II SA/Gd 640/09

WyrokWSA w Gdańsku2010-05-27

Skład orzekający: WSA Janina Guść, WSA Mariola Jaroszewska, NSA Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego jest zasadna, gdy inwestor twierdzi, że jedynie przeprowadził remont, a samowolę popełnił poprzedni właściciel?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego jest zasadna, nawet jeśli samowolę popełnił poprzedni właściciel, ponieważ obecny właściciel jest odpowiedzialny za ciężary związane z rzeczą, w tym za samowolę budowlaną, a prawo budowlane w art. 52 wprost wymienia właściciela jako osobę zobowiązaną do wykonania nakazanych czynności. Brak podjęcia przez obecnego właściciela działań zmierzających do legalizacji samowoli budowlanej uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej K.D. rozbiórkę rozbudowanej części budynku (stolarni) i nadbudowanej części socjalnej, wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący K.D. twierdził, że nabył nieruchomość w obecnym kształcie i jedynie przeprowadził remont, a samowolę budowlaną popełnił poprzedni właściciel. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Janina Guść Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska (spr.) NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w 27 maja 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G z dnia 26 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 16 marca 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), nakazał K.D. rozbiórkę rozbudowanej części budynku o pomieszczenie pełniące funkcję stolarni o wymiarach zabudowy 8,2m x 7,35m poprzez rozebranie zabudowanej wnęki tj. ściany zewnętrznej o dł. 7,35m i połaci dachowej wspartej na 4 słupach, powstałej nad tą częścią obiektu oraz rozbiórkę nadbudowanej części socjalnej budynku o poddasze o wymiarach zabudowy wynoszących 10,25m x 8,4m, usytuowanej na terenie działek nr [...] i nr [...] w M., gmina K. Organ I instancji uzasadniając swoją decyzję wskazał, że na terenie działek nr [...] i [...] w M., gmina K., zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 31 lipca 1975 r., nr [...] wybudowany został budynek pieczarkarni z zapleczem socjalno - gospodarczym. Przedmiotowy budynek w 2005 r. w części socjalnej został nadbudowany, bez wymaganej decyzji pozwolenie na budowę, o poddasze o wymiarach zabudowy wynoszących 10,25m x 8,4m oraz rozbudowany o parterowe pomieszczenie stolarni o wymiarach 8,2m x 7,35m. Prace te polegały na zabudowie wnęki, tj. wykonaniu ściany zewnętrznej oraz zadaszenia konstrukcji dachowej wspartej na istniejących ścianach i w/w ścianie zewnętrznej oraz 4 słupach. Przedmiotowy budynek jest obiektem parterowym (w części socjalnej piętrowym z poddaszem użytkowym) o konstrukcji murowanej i wymiarach zabudowy wynoszących w całości 32,05m x 18,45m x 5,9m x 4,0m. Budynek usytuowany został w odległości większej niż 4 m od granicy z działkami sąsiednimi. Jak ustalił organ, opisane roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 13 maja 2008 roku, nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, organ I instancji wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na właściciela obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji w terminie do dnia 31 października 2008 r. w celu doprowadzenia przedmiotowej części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. K.D. nie dopełnił w wyznaczonym terminie nałożonego na niego obowiązku. W odwołaniu od opisanej decyzji K.D. wskazał, że w wyniku nieuczciwej działalności osób trzecich nie wykonał zobowiązania wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2008 r. Oświadczył również, że przedmiotowy budynek był (w momencie nabycia go przez skarżącego) w swojej bryle takim samym budynkiem, jaki istnieje w chwili obecnej, natomiast jego stan techniczny uległ polepszeniu z uwagi na przeprowadzony przez skarżącego remont. Twierdzi jednak, że nie można prowadzonych przez niego robót uznać za samowolę budowlaną. Popełnił jedynie wykroczenie, polegające na niezgłoszeniu prowadzenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Skarżący oświadczył, że zobowiązuje się do przedłożenia organowi dokumentacji zawierającej inwentaryzację budynku wskazującą na zakres przeprowadzonych przez niego prac remontowych. Po rozpatrzeniu odwołania Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4, art. 80 ust 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 Prawa budowlanego, decyzją z dnia 26 sierpnia 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ II instancji stwierdził, że wykonane w 2005 r. na terenie działek nr [...] i nr [...] w M., gmina K. roboty budowlane polegające na nadbudowie istniejącego budynku o poddasze o wymiarach zabudowy wynoszących 10,25m x 8,4m oraz na rozbudowie części budynku w poziomie parteru o parterowe pomieszczenie pełniące funkcję stolarni o wymiarach zabudowy 8,2m x 7,35m poprzez zabudowę wnęki tj. wykonaniu ściany zewnętrznej oraz zadaszenia konstrukcji dachowej wspartej na istniejących ścianach i w/w ścianie zewnętrznej oraz 4 słupach, bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo organ podniósł, że przepis art. 48 Prawa budowlanego po nowelizacji stwarza możliwość zalegalizowania samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych lub ich części, jednakże dopiero po spełnieniu przez inwestora określonych warunków. W przypadku ich niespełnienia, jak w rozpatrywanym przypadku, organy nadzoru budowlanego zobligowane są wydać nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł K.D., domagając się jej uchylenia. Zarzucił w skardze błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 7 i 8 kpa. Wskazał, że w lipcu 2005 r. nabył nieruchomość zawierającą już elementy zabudowy wskazane w zaskarżonej decyzji. Dokumentacja prowadzona dla tej nieruchomości, w szczególności mapy geodezyjne uwzględniały już sporne elementy konstrukcyjne t.j. poddasze i rozbudowane pomieszczenia parterowe, stąd miał prawo twierdzić, że zostały one wykonane na podstawie niezbędnych decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że zgodnie z przepisem art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a, art. 51 prawa budowlanego. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 7 kwietnia 2008 r. rozbudowa i nadbudowa obiektu została wykonana przez poprzedniego właściciela obiektu – A.G.. Ponieważ stosownie do treści art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy, dlatego zdaniem organu zasadne było prowadzenie postępowania w stosunku do obecnego właściciela przedmiotowej nieruchomości. W trakcie postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku swoje stanowisko w sprawie przedstawili uczestnicy postępowania T.P. i S.P., którzy wnosząc o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podali, że K.D. nie poczynił żadnych starań w celu legalizacji rozbudowy obiektu. Stwierdzili, że skarżący prowadząc rozbudowę już istniejącego obiektu socjalnego o następną kondygnację bez projektu jak i bez zgody właściwego organu kontrolującego świadomie naraził się na konsekwencje swoich czynów i poniesienia strat finansowych. S.P. podała również, że podczas przeprowadzonej w dniu 19 maja 2010 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontroli, na terenie działki nr [...] i nr [...] w M., gmina K., stwierdzono następną samowolę budowlaną polegającą na umieszczeniu na posesji zbiorników paliwa o pojemności kilku tysięcy litrów bez posiadania zgody właściwych urzędników i bez zachowania podstawowych przepisów bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W dniu 24 maja 2010 r. wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika K.D. – radcy prawnego J.A., w którym oprócz wcześniej przedstawionych przez skarżącego argumentów podniesiono, że organ I instancji w ramach postępowania dowodowego całość ustaleń faktycznych dokonał w oparciu o zeznania skonfliktowanego ze skarżącym T.P.. Organ nie dysponował jakimkolwiek obiektywnym i wiarygodnym materiałem dowodowym na okoliczność samowolnej nadbudowy przez skarżącego istniejących budynków. Organ II instancji również nie wskazał źródeł wiedzy o stanie nieruchomości i rzekomych nadbudowach przeprowadzonych w 2005 r. Pełnomocnik podkreślił ponadto, że przedmiotem prac budowlanych wykonanych na nieruchomości był wyłącznie remont mający na celu polepszenie stanu technicznego nieruchomości, a przepis art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tak więc wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, iż nie narusza ona prawa, w szczególności przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2008 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., którym wstrzymano K.D. prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę pomieszczenia pełniącego funkcję stolarni o wymiarach 8,2m x 7,35m zrealizowanego poprzez zabudowanie wnęki ścianą zewnętrzną oraz wykonanie zadaszenia konstrukcji dachowej i nadbudowy części socjalnej budynku o poddasze, o wymiarach zabudowy wynoszących 10,25m x 8,4m, na działkach nr 186/33 i nr 186/35 i nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 października 2008 r. następujących dokumentów: zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; w przypadku zgodności z planem wykonanie czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych części obiektu budowlanego (z jednoczesnym dostarczeniem kserokopii uprawnień projektanta i osoby sprawdzającej oraz zaświadczeń wydanych przez właściwą izbę samorządu zawodowego aktualnych na dzień opracowania projektu), który winien spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz zostać uzgodniony w części pomieszczenia pełniącego funkcję stolarni z rzeczoznawcą d/s sanitarnych, rzeczoznawcą d/s BHP, rzeczoznawcą d/s p.poż, Wydziałem Ochrony Środowiska starostwa powiatowego; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu inwestor pouczony został o skutkach niespełnienia w terminie wymienionych w nim obowiązków, w postaci nakazu rozbiórki (vide: postanowienie k. 31 akt administracyjnych I instancji). Opisane wyżej postanowienie poprzedzone zostało dowodem z oględzin przeprowadzonych w dniu 7 kwietnia 2008 r. z udziałem inwestora K.D. oraz właściciela nieruchomości sąsiedniej T.P. Podczas oględzin K.D. oświadczył, że nadbudowa części socjalnej została wykonana przez poprzedniego właściciela – A.M., od której zakupił obiekt, przy czym nie otrzymał od poprzedniczki żadnego pozwolenia na budowę. Z kolei obecny przy oględzinach T.P. podał, że część socjalna została nadbudowana o poddasze z dachem dwuspadowym, włącznie z remontem całego budynku po roku 2004, wykonano wówczas również rozbudowę parterowej części obiektu polegające na zabudowie wnęki. Sporządzony z czynności protokół po odczytaniu podpisany został przez K.D., bez uwag (vide: protokół oględzin ze zdjęciami i mapką z opisem dokonanej samowoli budowlanej k. 16-25 akt administracyjnych I instancji). Organ I instancji w decyzji z dnia 16 marca 2009 r. ustalił, że opisana wyżej nadbudowa i rozbudowa miały miejsce w roku 2005, a wykonane w związku z tym roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ustawy prawo budowlane. Ustalenia te zostały następnie powtórzone w zaskarżonej decyzji i w ocenie Sądu nie budzą one wątpliwości. Przedstawiony wyżej stan faktyczny ustalony został przez organ prawidłowo, zarówno co do daty rozbudowy i nadbudowy opisanego obiektu – budynku pieczarkarni z zapleczem socjalno-gospodarczym (wybudowanego według ustaleń w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 31 lipca 1975 r., Nr [...]), uzasadniającej zastosowanie wskazanych przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., jak i okoliczność, że obowiązki określone opisanym wyżej postanowieniem organu I instancji z dnia 13 maja 2008 r. nie zostały wykonane. Trafnie również oba organy oceniły, że przedmiotowe roboty budowlane odbyły się w ramach samowoli budowlanej, do której stosuje się przepis art. 48 Prawa budowlanego. Samowolą budowlaną w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. jest między innymi wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Opisane przez organ części obiektu budowlane prawidłowo zostały zakwalifikowane jako wymagające pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Katalog obiektów budowlanych oraz prac budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, w tym wymagających zgłoszenia (art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego) nie obejmuje takich robót budowlanych, polegających na nadbudowie i rozbudowie, jakie zostały wykonane przy istniejącym wcześniej obiekcie. Tym samym prawidłowość ustaleń dokonanych w opisanym zakresie nie może budzić wątpliwości co do zgodności z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 kpa. Trafnej oceny organów nie osłabia fakt, że opisana samowola budowlana nie została dokonana przez skarżącego, lecz jego poprzedniczkę prawną – właścicielkę nieruchomości oraz obiektu od roku 2004 A.M., co wprawdzie nie znalazło odzwierciedlenia w zaskarżonej decyzji, a powinno, stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa, lecz uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarówno data opisanych prac budowlanych jak i osoba, która dokonała samowoli wskazane zostały przez strony postępowania podczas oględzin w dniu 7 kwietnia 2008 r. i zważywszy również na treść skargi okoliczności te w istocie nie są sporne. Niezależnie od tego dowodu, w aktach administracyjnych I instancji znajduje się fotokopia postanowienia Prokuratury Rejonowej z dnia 19 czerwca 2008 r. (data wpływu do PINB w dniu 25 czerwca 2008 r.) o umorzeniu dochodzenia w sprawie wykonania prac budowlanych w postaci nadbudowy budynku socjalnego oraz zabudowania wnęki usytuowanej między halami, bez pozwolenia na budowę, tj. o czyn z art. 90 ustawy Prawo budowlane, wobec znikomej społecznej szkodliwości czynu. Przedmiotem ustaleń Prokuratora były opisane wyżej roboty budowlane dokonane przez A.M. i osoby działające na jej zlecenie (vide: postanowienie k. 35 akt administracyjnych I instancji). Dowodem w sprawie administracyjnej może być wszystko, tym bardziej wskazany wyżej dokument urzędowy. Mimo zatem, że oba organy ustalając stan faktyczny nie powołały się na przedmiotowy dowód, dokonane ustalenia pozostają prawidłowe. Tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w taki sposób, by miało to istotny wpływ na wynik sprawy, nie znajdują potwierdzenia. Natomiast skutkiem przeniesienia własności zabudowanej nieruchomości jest to, że każdy następny jej właściciel jest odpowiedzialny za samowolę budowlaną, w rozumieniu Prawa budowlanego (bez sankcji karnych, gdyż postępowanie karne odbywa się na podstawie przepisów tego postępowania i przed organami ścigania i wymiaru sprawiedliwości). Krąg podmiotów, które mogą być adresatem decyzji podejmowanej w trybie art. 48 Prawa budowlanego określa przepis art. 52 tej ustawy, wymieniający jako osoby zobowiązane do czynności nakazanych w decyzji inwestora, właściciela lub zarządcę. Przy czym właściwy organ nie może w sposób dowolny określać podmiotu zobowiązanego na przykład do rozbiórki, bowiem kryterium wyboru wyznaczone jest przez posiadanie tytułu prawnego do obiektu budowlanego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy jest niewątpliwe, że tytuł do przedmiotowych działek oraz obiektu posiada wyłącznie skarżący, który nabył je od A.M.. Tym samym, poprzedniczka prawna skarżącego, która dokonała opisanej samowoli budowlanej, utraciła tytuł prawny zarówno do nieruchomości jak i do obiektu budowlanego, wobec czego nie można do niej kierować decyzji w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W tym kontekście nie mają również znaczenia zarzuty skargi (powtórzone następnie przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego w piśmie procesowym k. 99-104), a sprowadzające się do faktu, iż skarżący nabył obiekt budowlany usytuowany na przedmiotowych działkach w takim kształcie jak obecnie i jedyne, czego w nim dokonał to remontu. Remont wykonany przez skarżącego nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Dotyczy ono samowolnie wykonanych (nie przez skarżącego) robót budowlanych, dokładnie opisanych w postanowieniu z dnia 13 maja 2008 r., poprzedzonym dowodem z oględzin z udziałem uczestników postępowania. Opis wykonanych robót, zaznaczony w protokole i na dołączonej mapce, nie został przez stronę zakwestionowany na żadnym etapie postępowania administracyjnego. Zatem organ nie miał podstaw do podawania w wątpliwość ani stanu obiektu będącego przedmiotem oględzin, ani oświadczeń składanych przez obecnego przy czynnościach T.P., szczególnie że zarówno z tymi oświadczeniami jak i ze szczegółowymi ustaleniami dotyczącymi wymiarów samowolnej budowy nie polemizował ani ich nie kwestionował w toku postępowania K.D.. Opisywany w piśmie procesowym z dnia 1 maja 2010 r. konflikt miedzy skarżącym a uczestnikiem postępowania T.P. nie ma wpływu ani znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem oświadczenia uczestnika były jedynie elementem postępowania dowodowego. Nadto, w toku postępowania administracyjnego okoliczności konfliktu, które miałyby podważać wiarygodność T. P. nie były przez skarżącego podnoszone (dołączony wyrok karny z dnia 25 marca 2010 r. opisuje sprawę, w której pokrzywdzonymi byli J.D. i G.D., nie zaś skarżący), wobec czego organ nie musiał się do nich odnosić w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z ustalonych okoliczności sprawy wynika niewątpliwie, iż w niniejszej sprawie administracyjnej prawidłowo zastosowany został przepis prawa materialnego, art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., bowiem jak zasadnie wywiódł organ samowolna nadbudowa i rozbudowa wymagała pozwolenia na budowę. Opisany zakres samowoli wyczerpuje pojęcie "części obiektu budowlanego". Przedmiotowa część jak wynika z treści ustaleń organu jest na tyle samodzielną i niezależną od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2399/98 niepubl.) Według treści art. 48 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Zasadą jest, według treści przytoczonej wyżej regulacji, poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. W niniejszej sprawie brak jest dowodów wskazujących na zamiar legalizacji przedmiotowych robót budowlanych, w świetle treści odwołania i skargi, gdzie skarżący powołuje się na nieokreśloną, nieuczciwą działalność osób trzecich. Nie wynika z akt administracyjnych, żeby podjęte zostały jakiekolwiek działania zmierzające do wykonania obowiązków nałożonych postanowieniem PINB z dnia 13 maja 2008 r. Jednocześnie Sąd zauważa, iż przedmiotowe postanowienie wydane zostało w takich okolicznościach, z których wynika, że na terenie obejmującym działki skarżącego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego fragmentu gminy K., położonego w miejscowości M., przy ul. J., W. i P., zatwierdzony uchwałą rady Miasta z dnia 7 października 2005 r. (Dz. Urz. Woj.. Nr 3 z dnia 6 stycznia 2006 r., poz. 27), zatem w niniejszej sprawie zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym, o czym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, oznacza zgodność z obowiązującego planu (art. 48 ust. 2 pkt 1 ppkt a), stąd zbędne było alternatywne wezwanie w trybie art. 48 ust. 2 pkt 1 ppkt a do złożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Jednakże to naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący nie podjął żadnych czynności określonych przedmiotowym postanowieniem, w celu legalizacji samowolnej nadbudowy i rozbudowy. Z tych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 16 marca 2009 r. Nr [...]. odpowiada prawu, bowiem prawidłowe były ustalenia organu co do tego, że warunki określone w postanowieniu z dnia 13 maja 2008 r. nie zostały spełnione. Tymczasem od woli inwestora zależy, czy podda się procesowi legalizacyjnemu poprzedzającemu nakaz rozbiórki w trybie określonym w art. 48 Prawa budowlanego, poprzez wykonywanie obowiązków przewidzianych prawem i nałożonych przez organ nadzoru budowlanego. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji brak jest informacji co do spełnienia warunku zgodności przedmiotowej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wspominając o konieczności złożenia dokumentacji projektowej odpowiadającej przepisom wskazanym w postanowieniu PINB. Te zaś warunki określone w opisanym postanowieniu PINB mają charakter zasadniczy dla procesu legalizacji samowoli budowlanej regulowanej przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wymaga bowiem podkreślenia, że ratio legis przepisu umożliwiającego legalizację samowoli budowlanych, w tym w szczególności art. 48 ust. 3 polega na umożliwieniu inwestorowi wykazania, że wykonana przez niego budowa spełnia wymogi zarówno przepisów techniczno - budowlanych, jak i zagospodarowania przestrzennego. Treść przytoczonego wyżej przepisu art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie określa warunki legalizacji poprzedzające nakaz rozbiórki, przy czym nakaz ten ma charakter bezwzględny w razie niespełnienia określonych w tym przepisie warunków. Sąd nie uwzględnił wniosku złożonego przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym co do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność zakresu remontu wykonanego przez skarżącego, bowiem sprzeciwia się temu przepis art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), p.p.s.a., który nie tworzy podstawy dla przeprowadzenia przed sądem administracyjnym innego dowodu, niż (w ograniczonym zakresie) dowodu uzupełniającego z dokumentu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło