania tej samej treści. Tak więc w opisanej wyżej sytuacji, zdaniem Sądu, mamy do czynienia ze stanem powagi rzeczy osądzonej w zakresie objętym wyrokiem, której skutek reguluje art. 58 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została prawomocnie osądzona. Odnosząc się do zarzutu skargi i niejako na marginesie należy wyjaśnić skarżącym, że ich skarga nie mogłaby zostać uwzględniona, a wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie byłoby możliwe, o ile organ administracji publicznej nie pozostawałby w bezczynności (przewlekłości) po wyroku uchylającym decyzje. Z przedstawionych wyżej okoliczności sprawy, wbrew twierdzeniom strony, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie pozostaje w bezczynności (przewlekłości) w sprawie administracyjnej, będącej przedmiotem kontroli i prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 330/07, skutkiem wydania przed wniesieniem niniejszej skargi ostatecznej decyzji z dnia 6 grudnia 2010 r. Ponadto trzeba wyjaśnić, że żądanie skarżących dotyczące wykonania wyroku z dnia 26 września 2007 r. poprzez stwierdzenie samowoli i nakazanie rozbiórki nie może doprowadzić do wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia 6 grudnia 2010 r. orzekającej o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 37 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i udzielającej pozwolenia na użytkowanie werandy – podestu wejściowego w segmencie mieszkalnym przy ul. K. w G.. Jak przyjmuje się w judykaturze, nawet gdyby organ odstąpił od wiążącej oceny prawnej sądu, nie stanowi to uchylenia się od zastosowania się do orzeczenia sądowego, lecz polega na nieprawidłowym wykonaniu orzeczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2001 r., sygn. akt I SA 2519/00, Baza orzeczeń LEX nr 78949). Oznacza to, że niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt V SA 354/01, ONSA z 2002, nr 3, poz. 117; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 426/05, Baza orzeczeń LEX nr 198147). Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę, na mocy art. 58 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 tej ustawy.