II SA/Gd 655/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata Ł. K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia przyznać adwokatowi Ł. K. od Skarbu Państwa wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden 40/100 złotych) za sporządzenie i wniesienie, w ramach zastępstwa prawnego wykonywanego na zasadzie prawa pomocy, skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 655/09. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. K. na rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 września 2009 r., Nr [...]. Postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. referendarz przyznał skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 10 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych, tj. w kwocie 553,50 zł (wraz z należnym podatkiem VAT). Wnioskodawca wskazał, że wywiódł skargę kasacyjną od wyroku sądu I instancji z dnia 18 lutego 2010 r., która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 943/10). Jednocześnie, w powołanym piśmie pełnomocnik oświadczył, że wynagrodzenie jego nie zostało w żadnej części opłacone. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym przez siebie wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 943/10, nie orzekł w przedmiocie zawartego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z przepisem art. 224 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku ponoszenia kosztów sądowych lub też orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wyda na posiedzeniu niejawnym wojewódzki sąd administracyjny. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy wynagrodzenie w wysokości 221,40 zł za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia pełnomocnik z urzędu z zachowaniem terminu wniósł sprzeciw. Wskazał, iż owszem przedmiotem niniejszej sprawy jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jednak wniesiona skarga kasacyjna dotyczyła tylko części rozstrzygnięcia odnośnie odmowy udzielenia bonifikaty w kwocie 3.552,05 zł. W ocenie pełnomocnika oznacza to, że skarga kasacyjna dotyczyła w istocie należności pieniężnej i w konsekwencji przyznane wynagrodzenie powinno wynosić 553,50 zł brutto. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), w związku z wniesieniem sprzeciwu postanowienie z dnia 15 czerwca 2011 r. utraciło moc. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Stosownie do regulacji § 19 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 - 5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki. W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja, czy postanowienie Urzędu Patentowego wynoszą 240 zł. Spór w niniejszej sprawie zasadza się na rozstrzygnięciu czy przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest należność pieniężna. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w § 18 cytowanego rozporządzenia brak jest rozróżnienia czy skarga kasacyjna wniesiona została od całości czy od części wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji. Wynagrodzenie przysługuje pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej niezależnie czy to od całości czy od części zapadłego wyroku. Zatem jedynie charakter sprawy, w której wniesiono skargę, będzie przesądzał tym, jaka będzie podstawa do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. O charakterze sprawy przesądza moment określenia wpisu od wniesionej skargi, gdyż zgodnie z art. 230 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Przy czym wpis stosunkowy, stosownie do treści art. 231 P.p.s.a., pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały. Należności pieniężne w znaczeniu ścisłym nie stanowią przedmiotu zaskarżenia przed sądem administracyjnym, ponieważ sąd ten o tych należnościach bezpośrednio nie orzeka. Ustalenie zatem jaki wpis z dwu kategorii wpisów ujętych w art. 231 P.p.s.a. (tj. stosunkowy, czy stały) obowiązywał w danej sprawie wymaga uwzględnienia rodzaju sprawy administracyjnej i charakteru aktu kończącego postępowanie administracyjne. Jak podkreślono w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2008 r. (sygn. akt I GSK 2039/06), na etapie wnoszenia skargi i nadaniu jej biegu chodzi o ustalenie, czy zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie co do istnienia (wysokości) określonej należności pieniężnej i czy to rozstrzygnięcie jest do sądu zaskarżone. Ponadto, zwrócono uwagę, że ze względu na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania skardze biegu, w przepisach dotyczących tego wpisu (art. 215 § 1 i art. 216 P.p.s.a.) chodzi o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub z treści tej skargi wynika, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy. Konieczna jest zatem analiza uregulowań prawnych dotyczących konkretnego typu sprawy administracyjnej. Z nich bowiem wynikać będzie w szczególności - czy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym mogły stać się należności pieniężne w rozumieniu przepisu art. 231 P.p.s.a. Decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie dotyczyła przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i udzielenia skarżącemu bonifikaty od opłaty w stosunku do udziału należącego do skarżącego. Jednocześnie mocą tej decyzji odmówiono udzielenia bonifikaty bratu skarżącego wskutek czego zobowiązany on był do uiszczenia kwoty 3.552,05 zł. Skoro zaskarżona decyzja podlega wpisowi stałemu i rozpoznawanej sprawy nie kwalifikuje się do spraw, których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna to w takim wypadku wynagrodzenie pełnomocnika ustalane jest zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Nie sposób zgodzić się z pełnomocnikiem, iż należne wynagrodzenie powinno zostać wyliczone od kwoty 3.552,05 zł, gdyż odnośnie tej kwoty została wniesiona skarga kasacyjna. Sprawa będąca przedmiotem rozstrzygania przez sądy obu instancji jest sprawą z zakresu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a nie należność pieniężna, która uzasadniałaby ustalenie stawki pełnomocnika wedle reguł odwołujących się do § 6 cytowanego rozporządzenia (według wartości przedmiotu sporu). Stosownie do brzmienia art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi: 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 przepisu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Nadto, zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) cytowanego rozporządzenia stawka minimalna w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. Stosownie zaś do § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty za czynności adwokata, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W myśl art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) w zw. z art. 5 oraz art. 8 tej ustawy stawka podatku dla tego rodzaju usług wynosi 23 %. Zatem, opłatę za sporządzenie opinii w wysokości 180 zł (240 zł x 75 %) należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 23%, co daje kwotę 221,40 zł. Mając powyższe na uwadze, na mocy powołanych przepisów oraz art. 260 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.