II SA/Gd 636/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w 28 czerwca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 20 § 1 pkt. 4, art. 119 § 1 i § 2, art. 121 § 4 i § 5, art. 122 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. nr 110 poz. 968 ze zm.) oraz na podstawie Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 listopada 2004r. (Dz. Urz. GUS Nr 11, poz. 58) nałożył na K. C. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym znak [...] z dnia [...] maja 2005r. oraz wezwał go do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie natychmiastowym. Organ pouczył również zobowiązanego, że w przypadku nie wpłacenia grzywny w określonym terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że grzywna w wysokości [...] zł. została ustalona na podstawie art. 121 § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wysokość grzywny, o której mowa, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej i ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. K. C. wniósł zażalenie na to postanowienie, w którym wywodził, że kupując nieruchomość, której dotyczy przedmiotowa sprawa nie wiedział o orzeczonym w stosunku do tego obiektu nakazie rozbiórki. Wskazywał, iż nie może ponosić odpowiedzialności za działania inwestora. Podkreślał, iż był nabywcą w dobrej wierze, powołując się przy tym na szereg przepisów kodeksu cywilnego. Zarzucił również, że organy administracji powinny pomóc mu w rozwiązaniu zaistniałej sytuacji. Wskazał także, że obowiązek uiszczania grzywny nie przechodzi na spadkobierców oraz nabywców nieruchomości. Po rozpatrzeniu tego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie oraz umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał A. S. wykonać rozbiórkę budynku garażowo-gospodarczego o wymiarach 6 m x 6 m, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie działki nr [...] przy ul. P. [...] w K. W związku z uchylaniem się zobowiązanej od wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu PINB w K. pismem nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. przesłał zobowiązanej upomnienie. Następnie organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., i postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. nałożył na A. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Jednakże w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego A. S. sprzedała przedmiotową posesję przy ul. P. [...] w K. K. C. Organ I instancji pismem nr [...] z dnia [...] października 2003 r. poinformował K. C., że wobec strony zobowiązanej zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne oraz przesłał kopię ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2002r. nakazującej wykonać rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego. Następnie przesłał K. C. upomnienie nr [...] z [...] września 2004r. (doręczone [...].IX.2004r.) i wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. wraz z postanowieniem nr [...] z [...] maja 2005 r. o nałożeniu grzywny w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy wskazał, że organ nadzoru budowlanego wszczął nowe postępowanie egzekucyjne w stosunku do K. C., nie umarzając wcześniej wszczętego postępowania w stosunku do A. S., co było nieprawidłowe. Ponadto, wystawiony tytuł egzekucyjny będący podstawą do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny nie spełnia wymogów art.27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ I instancji nieprawidłowo określił organ egzekucyjny jako Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. zamiast Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz imię zobowiązanego. Wskazano również, że organ I instancji niewłaściwie naliczył wysokość nałożonej grzywny przyjmując cenę lm2 za III kwartał 2004r. podczas gdy w momencie naliczenia grzywny obowiązywała cena 1 m2 za IV kwartał (Dz .GUS z 21 lutego 2005r.) Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu wyjaśniono, że organ I instancji miał prawo prowadzić postępowanie egzekucyjne w stosunku do nowego właściciela obiektu, w odniesieniu do którego decyzją ostateczną nałożono obowiązek rozbiórki na poprzedniego właściciela. Zgodnie z art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia rzeczy. Zatem po kupnie takiego obiektu, nowy właściciel przejmuje wszelkie korzyści i ciężary związane z tym obiektem. K. C. wniósł skargę na to rozstrzygnięcie, w której ponowił zarzuty zażalenia. Wnosił także o uwzględnienie jego trudnej sytuacji finansowej oraz faktu, ze kupując przedmiotową nieruchomość nie był świadomym jej stanu prawnego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Wskazać w tym miejscu należy, że według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie obejmuje badania trudnej sytuacji materialnej i osobistej skarżącego, nieznajomości prawa przez stronę postępowania, jak również innych przesłanek nie związanych bezpośrednio z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Przepis ten, stosownie do art. 144 k.p.a. ma zastosowanie w stosunku do zażaleń. Na wstępie wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji nałożył na K. C. grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. K. C. nabył przedmiotowy obiekt już w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego w stosunku do poprzedniej właścicielki obiektu. Zgodnie z art. 28 a ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968 ze zm.) w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Przepis ten zatem dotyczy sytuacji, gdy wskutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do przekształcenia zobowiązanego w nowy podmiot prawa albo do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Ta ostatnia sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki (P. Przybysz: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, s. 116). W konsekwencji należy przyjąć, że egzekwowany obowiązek przeszedł na następcę prawnego zobowiązanej– skarżącego w przedmiotowej sprawie, czyli nabywcę nieruchomości, na której położony jest budynek objęty nakazem rozbiórki. Wobec tego nabywcy należało kontynuować czynności egzekucyjne. Jeżeli zatem występuje następstwo prawne (czyli sprawa dotyczy prawa zbywalnego lub dziedzicznego), obowiązek administracyjny przechodzi z mocy prawa na następcę prawnego zobowiązanego (art. 28a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm. oraz art. 30 § 4 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) – por. wyrok WSA w Opolu z dnia 24.01.2005 r., sygn. akt II SA/Wr 39/03, ONSAiWSA 2005/6/138. Kontynuacja czynności egzekucyjnych wobec zbywcy nieruchomości, czyli A. S., stanowiłaby naruszenie art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w stosunku do K. C., nie umarzając uprzedniego postępowania prowadzonego w stosunku do A. S., a ponadto wydane przez niego rozstrzygnięcie naruszało przepisy art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nieprawidłowo określało organ egzekucyjny oraz imię zobowiązanego, to WINB był uprawniony do jego uchylenia i umorzenia postępowania organu pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie kwestionując przy tym jednocześnie samej możliwości prowadzenia takiego postępowania w stosunku do skarżącego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.