II SA/Gd 622/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2009 r. uchylającą częściowo decyzję Wójta Gminy z dnia 14 marca 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie kwatery składowej [[...][ w [[...]] na działkach nr [[...]] i [[...]]. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 14 marca 2007 r. Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku inwestora – B. z dnia 13 marca 2006 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie kwatery składowej [[...]] w miejscowości [[...]] na działce o nr ewidencyjnym [[...]] i [[...]], gmina W., określił środowiskowe uwarunkowania zgody dla realizacji tego przedsięwzięcia. W przedmiotowej decyzji określono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, a także wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Nadto, nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie przedmiotowej inwestycji, włączenia projektowanej kwatery [[...]] w system monitoringu środowiska oraz wykonania analizy porealizacyjnej po upływie jednego roku do dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawienia wyników. W wyniku odwołania złożonego przez A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 6 sierpnia 2007 r.: 1) uchyliło zaskarżoną decyzję w części obejmującej pkt 1 lit a tiret drugie sentencji i w tym zakresie orzekło o ustaleniu warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji, o następującej treści "działki przewidziane pod inwestycję położone są w granicach otuliny [[...]] Parku Krajobrazowego, stosownie do treści rozporządzenia nr 57/06 Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj., Pomorskiego z 2006 r., nr 58, poz. 1194)". 2) uchyliło zaskarżoną decyzję w części obejmującej pkt 1 lit b tiret pierwsze sentencji i w tym zakresie orzekło o ustaleniu warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji o następującej treści "zachować zakaz rozprzestrzeniania zanieczyszczeń na teren [[...]] Parku Krajobrazowego, którego granice wyznaczone są rozporządzeniem nr 57/06 Wojewody pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Na skutek rozpoznania skargi A., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 690/07, uchylił zaskarżoną decyzję SKO. W ocenie Sądu organ zaniechał dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych, w szczególności w zakresie oddziaływań skumulowanych planowanej inwestycji. W szczególności nie dokonano ustaleń, które zmierzały do kompleksowej analizy oddziaływań planowanej inwestycji, także na tle inwestycji już istniejących. Wprawdzie uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji zawiera analizę wpływu na środowisko projektowanej kwatery [[...]] w kontekście synergicznego oddziaływania całego zakładu B. na środowisko, to jednak nie jest ono poparte żadnymi ustaleniami, wynikającymi choćby z analizy zawartej w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem Sądu jedynie w zakresie emitowanego hałasu należało przyjąć, że opracowany załącznik do raportu dokonuje identyfikacji i analizy źródeł hałasu i emisji z nich pochodzących, znajdujących się na terenie nieruchomości inwestora z uwzględnieniem obiektów istniejących i projektowanej kwatery [[...]]. W zakresie pozostałych emisji – brak jest takich jednoznacznych ustaleń. W przypadku przedsięwzięć "nakładanych" na już istniejące (a tak jest właśnie w analizowanym stanie faktycznym) szczególnego znaczenia nabiera analiza tzw. oddziaływań skumulowanych. Przedmiotem wnikliwej analizy zatem objęte być powinny oddziaływania nowej kwatery [[...]] na tle istniejących już inwestycji. Skoro organ odwoławczy zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy, ma kompetencje do jej merytorycznego rozstrzygnięcia, w ramach których dysponuje również możliwością przeprowadzania dowodów, to zasadne jest uchylenie jedynie decyzji organu odwoławczego. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, SKO decyzją z dnia 12 stycznia 2009 r.: 1) uchyliło decyzję organu I instancji w części obejmującej pkt 1 lit A tiret drugie sentencji i w tym zakresie orzekło o ustaleniu warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji, o następującej treści "działki przewidziane pod inwestycję położone są w granicach otuliny [[...]] Parku Krajobrazowego, stosownie do treści rozporządzenia nr 57/06 Wojewody pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj., Pomorskiego z 2006 r., nr 58, poz. 1194)", 2) uchyliło zaskarżoną decyzję w części obejmującej pkt 1 lit B tiret pierwsze sentencji i w tym zakresie orzekło o ustaleniu warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji o następującej treści "zachować zakaz rozprzestrzeniania zanieczyszczeń na teren [[...]] Parku Krajobrazowego, którego granice wyznaczone są rozporządzeniem nr 57/06 Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj., Pomorskiego z 2006 r., nr 58, poz. 1194)", W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że "Raport oddziaływania na środowisko" został uzupełniony w zakresie oddziaływań skumulowanych planowanej inwestycji w powiązaniu z działającym już składowiskiem odpadów przez biegłego z listy Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa – A. T. W treści opracowania opisano oddziaływanie bezpośrednie, pośrednie, wtórne, krótkoterminowe, średnioterminowe, i długoterminowe, stałe i chwilowe na etapie budowy, eksploatacji i etapie likwidacji, w każdej części opisując zakres emisji do środowiska, zanieczyszczenie powietrza, gleby i wód powierzchniowych, wód podziemnych, hałas, wibracje i promieniowanie elektromagnetyczne. Oddziaływaniom skumulowanym poświęcony został cały rozdział 7 "Raportu", zaś sam "Raport" zawiera podsumowanie sporządzone w języku niespecjalistycznym z którego wynika, że rozbudowa zakładu nie spowoduje synergicznych oddziaływań skumulowanych. Z "Raportu" wynika również, że skala inwestycji jest ograniczona lokalnie. SKO wskazało, że inwestor dodatkowo załączył do akt sprawy "Raport o oddziaływaniu na środowisko rozbudowy B. autorstwa A.T., gdzie zawarta jest ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie Zakładu o kolejne kwatery składowe, w tym [[...]], budowę kompostowni, rozbudowę sortowni odpadów oraz instalacji do produkcji paliwa alternatywnego. W rozdziale 10 "Raportu" opisano oddziaływania skumulowane, zaś wnioski zawarte w tym dokumencie pokrywają się z wnioskami zawartymi w złożonym "Uzupełnieniu raportu oddziaływania na środowisko budowy kwatery [[...]]". Organ odwoławczy przyjął, że uzupełniając postępowanie w wyżej opisany sposób wypełnił wskazania zwarte w wyroku WSA z dnia 11 czerwca 2008 r. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem A. wniosło skargę do sądu administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia organ drugiej instancji ponownie rozpatrując sprawę nie zrealizował zaleceń WSA zawartych w wyroku z dnia 11 czerwca 2008 r. Stało się tak, gdyż jako główny dowód w sprawie uznano "Raport o oddziaływaniu na środowisko rozbudowy B." sporządzony przez A. T., który jednak sporządził raport jako dyrektor C., a nie niezależny rzeczoznawca, co umknęło uwadze organu. Fakt ten zdaniem skarżącego podważa wiarygodność autora raportu i stanowi naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy. Analogicznymi wadami dotknięty jest wcześniejszy "Raport oddziaływania na środowisko [[...]]" przygotowany przez S. D. Wątpliwości skarżącego, również budzi treść raportów. Zarzucono im ogólnikowość, oderwanie od stanu faktycznego, nierzetelność oraz bezkrytyczne bazowanie na informacjach udostępnionych autorom raportów przez B., która jest stroną w sprawie. Pomijając wady raportów, skarżący uznał że i tak nie wyjaśniono istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, w tym w szczególności wpływu składowania odpadów na środowisko. Skarżący potrzymał swoje stanowisko odnośnie wyłączenia Wójta Gminy z udziału w postępowaniu argumentując, że z racji pełnienia różnych funkcji Wójt zobowiązany jest do występowania w przedmiotowej sprawie w kilku nie dających się ze sobą pogodzić rolach (ma reprezentować interesy mieszkańców gminy, wyborców a równocześnie bronić interesu spółki komunalnej i środowiska), co powinno skutkować jego odsunięciem od sprawy w rozpatrywanym przypadku. Nieuwzględnienie powyższych argumentów stanowi naruszenie prawa skutkujące koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 października 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 137/09 oddalił skargę. Zdaniem sądu SKO związane było oceną przedstawioną w wyroku z dnia 11 czerwca 2008 r., gdyż mimo zmiany stanu prawnego wobec wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziału społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), ta sprawa powinna być załatwiona wg przepisów dotychczasowych, zgodnie z art. 153 ust. 1 tej ustawy. Sąd stwierdził, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę wypełniło zalecenia zawarte w wyroku z dnia 11 czerwca 2008 r., uzupełniło postępowanie stosownie do jego wytycznych, a ustalenia wynikające z dokumentacji sprawy, jak i oparte na nich jej rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek rozpoznania skargi A., wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2011 r., wydanym w sprawie sygn. akt II OSK 607/10, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając rozstrzygnięcie sąd II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchyla decyzję Wójta tylko w części obejmującej w istocie dwa tiret w literach A i B pierwszej cyfry rzymskiej, zaś nie zawiera rozstrzygnięcia co do pozostałej części sentencji decyzji Wójta. Wobec takiego załatwienia sprawy nie wiadomo jakie są losy pozostałej części zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, gdyż odwołanie było wniesione od całej decyzji, a nie tylko tej jej części, której dotyczy rozstrzygnięcie Kolegium. Tym samym decyzja ta jest wadliwa w świetle art. 138 § 1 k.p.a., gdyż nie odnosi się w całości do sprawy załatwionej decyzją Wójta Gminy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że sąd I instancji, badając skargę Stowarzyszenia, nie dostrzegł tej wady, choć, przedstawiając stan sprawy, przytoczył brzmienie sentencji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Naruszenie przez Kolegium art. 138 § 1 kpa należało zakwalifikować jako niezgodne z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkujące uchyleniem decyzji, a nie oddaleniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpoznając skargę zważył, co następuje: Sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Decyzja Wójta Gminy z dnia 14 marca 2007 r. składa się z trzech punktów rzymskich, przy czym pierwszy podzielony jest na dwie litery A i B, dalej punkty arabskie, a litery podzielono na tirety, zaś punkt drugi rzymski na punkty. A., jak wynika z treści pisma, złożyło odwołanie od całej decyzji. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zobowiązane odnieść się do całego rozstrzygnięcia organu I instancji. Zaskarżona decyzja Kolegium z dnia 12 stycznia 2009 r. jednak tego nie czyni. Została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który upoważnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części i w tym zakresie orzekania co do istoty sprawy, bądź umorzenia postępowania pierwszej instancji. Jeżeli organ odwoławczy uchyli zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie orzeknie co do istoty, bądź umorzy postępowanie to takie rozstrzygnięcie dotyczyć będzie całości sprawy. Natomiast jeżeli uchylenie i nowe rozstrzygnięcie w zakresie uchylonym dotyczyć będzie tylko części decyzji organu pierwszoinstancyjnego to konieczne jest również orzeczenie co do pozostałej części decyzji, nieuchylonej, bowiem tylko wówczas sprawa rozpoznawanego odwołania wniesionego od całej decyzji będzie odnosiła się do całego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2009 r. uchyla decyzję Wójta tylko w części obejmującej w istocie dwa tirety w literach A i B pierwszej cyfry rzymskiej, zaś nie zawiera rozstrzygnięcia co do pozostałej części sentencji decyzji Wójta. Wobec takiego załatwienia sprawy nie wiadomo jakie są losy pozostałej części zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej (odwołanie było przecież wniesione od całej decyzji, a nie tylko tej jej części, której dotyczy rozstrzygnięcie Kolegium). W związku z powyższym decyzja Kolegium jest wadliwa w świetle art. 138 § 1 k.p.a., gdyż nie odnosi się do całości sprawy załatwionej decyzją Wójta Gminy. W świetle powyższego, uznając skargę za uzasadnioną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 w/w ustawy.