II SA/Gd 61/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia 24 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odmówić M. W. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 29 kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 28 maja 2014 r. zobowiązano M. W. do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu od postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 29 kwietnia 2014 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - podpisania sprzeciwu. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie i rygor odrzucenia sprzeciwu. (vide: zarządzenie k. 75) Odpis niniejszego zarządzenia doręczono skarżącej w dniu 16 czerwca 2014 r. (vide: potwierdzenie odbioru k. 77) Termin jego wykonania upłynął w dniu 23 czerwca 2014 r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braku formalnego sprzeciwu. W dniu 24 czerwca 2014 r. M. W. złożyła wniosek o przedłużenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu, a także skrócić termin sądowy na wniosek strony. 7- dniowy termin uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu nie jest terminem sądowym lecz terminem ustawowym, wynikającym z art. 46 § 1 pkt 4, 49 § 1 i 259 § 2 p.p.s.a. Nie podlega on zatem przedłużeniu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że wniosek o przedłużenie terminu wbrew treści art. 84 p.p.s.a. został złożony po upływie terminu na dokonanie czynności, co również uniemożliwiało jego uwzględnienie. W związku z powyższym zaistniały przesłanki do rozpoznania złożonego przez skarżącą w dniu 3 lipca 2014 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu. We wniosku tym skarżąca wskazała, że nie posiadała środków finansowych na opłacenie znaczka pocztowego w celu przesłania korespondencji zawierającej podpisany sprzeciw, a środki te uzyskała dopiero w dniu 2 lipca 2014 r. w wyniku zaciągnięcia pożyczki. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a., warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Sąd badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonać oceny z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329). Z kolei ogólnie zły stan zdrowia, czy jedynie złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony (vide: T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 333-334; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, Lex nr 344095). Skarżącą, jako składającą wniosek o przywrócenie terminu, obciążał obowiązek wykazania, iż uchybienie terminu nastąpiło w sposób przez nią niezawiniony, bowiem mimo zachowania należytej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w niezachowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu. Podnoszona przez skarżącą okoliczność braku środków na pokrycie kosztów znaczka pocztowego nie jest wiarygodna, biorąc pod uwagę nieznaczną wysokość takiej opłaty. Skarżąca musi posiadać środki na zapewnienie kosztów jej normalnej egzystencji. Podkreślić należy, że skarżąca nie jest osobą pozbawioną jakiegokolwiek majątku, bowiem przysługuje jej prawo własności nieruchomości rolnej o powierzchni 7,51 ha. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarżąca mogła wykonać zobowiązanie do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu polegającego na braku podpisu także bez pośrednictwa urzędu pocztowego, przez podpisanie sprzeciwu znajdującego się w aktach bądź złożenie podpisanego sprzeciwu bezpośrednio w biurze podawczym sądu. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił skarżącej przywrócenia terminu do dokonania czynności.