II SA/Gd 64/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-04-09
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Janina Guść, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na obudowaniu wiaty, wykonaniu posadzki betonowej i ociepleniu obiektu, które doprowadziły do powstania obiektu budowlanego o cechach budynku, stanowią budowę wymagającą pozwolenia na budowę, nawet jeśli pierwotna konstrukcja wiaty nie została zmieniona?Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na obudowaniu wiaty, wykonaniu posadzki betonowej i ociepleniu, które doprowadziły do powstania obiektu budowlanego wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian i dachu), posiadającego fundamenty i trwale związanego z gruntem, stanowią budowę nowego obiektu budowlanego, nawet jeśli pierwotna konstrukcja wiaty nie została zmieniona. Taki obiekt wymaga pozwolenia na budowę, a jego samowolne wybudowanie uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, który powstał w wyniku prac budowlanych wykonanych przez skarżącego na bazie istniejącej wiaty. Prace te polegały na obudowaniu wiaty, wykonaniu posadzki betonowej, ociepleniu i otynkowaniu obiektu. Skarżący twierdził, że wiata istniała przed 1995 r. i że wykonane prace stanowiły jedynie remont, nie zmieniając konstrukcji obiektu. Organy administracji uznały, że w wyniku tych prac powstał nowy obiekt budowlany, który wymagał pozwolenia na budowę, a którego skarżący nie uzyskał.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia 27 sierpnia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) - dalej w skrócie jako "ustawa - Prawo budowlane", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. M. wykonanie (pod nadzorem osoby posiadającej uprawniania budowlane w odpowiedniej specjalności) rozbiórki dobudowanego bez pozwolenia na budowę obiektu pełniącego funkcję składu materiałów o wymiarach ok. 2,55 m x 11,00 m wraz z posadzką betonową o wymiarach ok. 2,35 m x 11,00 m na działce nr [...] przy ulicy [...] w Cz. W. oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 18 czerwca 2012 r. na terenie ww. działki H. G. przestawiła do wglądu zdjęcie, które według jej oświadczenia zostało wykonane 8 lat temu i przedstawia wiatę, która wówczas istniała na posesji S. M., był to obiekt o konstrukcji drewnianej, słupki drewniane oparte były na bloczkach betonowych, zaś obudowana była tylko zachodnia część wiaty. Według oświadczenia A. W., pełnomocnika M. C., wiata nie posiadała utwardzonej posadzki, a S. M. w październiku 2010 r. dokonał utwardzenia, wylania posadzki betonowej w istniejącej wiacie. Według oświadczenia S. M. posadzka wiaty była częściowo utwardzona cegłami, płytami chodnikowymi, krawężnikami oraz bloczkami. S. M. wyjaśnił, że: jesienią 2010 r. dokonał wylania wylewki betonowej na ww. materiałach; dokończenia obudowy wiaty dokonał ze względów estetycznych; wiata była obudowana przed 1995 r. od strony zachodniej oraz częściowo od strony działki nr [...]; nie zmieniał konstrukcji dachu (słupków i dachu wiaty); wewnątrz obudowanej wiaty oprócz posadzki nie wykonywano innych robót budowlanych. Wiata jest ocieplona styropianem o grubości 10 cm oraz otynkowana.
Organ stwierdził, że zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego, Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej z dnia 23 lipca 2012 r. budynek gospodarczy, przy którym dobudowano przedmiotową wiatę został pomierzony w operacie, który zarejestrowano dnia 24 maja 1999 r. Na notatniku zmian z tego opracowania uwidoczniono kolorem czerwonym tylko budynek gospodarczy. W kolejnym opracowaniu - zarejestrowanym dnia 10 lutego 2003 r., dotyczącym działki nr [...], po drugiej stronie ulicy [...], na notatniku zmian również brak jest wiaty. Dopiero w operacie nr [...] na notatniku zmian uwidoczniona jest wiata jako już istniejąca na mapie. Z powyższego, zdaniem organu pierwszej instancji, wynika, że przedmiotowa wiata powstała w latach 2003 - 2006. Organ pierwszej instancji stwierdził przy tym, że oświadczenia składane przez M. C. i H. G. w kwestii dobudowy przedmiotowego obiektu budowlanego do istniejącego budynku na działce nr [...] są zbieżne z informacją podaną przez Starostwo Powiatowe, a wykonawca robót
- S. M. nie przedstawił dowodu potwierdzającego swoje oświadczenie o powstaniu wiaty przez 1995 rokiem. Organ uznał zatem, że dobudowa powstała po 1 stycznia 1995 r. Zgodnie zatem z ustawą - Prawo budowlane zamiar posadowienia przedmiotowego obiektu powinien być poprzedzony uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ wyjaśnił nadto, że postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r., wydanym na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, nakazał S. M. zabezpieczenie dobudowanego obiektu przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na niego obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 lipca 2013 r.:
– zaświadczenia Burmistrza o zgodności ww. dobudowy do istniejącego budynku tj. obiektu o wymiarach ok. 2,55 m x 11,00 m wraz z posadzką betonową o wymiarach ok. 2,35 m x 11,00 m, pełniącego funkcję składu materiałów na działce nr [...] przy ul. [...] w Cz. W. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
– czterech egzemplarzy projektu budowlanego dot. ww. dobudowy wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby sporządzającej projekt, aktualnym na dzień sporządzenia projektu,
– oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
S. M. nie dostarczył w wyznaczonym terminie ww. dokumentów w związku z czym organ był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia w trybie
art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. M. stwierdził, że wiata została dobudowana przed 1995 r., a jesienią 2010 r. odwołujący się wykonał tylko wylewkę betonową oraz dokonał obudowy wiaty płytą paździerzową, aby poprawić wygląd estetyczny wiaty.
Decyzją z dnia 23 grudnia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, wyjaśniając, że w toku przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił co następuje:
– do budynku, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza, została dobudowana na całej długości wiata, która następnie została obudowana płytą paździerzową oraz ocieplona styropianem,
– spad dachu jest w kierunku działki H. G.,
– na dachu założona jest rynna oraz rura spustowa, która jest uszkodzona,
– rynna jest niekonserwowana na bieżąco (porosty, trawa),
– dobudówka ta jest na płycie betonowej,
– według oświadczenia S. M. - inwestora, właściciela działki [...], wiatę otrzymał od swojego ojca w roku ok. 1989 - 1990 - wiata była bardzo zniszczona,
– według oświadczenia S. M. - w 2010 r. dokonał robót remontowo-budowlanych,
– według oświadczenia pełnomocnika M. C. – A. W. do jesieni 2010 r. wiata była obudowana od strony ul. [...] (tj. wiata na szerokości 2,55 m); pozostałe dwie ściany nie były zabudowane; zabudowa łącznie z płytą betonową została wykonana jesienią 2010 r.,
– orientacyjna odległość ocieplonej obudowy wiaty do płotu (części drewnianej) wynosi około 0,65 m,
– S. M. nie przedstawił pozwolenia, względnie zgłoszenia na ww. roboty,
– istniejącą wiatę obudowano płytami paździerzowymi na szerokości 2 x ok. 2,55 m i długości istniejącego budynku - tj. ok. 11 m,
– na długości ok. 11 m płyty paździerzowe ocieplone są styropianem (od strony graniczącej z dz. [...]),
– wysokość obudowy - średnio 2 m.
Organ odwoławczy przedstawił także ustalenia poczynione przez organ I instancji w toku oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 18 czerwca 2012 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie trzeba było w pierwszej kolejności ocenić legalność powstałego obiektu - dobudowy do istniejącego budynku
- w oparciu o właściwe przepisy ustawy - Prawo budowlane. W przypadku bowiem wykonania robót, w wyniku których na bazie już istniejącego obiektu budowlanego powstaje faktycznie nowy obiekt, organ nadzoru budowlanego powinien przede wszystkim ocenić legalność i zgodność z przepisami nowopowstałego obiektu. Konieczne było zatem ustalenie - z uwzględnieniem faktu wylania płyty betonowej
- sposobu połączenia przedmiotowej dobudowy z gruntem (trwale bądź nietrwale) i dokonanie oceny jej legalności w oparciu właściwe przepisy ww. ustawy. Niezbędnym było również podjęcie stosownych działań w celu wyjaśnienia z udziałem stron kwestii poruszonych w treści odwołania i ustalenie przede wszystkim daty powstania "pierwotnego" obiektu budowlanego - wiaty, jej inwestora, zakresu ewentualnych zmian konstrukcji i wymiarów wiaty na przestrzeni kolejnych lat (według oświadczenia S. M. wiata była bardzo zniszczona), szczegółowego zakresu robót "remontowo-budowlanych" wykonanych w 2010 r., celu wykonania obudowy i funkcji powstałego w jej wyniku obiektu oraz w jakim stopniu podczas tych robót została wykorzystana konstrukcja istniejącego obiektu (w tym stosunku "dotychczas istniejącej" konstrukcji do wymiarów konstrukcji powstałej w 2010 r. wewnątrz i na zewnątrz, zakresu ewentualnej rozbiórki i budowy, rodzaju użytych materiałów, stopnia wykorzystania "starych" elementów itd.).
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy, w tym z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 18 czerwca 2012 r. w obecności m.in. S. M., wynika, że w 2010 r. S. M. wykonał roboty polegające na dokończeniu obudowy wiaty, która znajdowała się przy budynku gospodarczym na terenie działki nr [...], a także na utwardzeniu posadzki (w efekcie powstała wylewka betonowa na dotychczasowym częściowym utwardzeniu cegłami, płytami chodnikowymi, krawężnikami oraz bloczkami), wykończeniu obiektu tynkiem. W związku z (uchyloną w trybie odwoławczym) decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2012 r. i oceną techniczną "wiata" została ocieplona styropianem o gr. 10 cm oraz otynkowana. W istniejącym obiekcie znajduje się obecnie skład materiałów chwilowo niepotrzebnych (kartony, cement, cegły itp.). Według oświadczenia S. M. (zapis z protokole oględzin) konstrukcja dachu ("słupków i dachu wiaty") nie została zmieniona, a wewnątrz obudowanej wiaty - oprócz posadzki - nie wykonywano innych robót budowlanych.
Organ odwoławczy wskazał na załączoną do akt organu pierwszej instancji ocenę techniczną z dnia 16 stycznia 2012 r. autorstwa mgr inż. L. Z. dotyczącej obudowanej wiaty, z której wynika, że:
– obudowa ścian i krokwi została wykonana z płyt OSB 3 grubości 22 mm,
– płyty OSB zostały zamocowane do istniejących słupków drewnianych od strony zewnętrznej, a do krokwi od strony wewnętrznej,
– płyty zamocowane są w sposób prawidłowy do każdego elementu konstrukcji wiaty powodując jej usztywnienie i wzmocnienie,
– dach wiaty pokryty jest płytami azbestowo-cementowymi na łatach drewnianych,
– okap dachu został zakończony na krawędzi ściany,
– częściowo ściany zostały ocieplone płytami styropianowymi grubości 12 cm.
Wskazując na treść art. 3 pkt 6 i 7 ustawy - Prawo budowlane, organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszym przypadku roboty polegające na: obudowaniu płytami wiaty (płyty OSB zostały zamocowane do istniejących słupków drewnianych od strony zewnętrznej, a do krokwi od strony wewnętrznej), która znajdowała się przy budynku gospodarczym, wykonaniu wewnątrz obiektu - wiaty wylewki betonowej, wykończeniu obiektu tynkiem oraz, jak wynika z treści ww. oceny technicznej, częściowym ociepleniu ścian płytami styropianowymi, doprowadziły do powstania obiektu będącego dobudową do istniejącego budynku. Obiekt powstały w wyniku tych robót niewątpliwie nie jest już wiatą, natomiast posiada wszystkie cechy charakterystyczne dla obiektu budowlanego - budynku, tj. zgodnie z definicją budynku określoną w art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ściany - płyty OSB, od frontu otwór drzwiowy), posiada dach (dach pokryty płytami azbestowo-cementowymi na łatach drewnianych, połączony jest z dachem istniejącego już wcześniej na terenie przedmiotowej działki budynku gospodarczego) oraz fundamenty i jest trwale związany z gruntem (posadzka - wylewka betowa powstała na dotychczasowym, częściowym utwardzeniu cegłami, płytami chodnikowymi, krawężnikami oraz bloczkami), co potwierdza dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 18 czerwca 2012 r.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2
i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, a następnie - ustosunkowując się do oświadczeń inwestora (pisma z dnia 9 sierpnia 2012 r. oraz odwołania) jakoby wiata istniała już przed 1995 r., organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego, Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej z dnia 23 lipca 2012 r.: budynek gospodarczy, przy którym dobudowano przedmiotową wiatę został pomierzony w operacie zarejestrowanym dnia 24 maja 1999 r.; na notatniku zmian z tego popracowania uwidoczniono kolorem czerwonym tylko budynek gospodarczy; w kolejnym opracowaniu zarejestrowanym dnia 10 lutego 2003 r., dotyczącym działki nr [...] po drugiej stronie ulicy [...], na notatniku zmian również brak jest wiaty; dopiero w operacie nr [...] na notatniku zmian uwidoczniona jest wiata jako już istniejąca na mapie. Mając na uwadze ww. ustalenia, organ odwoławczy przyjął, że przedmiotowa wiata powstała pomiędzy 2003 a 2006 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że na przestrzeni lat 2003-2005, przed zmianą brzmienia przepisu art. 29 ust. 1 w dniu 26 września 2005 r. (ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2005 r., nr 163, poz. 1364), budowa wiat o powierzchni zabudowy większej niż 10 mkw. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Po zmianie przepisów, podobnie jak obecnie, pozwolenia na budowę wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy większej niż 25 mkw. Jak wynika z akt sprawy powierzchnia zabudowy wiaty na przedmiotowej działce przed "zabudową" wynosiła (według rzutu z uwzględnieniem wymiarów posadzki betonowej - ok. 2,35 m x 11,00 m) ponad 25 mkw., czyli w każdym z ww. przypadków budowa wiaty o takiej powierzchni zabudowy wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Jednak S. M. nie przedstawił pozwolenia na budowę wiaty.
Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, że skoro roboty polegające na wykonaniu (dokończeniu, jak wskazywał inwestor) w 2010 r. obudowy wiaty i wykonaniu wylewki betonowej skutkowały powstaniem nowego obiektu budowlanego będącego faktycznie dobudową do uprzednio istniejącego na terenie przedmiotowej działki budynku gospodarczego, przed wykonaniem tych robót inwestor powinien był także uzyskać pozwolenie na budowę. S. M. nie przedstawił pozwolenia na wykonanie tych robót.
Organ odwoławczy dodał, że skoro zamontowanie ścian (płyt OSB) doprowadziło do "zamknięcia przestrzeni" pod dotychczas istniejącą wiatą (i tym samym obiekt został wydzielony z przestrzeni) nie ma znaczenia fakt, że - jak twierdzi inwestor - konstrukcja wiaty i dachu nie zmieniła się. Nawet gdyby przyjąć, że konstrukcja wiaty i dachu nie ulegała zmianie, nie było bowiem podstaw do prowadzenia postępowania w trybie nadzoru odrębnie do wiaty oraz do robót polegających na jej obudowie i wykonaniu wylewki betonowej, skoro powstały obiekt nie posiada już cech wiaty ale budynku, natomiast inwestor nie posiada ani pozwolenia na budowę wiaty, ani na wykonanie robót polegających na wykonaniu obudowy wiaty i wylewki betonowej.
Organ wyjaśnił, że posiłkowo, wobec braku definicji pojęcia wiata w ustawie
- Prawo budowlane, można przytoczyć zapisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych
(Dz. U. nr 112, poz. 1316 ze zm.), zgodnie z którymi obiekt w postaci wiaty jest uważany za szczególny rodzaj budynku tj. za pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione.
Bez znaczenia, w ocenie organu odwoławczego, pozostaje również fakt, że inwestor wykonał ocieplenie i otynkował obiekt zgodnie z oceną techniczną i nieostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2012 r. (tj. decyzją, która została w całości uchylona w trybie odwoławczym przez tutejszy organ decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r.), skoro, zgodnie z zapisami w protokołach kontroli z dnia 21 marca 2011 r. i oględzin z dnia 18 czerwca 2012 r. oraz w ocenie technicznej z dnia 16 stycznia 2012 r., jeszcze przed wydaniem ww. decyzji obiekt był już częściowo ocieplony płytami styropianowymi oraz wykończony tynkiem (autor oceny technicznej stwierdził, że ocieplenie powinno być zakończone tynkiem szlachetnym i pomalowane).
Organ odwoławczy wskazał, że z uwagi na fakt, iż organ pierwszej instancji ustalił naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane (wykonanie w okresie 2003-2006 wiaty, a w 2010 r. - bez wymaganego pozwolenia - prac, które doprowadziły do powstania nowego obiektu - dobudowy do już istniejącego budynku gospodarczego), konieczne było przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 tej ustawy. W trakcie tego postępowania, zgodnie z procedurą przewidzianą w takich wypadkach, zostało wydane postanowienie w oparciu o przepisy
art. 48 ust. 2 i ust. 3 powyższej ustawy, nakładające na inwestora m.in. obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane i stwierdził, że inwestor i właściciel działki nr [...] – S. M. nie przedłożył żadnego z dokumentów wymienionych w sentencji postanowienia z dnia 10 maja 2013 roku. Dodatkowo organ wyjaśnił, że na obszarze działki nr [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Miejskiej Cz. W. nr [...] z dnia 16 stycznia 2004 r. ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 135 z dnia 8 listopada 2004, poz. 2366. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że zastrzeżenie, iż rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa mienia i przeciwdziałanie powstaniu stanu zagrażającego zdrowiu i życiu ludzi.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że nie mogą one mieć wpływu na rozstrzygnięcie albowiem roboty budowlane wykonane przez inwestora w 2010 r. doprowadziły do powstania nowego obiektu, tj. wydzielonego z przestrzeni, "zamkniętego" obiektu budowlanego, pełniącego funkcję składu materiałów. Tym samym jako datę powstania obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania należy przyjąć 2010 r. Informacje przekazane przez Starostwo Powiatowe, Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej pozwalają ponadto na stwierdzenie, że uprzednio istniejący obiekt - wiata przed zabudową - powstał pomiędzy 2003 a 2006 rokiem.
W skardze na powyższą decyzję S. M. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnienie wyjaśnił, że w 2010 roku dokonał prac remontowo-budowlanych polegających na wykonaniu utwardzonej posadzki w obiekcie oraz obudował płytami wiatę, a potem ją ocieplił. Nie zmienił konstrukcji obiektu, a w szczególności ścian i dachu. Obiekt istniał już w 1990 roku. Obiekt nie szpeci i jest wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, co potwierdza ocena techniczna.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. skarżący wyjaśnił, że wiata - podobnie jak budynek, do którego przylega, ma dach pokryty eternitem, którego nie produkuje się chyba od 1995 r.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego - zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, zgodnie z którą sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postępowaniu organów obu instancji naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy, a przede wszystkim z szczegółowych uzasadnień decyzji organów obu instancji, wynika, że przedmiotem przedmiotowego postępowania jest samowolnie wybudowany przez skarżącego obiekt budowlany o wymiarach 2,55 m x 11,00 m, stanowiący dobudowę do istniejącego budynku, znajdującego się na terenie działki nr [...], przy ul. [...] w Cz. W.
Powyższy obiekt budowlany – co było w sprawie bezsporne - powstał na bazie już istniejącej wiaty, poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na wylaniu posadzki betonowej, obudowie wiaty płytami paździerzowymi, ociepleniu oraz wykończeniu obiektu tynkiem, bez zmiany konstrukcji słupków i dachu wiaty. Okoliczności te wynikają ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów i dowodów oraz zostały przyznane przez skarżącego (inwestora). Bezsporne również pozostawało, że na wykonanie ww. robót budowlanych, które doprowadziły do powstania tego obiektu budowlanego, skarżący nie uzyskał pozwolenia na budowę.
Należy przy tym zauważyć, podobnie jak zrobił to organ odwoławczy, że również na budowę pierwotnie istniejącej na działce skarżącego wiaty, ze względu na jej powierzchnię przekraczającą 25 mkw., w czasie obowiązywania ustawy – Prawo budowlane zawsze wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego skarżący także nie posiada.
Podnoszone tak w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do Sądu, zarzuty dotyczyły w zasadzie jedynie daty wybudowania wiaty, z czym – jak należy przypuszczać, wiązała się wątpliwość, czy przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie i wydane w sprawie decyzje oparte były na przepisach, które rzeczywiście miały w sprawie zastosowanie.
Odnosząc się do tych zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zważył, że sama data wybudowania wiaty, która obecnie już faktycznie nie istnieje, ma drugorzędne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ przede wszystkim istotne było ustalenie aktualnego stanu obiektu, będącego przedmiotem postępowania, oraz wszystkich robót budowlanych prowadzonych w związku z tym obiektem od momentu jego powstania, z uwzględnieniem zakresu zmian, jakie zostały dokonane w obiekcie w następstwie wykonywania kolejnych robót budowlanych, oraz daty ich wykonania.
Wyjaśnić bowiem należy, że w wyniku wykonywania kolejnych robót budowlanych, już po wybudowaniu danego obiektu budowlanego (np. wiaty), może dojść do takiej sytuacji, że w miejsce pierwotnie wybudowanego obiektu powstanie nowy, inny obiekt budowlany, nie będący już tym samym obiektem. W sprawie o takim stanie faktycznym brak jest podstaw do dzielenia wykonanych robót budowlanych z uwagi na to, że przedmiotem postępowania jest istniejący obiekt budowlany
(por. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1967/09, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego dokonały analizy całokształtu robót budowlanych wykonanych przez skarżącego, która umożliwiała prawidłową ocenę charakteru istniejącego obecnie obiektu budowlanego w celu zastosowania adekwatnego stanu prawnego. Na podstawie tej analizy zasadnie organy przyjęły, że w wyniku wykonywania kolejnych robót budowlanych, już po wybudowaniu wiaty, powstał nowy obiekt budowlany. Ustaleń tych organy dokonały po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego oraz w oparciu o właściwie dokonaną ocenę zebranych w sprawie dowodów. Należy przy tym podkreślić, że swoje ustalenia faktyczne organy szeroko przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, wskazując jednocześnie na prawidłowo zastosowane przepisy prawa. Zachowane zostały zatem wymogi proceduralne wynikające z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz
art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
W szczególności prawidłowo organ odwoławczy wyjaśnił, że na skutek opisanych powyżej robót budowlanych, wykonanych przez skarżącego, doszło w istocie do wykonania nowego obiektu budowlanego w miejscu wcześniej istniejącej wiaty. Jak wynika bowiem z prawidłowo zebranego materiału dowodowego, pierwotnie obiekt ten stanowił wiatę na słupkach drewnianych, częściowo tylko obudowaną (od strony zachodniej) oraz o częściowo utwardzonej posadzce. Natomiast w wyniku robót budowlanych wykonanych przez skarżącego w 2010 r., które polegały w szczególności na obudowaniu wiaty płytami paździerzowymi, ociepleniu i otynkowaniu, a także na wykonaniu wylewki betonowej na miejscu dotychczasowego utwardzenia, powstał nowy obiekt budowlany (dobudowany do istniejącego budynku), którego podstawową cechą charakterystyczną jest wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ściany, dach), oparcie na fundamentach oraz trwałe związanie z gruntem. Brak jest w konsekwencji podstaw, aby obiekt ten traktować jako wiatę, której cechą charakterystyczną jest – mimo braku ustawowej definicji – brak obudowania ścianami ze wszystkich stron. Tak opisany obiekt – co jest w sprawie bezsporne – powstał dopiero w 2010 roku, bez uzyskania stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, należało zatem zastosować do niego aktualnie obowiązujące przepisy ustawy – Prawo budowlane.
Niezależnie od powyższego, Sąd podziela ustalenia organów obu instancji, które uznały, że pierwotnie wybudowana wiata powstała dopiero pomiędzy rokiem 2003 a 2006. Data budowy tego obiektu budowlanego ustalona została przez organy prawidłowo i w sposób wyczerpujący, w szczególności na podstawie dokumentów pozostających w dyspozycji Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej, opisanych szczegółowo w decyzjach organów obu instancji. Treść tych dokumentów potwierdzona spójnymi z nią oświadczeniami uczestniczki postępowania H. G. oraz pełnomocnika uczestniczki postępowania M. C. – A. W., pozwalała przyjąć, że wiata powstała po 1 stycznia 1995 r. Szczególnie, że skarżący żadnych przeciwnych dowodów w tej kwestii nie przedstawił, a był o takie dowody wzywany pismem organu I instancji z dnia 13 września 2012 roku.
W konsekwencji powyższych ustaleń organy prawidłowo przyjęły, że do oceny legalności wykonania przedmiotowego obiektu budowlanego w postaci dobudowy kubaturowej do istniejącego obiektu budowlanego winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy – Prawo budowlane obowiązujące w dacie jego powstania (2010 rok), ponieważ organy musiały uwzględnić obecnie istniejący stan obiektu.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, na wykonanie takiej dobudowy w 2010 roku skarżący musiał uzyskać pozwolenie na budowę, ponieważ wykonał roboty budowlane (wylanie posadzki betonowej, obudowa wiaty płytami paździerzowymi, ocieplenie oraz wykończenie obiektu tynkiem), czyli roboty, które zmieniły wiatę w obiekt kubaturowy, a więc doprowadziły do powstania nowego obiektu budowlanego. Były to zatem roboty budowlane, które można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Niezależnie od powyższego należy wskazać na brzmienie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, które zmieniało się w latach 2003-2006. Do dnia 25 września 2005 r. przepis ten zwalniał z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę inwestycje polegające na budowie wiat o powierzchni zabudowy do 10 mkw. W wyniku zmiany w dniu 26 września 2005 r. ustawy – Prawo budowlane (ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2005 r., nr 163, poz. 1364), zwiększono m.in. maksymalną powierzchnię zabudowy wiaty do 25 mkw., dopuszczając tym samym wykonanie takich wiat bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis powyższy nie ulegał następnie żadnym zmianom. Ponieważ powierzchnia zabudowy istniejącej pierwotnie na działce skarżącego wiaty wynosiła 28,05 mkw., jej budowa w ww. okresie wymagała pozwolenia na budowę w myśl art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.
Skarżący nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę wiaty, jak również nie posiada takiego pozwolenia na wykonanie robót budowlanych zrealizowanych w 2010 roku, których wynikiem było powstanie nowego obiektu budowlanego (dobudowanego do istniejącego już budynku), w miejscu pierwotnie funkcjonującej wiaty.
Należy przy tym podkreślić jeszcze raz, że na budowę powstałego w 2010 roku obiektu tj. na wykonanie robót budowlanych, które doprowadziły do jego powstania
- opisanych powyżej, również niezbędne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Pod pojęciem budowy należy bowiem rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane). Z kolei budowa obiektu budowlanego stanowi roboty budowlane, na których rozpoczęcie
– zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane – należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.
Wykonane przez skarżącego w 2010 roku roboty budowlane nie mogły przy tym stanowić jedynie remontu wiaty (tak twierdził skarżący), ponieważ zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy – Prawo budowlane, remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wykonane przez skarżącego roboty budowlane nie stanowiły zatem remontu, doprowadziły bowiem do powstania obiektu budowlanego zamkniętego ścianami z wszystkich stron, a więc obiektu kubaturowego, nie będącego wiatą.
Skoro w wyniku całokształtu wykonanych przez skarżącego robót budowlanych powstał nowy – odmienny od istniejącej wcześniej wiaty - obiekt budowlany kubaturowy (wydzielony z przestrzeni za pomocą ścian i dachu), to okoliczność podnoszona przez skarżącego, że nie dokonywał zmian w konstrukcji obiektu, tj. istniejące słupki oraz dach pozostawił bez zmian, nie miała znaczenia dla powyższej oceny. W wyniku wykonanych robót budowlanych ocenie organów nadzoru budowlanego podlegał bowiem nowy obiekt budowlany, powstały z wykorzystaniem konstrukcji i dachu istniejącej wcześniej wiaty.
Podobnie nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt wykonania części ocieplenia i otynkowania przedmiotowego obiektu budowlanego na skutek sporządzonej w sprawie oceny technicznej i nieostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2012 r. (następnie uchylonej w trybie odwoławczym decyzją WINB z dnia 12 kwietnia 2012 r.). Z oceny technicznej, sporządzonej w dniu 16 stycznia 2012 r., wynika bowiem, że obiekt przed jej sporządzeniem był już częściowo ocieplony płytami styropianowymi oraz wykończony tynkiem (autor oceny technicznej zalecił jedynie dokończenie ocieplenia tynkiem szlachetnym i pomalowanie), a ponadto, poczynione w sprawie ustalenia spowodowały, że roboty te muszą podzielić los całego obiektu budowlanego.
Podniesiona przez skarżącego na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. okoliczność, że wiata - podobnie jak budynek, do którego przylega, ma dach pokryty eternitem, którego nie produkuje się od 1995 r., nie miała istotnego znaczenia dla rozpoznania sprawy. Nie oznacza to bowiem, że wskazany materiał nie mógł zostać wykorzystany do wykonania dachu wiaty w latach 2003 - 2006. Również wskazywany przez skarżącego fakt, że obiekt nie szpeci i jest wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, co potwierdza ocena techniczna wykonana na zlecenie skarżącego, nie przesądzają w żadnej mierze o jego legalności.
Reasumując, Sad uznał, że organy prawidłowo przyjęły, że w 2010 roku skarżący wykonał roboty budowlane, które doprowadziły do powstania nowego obiektu budowlanego w postaci dobudowy kubaturowej do istniejącego budynku, bez uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie zachodziły zatem podstawy do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji - postanowieniem z dnia 10 maja 2013 r., wydanym w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, nałożył na skarżącego obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów, w tym zaświadczenia właściwego organu o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (z pisma Burmistrza Miasta Cz. W. z dnia 23 października 2013 r. - k 5 akt administracyjnych organu drugiej instancji, wynika, że na tym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Gminy Miejskiej Cz. W. uchwałą nr [...] z dnia 16 stycznia 2004 roku – Dz. Urz. Woj. z 2004 roku, nr 135, poz. 2366). Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (nałożonych ww. postanowieniem), zastosowanie znajduje przepis ust. 1, na mocy którego organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący nie przedłożył żadnego z dokumentów wymienionych w sentencji postanowienia z dnia 10 maja 2013 roku, co uzasadniało wydanie orzeczenia o nakazie rozbiórki nowopowstałego obiektu budowlanego, opartego na treści art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.
Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło