II SA/Gd 632/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor sądowy WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 maja 2025 r. nr SKO Gd/5959/23 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej świadczenia wychowawczego oddala skargę. M. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wniesione w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 3 grudnia 2021 r. Burmistrz Pruszcza Gdańskiego (dalej jako: "organ I instancji", "Burmistrz") orzekł o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia 19 sierpnia 2016 r. w sprawie przyznania M. J. świadczenia wychowawczego na M. J. i O. J. w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. Pismem z dnia 11 października 2023 r. (data wpływu do organu I instancji – 17 października 2023 r. M.K. (poprzednio: J.; dalej jako: "strona", "skarżąca") wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia 3 grudnia 2021 r. Wraz z odwołanie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A., w dniu 9 grudnia 2021 r., natomiast datowane na dzień 11 października 2023 r. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia wpłynęło do organu I instancji w dniu 17 października 2023 r., a zatem niemal 2 lata po wprowadzeniu zaskarżonej decyzji do obrotu prawnego. Kolegium wskazało ponadto, że postanowieniem z dnia 20 maja 2025 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, co skutkowało koniecznością wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 134 w zw. z art. 129 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w dniu 9 grudnia 2021 r., podczas gdy prawidłowe i faktyczne doręczenie wobec braku pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych powinno być uznane z dniem 10 października 2023 r. Zarzuciła ponadto naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materia dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Wskazała także na naruszenie art. 7, art. 10, art. 77, art. 78, art. 80 w zw. z art. 107 k.p.a., do którego doszło w związku z nieuzasadnioną odmową rozpoznania zarzutów odwołania wobec nieuzasadnionego stwierdzenia uchybienia terminowi jego wniesienia. Końcowo wskazała na naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z nieprzeprowadzeniem przez organ z urzędu niezbędnego postępowania dowodowego i nie uchylenie w związku z tym zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 20 maja 2025 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 3 grudnia 2021 r., wydanej przez Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Pruszczu Gdańskim, działającego z upoważnienia Burmistrza Pruszcza Gdańskiego, o uchyleniu własnej decyzji z 19 sierpnia 2016 r. w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego na synów skarżącej w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. Zgodnie z brzmieniem art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia stronie. Natomiast zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, decyzja organu pierwszej instancji z 3 grudnia 2021 r. zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym skarżącej odwołaniu. Z dołączonego do akt sprawy organu I instancji zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu 9 grudnia 2021 r. Wobec tego wskazany w art. 129 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upłynął dla skarżącej 23 grudnia 2021 r. (czwartek). Natomiast odwołanie wraz w wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiono 17 października 2023 r., zatem niewątpliwie z uchybieniem terminu wskazanego powyżej. Skoro zaś skarżąca złożyła odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia, to organ nie mógł przystąpić do jego rozpoznania, lecz zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy więc od swobodnego uznania organu administracji publicznej, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Co istotne, dla stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie mają znaczenia powody tego uchybienia. Te bowiem ocenia się, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który - jak wynika z akt sprawy - został przez skarżącą złożony. Kolegium wydało przy tym postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, od którego skarżąca złożyła skargę zarejestrowaną pod sygnaturą akt II SA/Gd 631/25. Skarga ta została oddalona wyrokiem z 25 lutego 2025 r., co oznacza, że Sąd uznał, iż Kolegium prawidłowo oceniło powoływane przez skarżącą okoliczności, jako nieuprawdopodobniające braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie dopatrując się jakiegokolwiek naruszenia prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie.