II SA/Gd 608/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić wstrzymania wykonania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 września 2016 r. nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 8 lipca 2016 r. nr [...], nałożył na E. S. i J. S. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [..] w R. parterowego obiektu budowlanego nie trwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, składającego się z dwóch domków letniskowych połączonych tarasem i dachem oraz pomieszczenia sanitarnego, studni kopanej z obudową z kręgów betonowych fi 1200 mm, zbiornika na ścieki sanitarne, dwukomorowego z kręgów betonowych oraz zbiornika na wodę wraz z konstrukcją stalową i płytą betonową, w wysokości 10 000 zł, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Następnie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. nr [..], uchylił to postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku oraz w części dotyczącej uiszczenia nałożonej grzywny i ustalił nowy termin tj. 14 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia a w pozostałej części utrzymał to postanowienie w mocy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 września 2016 r. nr [..] J. S. zawarł wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia wskazując, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wykonanie grzywny, jak twierdzi, pozbawi go środków do życia i uniemożliwi mu opłacenie prac rozbiórkowych. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przywołanej regulacji wynika, że istnieją dwie alternatywne przesłanki wstrzymania przez sąd zaskarżonego aktu a są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Przy czym przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego tj. np. w sytuacji, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Legalis). Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09, Legalis). Ciężar wykazania tych przesłanek ciąży z kolei na stronie, która domaga się wstrzymania wykonania aktu. Skarżący - wnosząc o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia – w żaden sposób nie wykazał zaistnienia przesłanek wymienionych w powołanym powyżej art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek nie zawiera wskazania okoliczności uwiarygodniających, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia spowoduje bezpośrednio szkodę w jego majątku, a tym bardziej szkodę o charakterze znacznym, lub trudne do odwrócenia skutki. Jednocześnie, Sąd, mając na uwadze charakter zaskarżonego postanowienia, którego dotyczy rozpoznawany wniosek, jako aktu odnoszącego się do należności pieniężnej, wskazuje, że w orzecznictwie dotyczącym wstrzymywania wykonania aktów nakładających na stronę obowiązek poniesienia określonych, wymiernych ciężarów finansowych, przyjmuje się, że wykonanie takich rozstrzygnięć nie musi się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi chodzi bowiem o szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I OZ 786/07, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Dotyczyło więc należności pieniężnej, a tego typu akty administracyjne co do zasady nie wywołują skutku trudnego do odwrócenia. Konieczność zapłacenia przez skarżącego grzywny sama w sobie nie przesądza więc o wystąpieniu przesłanek z art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy przy tym podkreślić, że skarżący może uniknąć zapłacenia całej kwoty grzywny wykonując egzekwowany obowiązek. W myśl bowiem art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Stosownie natomiast do treści art. 126 wymienionej ustawy, nawet w razie uiszczenia bądź ściągnięcia grzywny w uzasadnionych przypadkach na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, orzeczona grzywna w celu przymuszenia może być zwrócona w wysokości 75 % lub w całości. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do uwzględnienia rozpoznawanego wniosku i - na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w postanowieniu.