II SA/Gd 655/07

PostanowienieWSA w Gdańsku2007-10-25

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu miasta ustalająca wysokość odszkodowania za bezumowne użytkowanie gruntów i obiektów stanowi akt z zakresu administracji publicznej, który może być zaskarżony do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Uchwała zarządu miasta ustalająca wysokość odszkodowania za bezumowne użytkowanie gruntów i obiektów nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, lecz ma charakter cywilnoprawny. W związku z tym nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto, nawet gdyby uchwała miała charakter administracyjnoprawny, skarga podlegałaby odrzuceniu z powodu niewyczerpania przez skarżących trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący K. F. i A spółka z o.o. zaskarżyli uchwałę Zarządu Miasta ustalającą wysokość odszkodowania za bezumowne użytkowanie obiektów i gruntów. Zarzucili, że uchwała nie wskazuje adresata, który ma być płatnikiem opłat. Sąd wezwał skarżących do usunięcia braków formalnych skargi, w tym do złożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie do wniesienia skargi oraz do wskazania, czy zwracali się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący uzupełnili braki, ale sąd uznał skargę za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

PSygn. akt II SA/Gd 655/07 POSTANOWIENIE Dnia 25 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. F. i A spółka z ograniczona odpowiedzialnością w E. na uchwałę Zarządu Miasta z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za użytkowanie obiektów oraz gruntów postanawia odrzucić skargę. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] Nr [...], podjęta na podstawie, na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), Zarząd Miasta ustalił wysokość odszkodowania za obiektów Ośrodka Wypoczynkowego A w K. M. za rok 1998 oraz opłatę za bezumowne użytkowanie gruntów stanowiących własność komunalną miasta. W dniu 9 sierpnia 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga K. F. oraz A spółki z ograniczona odpowiedzialnością w E. na powołaną powyżej uchwałę. Skarżący wskazali, iż w uchwale nie wymieniono adresata, który ma być płatnikiem naliczonych opłat za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W dniu 10 sierpnia 2007 r. przekazano skargę według właściwości do Burmistrza Miasta, mylnie nadesłaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zamiast bezpośrednio do Burmistrza Miasta (vide: pismo wraz z potwierdzeniem odbioru z dnia 16 sierpnia 2007 r. k. 10-11). W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o jej oddalenie ustosunkowując się merytorycznie do zarzutów podniesionych w skardze. Zarządzeniem z dnia 25 września 2007 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wezwał skarżącą spółkę do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wskazującego na umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej - pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto wezwano skarżących do wskazania, czy przed wniesieniem skargi zwracali się do Zarządu Miasta z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. W odpowiedzi strona skarżąca dołączyła wypis z rejestru handlowego spółki określającego sposób reprezentacji oraz wskazała, iż K. F. pismem z dnia 3 lutego 2000 r. oraz pismem z dnia 3 kwietnia 2007 r. skierowanym do Zarządu Miasta złożył wniosek o uchylenie zaskarżonej "decyzji", co należy jego zdaniem traktować jako wystosowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa (vide: pismo z dnia 8 października 2007 r. z załącznikami ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę K. F. oraz A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w E. należało odrzucić. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.) przewiduje możliwość zaskarżania do sądu administracyjnego uchwał i zarządzeń podjętych przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Miasta z dnia [...] Nr [...] została wydana na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.), który w dacie jej podjęcia przewidywał, iż zarząd wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Do zadań zarządu należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym. Z kolei w art. 2 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) wskazano, iż gospodarka gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa należy do właściwości wojewodów i rejonowych organów rządowej administracji ogólnej, a gruntami stanowiącymi własność gminy - do właściwości rad gmin i zarządów gmin, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Z treści zaskarżonej uchwały wynika, że ustala ona wysokość i sposób wyliczenia odszkodowania za użytkowanie oznaczonych w niej konkretnych obiektów oraz działek gruntu, za rok 1998, wymieniając również sposób i termin zapłaty. W ocenie Sądu, przedmiotowa uchwała obejmuje oświadczenie woli w sferze majątkowej, wyrażone w imieniu Gminy Miejskiej jako podmiotu prawa cywilnego, podjęte w formie uchwały organu kolegialnego gminy, niezależnie od tego, że jako wykonującego tę uchwałę wskazuje Burmistrza Miasta. Przedmiotowa uchwała nie jest, w ocenie Sądu, uchwałą z zakresu administracji publicznej. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1990 r. sygn. akt SA/Wr 952/97, ONSA z 1990 r., nr 4, poz. 4), strony stosunków cywilnoprawnych, których stroną jest gmina, nie mogą dochodzić wobec niej roszczeń, wykorzystując w tym celu skargę w trybie art. 101. Z kolei w innym orzeczeniu (postanowieniu z dnia 27 sierpnia 1991 r., sygn. akt II SA/684/91, "Wspólnota" z 1991r., nr 45-46, s. 29) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchwały gminy w sprawach majątkowych wywierają skutki w sferze prawa cywilnego, a podmioty, których one dotyczą, mogą dochodzić ochrony swoich interesów przed sądami powszechnymi. Podzielając w pełni przytoczone wyżej stanowiska, Sąd orzekający w niniejszej sprawie ocenia, iż zaskarżona uchwała ustalająca wysokość odszkodowania za użytkowanie bez umowy określonego obiektu, gruntu i za określony okres, nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, do którego ma zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. O tym, że w istocie zaskarżenie uchwały wynika ze sporu o charakterze cywilnoprawnym powstałego na tle umowy zawartej między Gminą a skarżącą spółką przekonuje zarówno treść skargi jak i dokumentów dołączonych do pisma skarżących z dnia 8 października 2007 r. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że cytowany wyżej przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ustanawia szczególne przesłanki dopuszczalności zaskarżania aktów w nim wymienionych. Skuteczność wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, zależy od wyczerpania trybu uprzedniego wezwania właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy, skarżący przed złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie wyczerpali trybu wynikającego z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, to jest nie wnieśli do organu samorządu gminnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. W piśmie złożonym do akt skarżący powołują się na wniosek dotyczący wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (wznowienia postępowania na podstawie Ordynacji podatkowej), złożony przez K. F. i skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z treści pisma wynika, że K. F. jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, działając w swoim imieniu, w związku z prowadzaną wobec niego egzekucją należności solidarnie ze spółką, kwestionuje skierowany do siebie tytuł wykonawczy. W ocenie Sądu nie jest to wezwanie, o którym mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności również nie jest to wezwanie złożone w imieniu podmiotu prawa handlowego, jakim jest skarżąca spółka. Zdaniem Sądu w wezwaniu skierowanym do organu w trybie art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy skarżący winien wskazać, iż kwestionuje zaskarżoną uchwałę oraz wykazać, w jaki sposób przedmiotowa uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia i zażądać usunięcia tego naruszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1992 roku, sygn. SA/Wr 545/92, Wspólnota 1992/34/21). Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zostało wniesione. Powyższe rozważania mają jednak charakter marginalny, gdyż nawet wyczerpanie trybu skuteczności zaskarżenia przedmiotowej uchwały do sądu administracyjnego poprzez prawidłowo sporządzone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie stanowiłoby o dopuszczalności skargi na wymienioną wyżej uchwałę zarządu Miasta. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określone w punktach 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Uznając zatem skargę za niedopuszczalną, na mocy powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło