II SA/Gd 615/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. i A. S. – P. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody z dnia 2 czerwca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 2 czerwca 2010 r., Nr [...]. Decyzją z dnia 2 czerwca 2010 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą L. W. pozwolenia na przebudowę i rozbudowę od frontu i zaplecza segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w G. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego pełnomocnik skarżących zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten uargumentował tym, że zachodzi uzasadniona obawa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz możliwość wyrządzenia znacznej, nieodwracalnej szkody w majątku skarżących. Ingerencja w ścianę nośną budynku spowoduje poważne niebezpieczeństwo dla konstrukcji budynku. Ponadto, prowadzenie robót budowlanych wiązać się będzie z koniecznością usunięcia z zajmowanego mieszkania skarżących z uwagi na grożące niebezpieczeństwo w postaci osiadania budynku, powstania rys i pęknięć. Na zagrożenia takie wskazuje przedłożona do akt opinia mgr inż. Z. S. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2010 r. Wojewódzki sąd Administracyjny w Gdańsku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie na to orzeczenie złożył inwestor zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji, a także wydanie skarżonego postanowienia bez podstawy faktycznej w postaci wniosku, a także naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 165 p.p.s.a. poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wskazując na powyższe inwestor wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez odmowę wstrzymania wykonania skarżonej decyzji lub o uchylenia postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W postanowieniu z dnia 4 listopada 2010 r. o sygn. akt II OZ 1088/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w jego ocenie Sąd I instancji dokonał pobieżnej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie ulega wątpliwości, że wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej realizacji inwestycji z reguły wiąże się nie tylko z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków po stronie osób trzecich, ale także inwestora. Z taką sytuacją, w opinii Sądu II instancji, mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Z jednej strony bowiem skarżący obawiają się negatywnych konsekwencji realizacji inwestycji, z drugiej natomiast strony inwestor wskazuje, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji narazi go na straty związane chociażby ze wstrzymaniem wypłat transz kredytu. W związku z powyższym istotne znaczenie ma wyważenie racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżących oraz interesów inwestora. Sąd powinien zatem brać pod uwagę interesy prawne i stanowiska wszystkich uczestników postępowania. Winien również rozważyć możliwość zastosowania przepisu art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zgodnie, z którym sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia przez skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Takiej oceny zasadności zastosowania cytowanego przepisu Sąd I instancji nie przeprowadził. O uzależnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia stosownej kaucji wnosił bowiem skarżący w zażaleniu. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozpatrujący wniosek Sąd I instancji nie dokonał dostatecznie jego wnikliwej analizy, która pozwoliłaby na prawidłową ocenę wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ten nie podzielił przy tym argumentów zażalenia, że Sąd I instancji działał bez podstawy faktycznej w postaci wyraźnego wniosku stron. Mając na względzie wyżej wskazane wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji ponownie rozpatrując niniejszy wniosek, w piśmie z dnia 9 grudnia 2010 r. zobowiązał pełnomocnika uczestnika postępowania do uzupełnienia wniosku o złożenie kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora w kwocie 200 000 zł poprzez uprawdopodobnienie zasadności domagania się wpłaty kaucji w tejże wysokości, w szczególności poprzez przedłożenie powoływanych umów kredytowych z określeniem sposobu wypłaty należności kredytu w drodze transz lub innych dokumentów umożliwiających ocenę zasadności wniosku – w terminie 10 dni. W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik uczestnika postępowania w piśmie z dnia 23 grudnia 2010 r. wskazał, że na rozbudowę budynku mieszkalnego L. W. zaciągnął kredyt w "A" spółce na kwotę 499 000 zł. Wypłata kwoty zaciągniętego kredytu następuje w czterech transzach, w oparciu o harmonogram realizacji inwestycji. W chwili obecnej zadłużenie uczestnika wobec banku z tytułu realizacji inwestycji wynosi 302 989,46 zł. Z tych względów, uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od wpłaty kaucji w kwocie 200 000 zł należy uznać, zdaniem pełnomocnika uczestnika postępowania, za w pełni uzasadnione. Do pisma dołączona została kserokopia umowy kredytowej (k. 155-164 akt), harmonogram najbliższych spłat kredytu (k. 165 akt) oraz historia rachunku uczestnika postępowania (k. 167 – 169 akt). Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uzależnił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od uiszczenia solidarnie przez skarżących, w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia, kaucji w wysokości 120.000 (sto tysięcy złotych 00/100) na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji, na podstawie art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118, z późn. zm.), płatnej na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Postanowienie to pełnomocnik skarżących otrzymał w dniu 18 stycznia 2011 r. W wyznaczonym terminie nie została wpłacona kaucja na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 190 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając ponownie niniejszy stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany jest uwzględnić, opisane wyżej, wskazania zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2010 r. Zgodnie z art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności, sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, stosowanie do treści art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 – tekst jednolity ze zm.) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku zaś oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. W sprawach kaucji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu roszczeń. Sąd uznał, iż w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy zachodzą przesłanki uzasadniające uzależnienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez skarżących kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji w wysokości określonej w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 12 stycznia 2011 r. Uzależnienie wykonania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia przez skarżących kaucji powinno być stosowane przede wszystkim wtedy, gdy jego wykonanie grozi inwestorowi wyrządzeniem szkody, a ponadto istnieją wątpliwości co do możliwości uzyskania naprawienia szkody od skarżącego z uwagi na jego sytuację majątkową. Sąd uznał, że inwestor, przesyłając dokumentację kredytową w postaci umowy kredytowej, harmonogramu wypłat, potwierdzeń transakcji, uwiarygodnił zasadność ewentualnych roszczeń odszkodowawczych oraz ich wysokość. Nadto, w ocenie Sądu inwestor podał i uprawdopodobnił okoliczności faktyczne decydujące o tym, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez uzależnienia go od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń mogłoby pozbawić ich zaspokojenia. Wobec powyższego, Sąd uznał roszczenie inwestora o naprawienie szkody za wiarygodne i zasługujące na zabezpieczenie. Po rozważeniu interesów majątkowych zarówno skarżących, jak i inwestora, Sąd ustalił kaucję w wysokości 120 000 zł, czyli odpowiadającą wysokości około 30% prognozowanej szkody mogącej powstać w majątku inwestora wskutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przy czym jako szkodę potraktowano kwotę wypłaconą inwestorowi przez bank z tytułu zaciągniętego kredytu. W ocenie Sądu, wyznaczenie kaucji we wskazanej powyżej wysokości nie doprowadzi do zaspokojenia roszczeń inwestora na tym etapie postępowania, a jedynie prawidłowo je zabezpieczy. Skarżący chcąc wstrzymać realizację przedmiotowej inwestycji związanej z zaangażowaniem dużych środków finansowych ze strony inwestora, powinni liczyć się z koniecznością zabezpieczenia ewentualnych szkód w jego majątku w trybie przewidzianym obowiązującym prawem. Wskazać należy, że instytucja kaucji wprowadzona przez art. 35a ustawy – Prawo budowlane, ma za zadanie chronić inwestora przed negatywnymi skutkami, przede wszystkim finansowymi, nieuzasadnionego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tożsamy cel przypisany został przez ustawodawcę instytucji wstrzymania wykonania decyzji organu administracji, która chronić ma uzasadnione interesy osób trzecich, w niniejszej sprawie skarżących. W ten sposób prawo zabezpiecza interesy wszystkich stron procesu inwestycyjno – budowlanego. Zatem po wyważeniu tych sprzecznych interesów Sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie zaktualizowały się przesłanki uzależnienia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia przez skarżących kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Wobec niezłożenia przez skarżących kaucji w wykonaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011., sygn. akt II SA/Gd 615/10, na podstawie art. 35a ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 61 § 3 a contrario ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.