II SA/Gd 668/07

WyrokWSA w Gdańsku2008-06-16

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Barbara Skrzycka-Pilch, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza część prywatnej działki na zieleń parkową oraz nakłada na właściciela obowiązek przełożenia kanału, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia interesu prawnego właściciela i braku uzasadnienia interesem publicznym?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu na zieleń parkową oraz obowiązku przełożenia kanału, ponieważ organ gminy nie wykazał, jaki konkretny interes publiczny uzasadniał takie ograniczenie prawa własności. Brak wskazania i udowodnienia ważności interesu publicznego, który miałby przeważać nad indywidualnymi uprawnieniami właściciela, stanowi naruszenie prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności części uchwały.
Stan faktyczny
Skarżący J. i K. G. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie ich interesu prawnego jako właścicieli działek. Kwestionowali przeznaczenie części ich działek na zieleń parkową oraz nałożenie obowiązku przełożenia kanału. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wnieśli skargę do WSA, która została wniesiona w przywróconym terminie. Sąd rozpoznał sprawę merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu 04 na zieleń parkową, a także w części dotyczącej obowiązku przełożenia kanału Potoku Marszewskiego z terenu 02NM1 na 04ZP (punkt 12 lit. a karty terenu 02), 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. określa, że zaskarżona uchwała w części opisanej w punkcie 1 nie może być wykonana, 4. zasądza od Rady Miasta Gdynia solidarnie na rzecz J. G. i K. G. kwotę 274 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. G. i K. G. na uchwałę Rady Miasta z dnia 28 marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej przeznaczenia terenu 04 na zieleń parkową, a także w części dotyczącej obowiązku przełożenia kanału Potoku Marszewskiego z terenu 02NM1 na 04ZP (punkt 12 lit. a karty terenu 02), 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. określa, że zaskarżona uchwała w części opisanej w punkcie 1 nie może być wykonana, 4. zasądza od Rady Miasta Gdynia solidarnie na rzecz J. G. i K. G. kwotę 274 zł. (dwieście siedemdziesiąt cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Miasta w dniu 28 marca 2007 r., na podstawie art. 7, art. 8 ust. 1-3, art. 9, art. 10, art. 11, art. 18, art. 28 w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr. 80, poz. 717 ze zm.), oraz art. 41 ust. 1, w związku z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), podjęła uchwałę nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy P. C. w G., rejon ulic [...] i [...]. Pismem z dnia 12 kwietnia 2007 r. J. i K. G. wezwali Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając nie uwzględnienie w treści uchwały ich interesu prawnego, wynikającego z prawa własności objętych planem działek. W ocenie J. i K. G. podjęcie uchwały narusza przepisy prawa, w szczególności przepisy art. 7 i 8 k.p.a., bowiem organy, mimo trwającej ponad 10 lat procedury uchwalania planu, nie wzięły pod uwagę zmienionego przez ten czas stanu faktycznego. Podkreślono, że obywateli można obarczyć nowymi obowiązkami, lub ograniczyć ich dotychczasowe prawa jedynie o tyle, o ile potrzebne to jest państwu lub samorządom terytorialnym do zapewnienia powodzenia celów nadrzędnych, ustalonych właśnie ze względu na interes tych obywateli. Zarzucono, że w przedmiotowej sprawie Gmina przerzuciła na właścicieli gruntu obowiązek poniesienia kosztów położenia kanału P. M., umiejscowionego częściowo na gruncie stanowiącym własność J. i K. G. Zarzucono także, że organy nie uwzględniły ich uwag co do przebiegu drogi dojazdowej. J. i K. G. podnieśli, że do zaopiniowania wariantów przebiegu drogi przedstawiony został im inny plan, niż ten, który następnie zatwierdzono. Wskazano także na naruszenie prawa, polegające na zaakceptowaniu istnienia lakierni w odległości 7 m od granicy [...], co w związku z zapisami dotyczącymi ustaleń odnośnie przeznaczenia sąsiednich terenów na "małe" budownictwo mieszkaniowe, oraz ochrony środowiska powoduje istotną sprzeczność pomiędzy celem jakim ma służyć teren objęty planem, a jego rzeczywistym wykorzystaniem. Jednocześnie zaznaczono, że zapisy planu pozostają w rażącej sprzeczności z treścią ustawy o ochronie przyrody, pozwalając na takie usytuowanie lakierni, że graniczy ona z [...], czym narusza także rozporządzenie Wojewody powołujące Park. Podniesiono także, że doszło do naruszenia procedury postępowania, polegającego na opóźnienieniu w przesłaniu wyżej wymienionej uchwały celem stwierdzenia jej zgodności z prawem do Wojewody, któremu, według informacji uzyskanych przez skarżących, uchwała została doręczona dopiero w dniu 12 kwietnia 2007 r. Ponadto uznano za nieuzasadnione ustalenie w uchwale maksymalnej, 30 % stawki jednorazowej opłaty należnej gminie w związku z uchwaleniem planu przestrzennego w związku ze wzrostem wartości nieruchomości na terenach MN1, MN2 i PS w sytuacji, gdy nieruchomości te są co najmniej 15 lat zabudowane na podstawie wcześniej otrzymanych decyzji i zezwoleń. Wyjaśniono, że znajdujące się na tym obszarze budynki zostały wzniesione zgodnie z obowiązującymi w tamtym czasie przepisami i w oparciu o wymagane prawem zezwolenia. Natomiast na wzrost wartości tych nieruchomości miały wpływ ogólne tendencje zwyżkowe na rynku nieruchomości. Uchwałą z dnia 27 czerwca 2008 r. Rada Gminy nie uwzględniła wniesionego przez J. i K. G. wezwania do usunięcia naruszenia prawa. J. i K. G. w dniu 6 sierpnia 2007 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 28 marca 2007 r., żądając stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu skargi ponowili argumentację zawartą w piśmie z dnia 12 kwietnia 2007 r., wzywającym do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta w pierwszej kolejności wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, bowiem w ocenie organu przy składaniu skargi doszło do naruszenia terminu określonego w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Odnosząc się natomiast do kwestii merytorycznych organ stwierdził, iż interes prawny skarżących nie został w niniejszej sprawie naruszony, bowiem wykorzystaniu na cele budowlane nie podlega jedynie część należącej do skarżących działki nr [...], znajdującej się w 30 metrowej strefie przylegającej do granicy [...], oraz część działki nr [...], co jest uzasadnione także potrzebą zachowania odpowiedniej szerokości strefy ochronnej parku. Pozostała część objętych planem działek może zostać wykorzystana zgodnie z zamierzeniem skarżących na cele budowlane. Odnosząc się do zarzutu niekorzystnego dla skarżących przebiegu drogi, połączonej z koniecznością przełożenia kanału P. M., organ wyjaśnił, że akceptowany przez skarżących przebieg drogi na granicy z działką szkolną kolidował z warunkami ochrony [...], nie uwzględniał ukształtowania terenu i powodował wyższe koszty przełożenia kanału. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na wstępie, w związku z zarzutem Rady Miasta, iż skarga nie została wniesiona w terminie należy rozważyć powyższą kwestię, bowiem wniesienie skargi po terminie skutkuje jej odrzucenie, z pominięciem merytorycznego zbadania przedmiotowej sprawy. Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, stanowiącego, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przyjmuje się, że termin do złożenia skargi powinien być obliczany na podstawie art. 53 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem wynosi on 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, lub też 60 dni od dnia wniesienia wezwania, gdy organ nie udzielił takiej odpowiedzi. J. i K. G. pismem z dnia 12 kwietnia 2007 r. wezwali Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa w przedmiotowej uchwale. W odpowiedzi na wezwanie Rada podjęła w dniu 27 czerwca 2007 r. uchwałę, w treści której nie uwzględniono wniesionego przez skarżących żądania. Doręczając skarżącym w dniu 3 lipca 2007 r. powyższą uchwałę nie pouczono ich o przysługującym im prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a także o terminie w jakim mogą tę skargę skutecznie wnieść, oraz trybie jej wnoszenia. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia skargi, zgodnie z przepisem art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zatem upłynął z dniem 2 sierpnia 2007 r.. W dniu 6 sierpnia 2007 r. J. i K. G. wnieśli, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 28 marca 2007 r. W treści skargi podnieśli, że nie zostali pouczeni przez Radę o sposobie i terminie jej wniesienia. Pismem z dnia 29 października 2007 r. wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyjaśniając, że zaistniałe opóźnienie wynikało z braku pouczenia przez organ o trybie i terminie złożenia środka zaskarżenia. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił skarżącym termin do wniesienia skargi, uznając, że J. i K. G. spełnili wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu – uprawdopodobnili brak swojej winy w uchybieniu terminu, dokonali czynności, do dokonania której terminowi uchybili, oraz zachowali 7 dniowy termin do wniesienia wniosku, liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, iż skarga została wniesiona w prawomocnie przywróconym terminie, zatem zasadne jest jej merytoryczne rozpatrzenie. W przypadku skargi wniesionej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, obowiązkiem Sądu jest ustalenie, czy będąca przedmiotem skargi uchwała narusza prawem chroniony interes, lub uprawnienie skarżących, w konsekwencji czy skarżący posiadają legitymację do wniesienia skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym" znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I S.A. 1748/83 niepublikowany). W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie, badając legitymacje procesową skarżących, należało ustalić, w jaki sposób naruszono ich prawem chroniony interes lub uprawnienie. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że J. i K. G. są właścicielami działek o numerach [...], [...], [...] i [...], położonych w granicach obszaru objętego planem. Niniejszą skargę złożyli zatem jako właściciele przedmiotowych nieruchomości. Wobec powyższego rozważenia wymaga, czy wskazane w skardze ograniczenie prawa własności narusza interes prawny skarżących w stopniu pozwalającym na uznanie, że posiadają legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały. Ograniczenie prawa własności, zgodnie z art. 140 k.c., może nastąpić tylko wtedy, gdy przewidują to przepisy ustawy, oraz z uwagi na zasady współżycia społecznego. W przedmiotowej sprawie, poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doszło do ograniczenia swobody skarżących w wykonywaniu prawa własności poprzez przeznaczenie części działki [...] i [...] na zieleń parkową, co zdaniem Sądu, przesądza o istnieniu po stronie skarżących interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W przypadku ustalenia istnienia po stronie skarżącej legitymacji do wniesienia skargi stosownie do kompetencji, jakie nadała sądom administracyjnym ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada z kolei zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym prawem. W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut dotyczący przekazania przedmiotowej uchwały Wojewodzie z naruszeniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym prezydent miasta przekazuje wojewodzie uchwałę rady gminy w terminie 7 dni od daty jej podjęcia. Rada Miasta podjęła zakwestionowaną przez skarżących uchwałę w dniu 28 marca 2007 r., a Prezydent Miasta dnia 4 kwietnia 2007 r. przekazał ją Wojewodzie. Potwierdzenie dostarczenia uchwały znajduje się w aktach sprawy, zatem zarzut skarżących jest w tej części bezpodstawny. Kolejna część rozważań dotyczy zgodności badanej uchwały z prawem, w szczególności przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 powyższej ustawy ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Przytoczony wyżej przepis prawa wyznacza gminę jako podstawową jednostkę samorządu terytorialnego, właściwą w sprawach planowania przestrzennego. Oznacza to, że wyłącznie gmina, poprzez swoje organy, będzie określała przeznaczenie i zasady zagospodarowania położonego na jej obszarze terenu. Także w orzecznictwie i literaturze panuje zgodny pogląd, że gmina jest podstawową jednostką systemu planowania przestrzennego każdego demokratycznego państwa prawa. Realizacja zadań publicznych gminy na jej terytorium dokonywana jest między innymi w drodze uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które jako akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa. Organem gminy właściwym w sprawach uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest rada gminy. Mające zastosowanie w niniejszej sprawie, na podstawie przepisu art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym - przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. zagospodarowaniu przestrzennym przewidują, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury unormowanej w tej ustawie. Z przepisu art. 27 ust. 1 tej ustawy wynika, że naruszenie trybu postępowania, a także właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zatem w przedmiotowej sprawie kontroli sądu administracyjnego podlega zachowanie wymogów procedury planistycznej. Jednym z założeń tej procedury, dającym odczytać się z art. 1 ust 1 wspomnianej ustawy, jest obowiązek rozwiązywania konfliktów między interesami obywateli, wspólnot samorządowych i państwa w sprawach związanych z planowaniem przestrzennym, przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań. Planowanie przestrzenne, którego efektem jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego siłą rzeczy generuje konflikty interesów wskazanych podmiotów. W interesie właścicieli leży nieskrępowane korzystanie z nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie, określają natomiast granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym gwarantuje ochronę prawa własności nakazując uwzględniać w zagospodarowaniu przestrzennym prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy). Jednakże prawo własności nie jest jedynym elementem podlegającym uwzględnieniu w planowaniu zagospodarowania przestrzennego terenu. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika nakaz uwzględniania również innych niż własność wartości. W powołanym przepisie zaledwie przykładowo wymieniono wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, walory ekonomiczne przestrzeni, potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa, potrzeby interesu publicznego, które uwzględnia się w zagospodarowaniu przestrzennym. Przytoczone uwarunkowania planowania przestrzennego wskazują na istotne znaczenie w procedurze tego planowania rozwiązywania konfliktów pomiędzy zainteresowanymi podmiotami. W tym miejscu należy przytoczyć w pełni aktualną tezę uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 18 listopada 1993 r. (III ARN 49/93, OSN 1994/9/181): "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, a już szczególnie wówczas, gdy chodzi o udowodnienie, iż w interesie publicznym leży ograniczenie (lub odjęcie) określonego przez konstytucję RP prawa własności". Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż skarżący, J. i K. G., korzystając z możliwości złożenia skargi w trybie art. 101 o samorządzie gminnym, zakwestionowali między innymi przyjęte w projekcie planu przeznaczenie części działki [...] i [...] na zieleń parkową, połączone, jak wynika z części graficznej planu, z urządzeniem publicznego ciągu pieszego. Zbadać należy, biorąc pod uwagę treść uchwały z dnia 27 czerwca 2008 r., w której Rada Gminy nie uwzględniła wniesionego przez J. i K. G. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, oraz uzasadnienie odpowiedzi na skargę, jaki interes publiczny został uznany za na tyle istotny, że w obronie tego interesu pozbawiono skarżących możliwości korzystania z części działki [...] i [...]. Przeznaczenie terenu na zieleń parkową, z obowiązkiem wytyczenia publicznego ciągu pieszego, powoduje bowiem pozbawienie możliwości wykorzystania tych działek na inne cele, w tym zachowania wynikającej z ewidencji gruntów ich funkcji rolniczej. Zarówno z treści wspomnianej uchwały, jak też z uzasadnienia odpowiedzi na skargę nie wynika, dlaczego wyżej wspomniane działki zostały przeznaczone na zieleń parkową, pomimo, że znajdują się w bezpośredniej bliskości parku krajobrazowego. Także z treści uzasadnienia uchwały Rady Miasta z dnia 28 maja 2003 r., w przedmiocie odrzucenia zarzutów skarżących, nie wynika przyczyna zmiany przeznaczenia tych działek. Należy zatem przyjąć, że Rada Miasta w ogóle nie wskazała o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, co miała obowiązek uczynić. Tym samym zarzuty skarżących są w tej części uzasadnione, a kwestionowany zapis planu należy uznać za sprzeczny z obowiązującym prawem. Wątpliwości Sądu budzi także kwestionowany przez skarżących, zawarty w planie, zapis dotyczący obowiązku przełożenia kanału P. M., umiejscowionego na nie należącej do skarżących działce Nr [...] na grunt stanowiącym własność J. i K. G. Zgodnie z treścią planu (numer terenu 02, przeznaczenie MN1-domy jednorodzinne wolnostojące), pkt. 12 a) "przez teren przebiega skanalizowany odcinek P. M., oznaczony na rysunku planu, warunkiem umożliwiającym zagospodarowanie działek jest przełożenie kanału na tereny 04ZP- zgodnie z rysunkiem planu, oraz uzgodnienie z gestorem sieci". Zatem, aby zagospodarować teren MN1 zgodnie z planem, właściciel terenu powinien wykonać prace związane ze zmianą koryta potoku. Nałożenie na właściciela gruntu takiego obowiązku ogranicza jego prawo własności działki [...], poprzez nałożenie szczególnego obowiązku. Podobnie jak w sprawie przeznaczenie części działek na zieleń parkową, także w sprawie nałożenia tego obowiązku Rada Miasta nie wskazała o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i nie udowodniła, że jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. W odpowiedzi na skargę pojawia się co prawda w części dotyczącej uzasadnienia przebiegu drogi zdanie o "zapewnieniu dostępu eksploatacyjnego", jednakże myśl ta nie jest w żaden sposób rozwinięta. Ponadto należy zważyć, że "zapewnieniu dostępu eksploatacyjnego", oraz wszelkie kwestie związane z korzystaniem z wód i zarządzaniem zasobami wodnymi są przedmiotem regulacji ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się regulacje zawarte w przepisach prawa wodnego w odniesieniu do warunków korzystania z wód dorzecza oraz stref ochronnych ujęć wód i obszarów chronionych zbiorników podziemnych, służących do zaopatrzenia ludności w wodę. Prawo wodne wskazuje, jakim celom służy planowanie w gospodarce wodami i jaki jest przedmiotowy jego zakres (art. 112-121). W miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia dotyczące planu ochrony przeciwpowodziowej. W przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśnił charakteru P. M. – czy stanowi on istniejący ciek wodny, być może okresowy, czy też, jak wskazują skarżący, jest potokiem wyschniętym. Należy przy tym zauważyć, że aktualnie wspomniany potok jest położony na nie należącej do skarżących działce Nr [...]. W przypadku, gdyby potok ten stanowił ciek wodny, Rada w żaden sposób nie uzasadniła konieczności zmiany jego koryta, zaś przekładanie nieistniejącego potoku na teren stanowiący własność skarżących jest całkowicie niezrozumiałe. W ocenie Sądu, uchwalając kwestionowany przepis, organ gminy dopuścił się nadużycia władztwa planistycznego, ponieważ bez uzasadnionych powodów ograniczyły prawo własności jednostki. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, będącej aktem prawa miejscowego, w części dotyczącej przeznaczenie terenu 04 na zieleń parkową, a także w części dotyczącej obowiązku przełożenia kanału P. M. z terenu 02MN1 na teren 04ZP. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuzasadnionego ustalenia w uchwale maksymalnej, 30 % stawki jednorazowej opłaty należnej gminie w związku ze wzrostem wartości nieruchomości powstałej wskutek uchwalenia planu przestrzennego dla terenów MN1, MN2 i PS w sytuacji, gdy nieruchomości te są co najmniej 15 lat zabudowane na podstawie wcześniej otrzymanych decyzji i zezwoleń, należy stwierdzić, że zarzut ten jest niezasadny. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się stawkę procentową, służącą naliczeniu opłaty należnej gminie w związku z ze wzrostem wartości nieruchomości wskutek uchwalenia planu przestrzennego. Przepisy nie dopuszczają możliwości rezygnacji z ustalenia takiej stawki. Jednakże zasadność naliczenia i wysokość takiej opłaty ustalane są w odrębnym postępowaniu, osobno dla każdej działki zbytej w ciągu 5 lat do daty uchwalenia planu. Dopiero w tym postępowaniu ustala się, czy i o ile wzrosła wartość konkretnej działki wskutek uchwalenia planu, przy czym ustalając wartość działki przed uchwaleniem planu bierze się pod uwagę także sposób jej zagospodarowania. Tak więc kwestionowana przez skarżących część uchwały nie narusza bezpośrednio ich interesu prawnego i nie może być kwestionowana w niniejszym postępowaniu. W pełni aktualny jest przy tym pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/02 (Lex nr 80699), że "interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego". W przedmiotowej sprawie negatywne skutki dla skarżących może wywierać dopiero postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości renty planistycznej, zatem brak jest bezpośredniego zagrożenia jego interesu prawnego poprzez podjęcie przedmiotowej uchwały. Niezasadny jest także zarzut dotyczący przeznaczenia działki Nr [...] na strefę produkcyjno – usługowo - składową, w szczególności umożliwienia dalszej działalności usytuowanej na tym terenie, należącej do S. Ż., lakierni samochodowej. Wskazać należy, że dla funkcji PS - strefa produkcyjno – usługowo -składowa plan wyklucza lokalizację działalności produkcyjnej i usługowej, której uciążliwość na granicy działki mogłaby powodować przekroczenie standardów jakości środowiska, wymaganych dla terenów zabudowy mieszkaniowej, a także działalności generującej duży ruch pojazdów (np. stacje paliw, hurtownie). Dokonane w ten sposób ograniczenie swobody działalności gospodarczej właściciela działki [...] powoduje, że skarżący jako właściciele sąsiedniej działki nie mają interesu prawnego w kwestionowaniu powyższego zapisu, ponieważ zgodnie z planem, działalność prowadzona w obszarze PS nie może zakłócać użytkowania sąsiedniej działki jako mieszkaniowej. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób. Jednakże w przedmiotowej sprawie, ze względu na stanowcze zapisy planu odnośnie ograniczenia swobody właściciela sąsiedniej działki co do wyboru rodzaju prowadzonej działalności, działalność ta nie ma prawa zakłócać funkcji mieszkaniowej na działce skarżących. W związku z powyższym skarga także w tej części podlega oddaleniu, ponieważ brak jest po stronie skarżących legitymacji do zaskarżenia planu w tym zakresie. W konsekwencji Sąd nie dokonał oceny dopuszczalności istnienia lakierni w niewielkiej odległości od [...], nie analizował także innych zarzutów skarżących. Należy bowiem zważyć, że "Uprawnienie wynikające z art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, tak więc nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu lub uprawnienia skarżącego." – wyrok NSA sygn. akt II SA 2503/01 (Lex nr 81964). Wskazać także należy, że Sąd nie może ingerować we władztwo planistyczne gminy w sytuacji, gdy zachowane zostały wszystkie przepisy związane z procedurą uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd administracyjny nie kontroluje celowości konkretnych zamierzeń planistycznych, gdyż wkraczałby w takim przypadku w kompetencje rady gminy. Jego funkcją jest natomiast badanie, czy podczas tworzenia planu nie naruszono przewidzianej w ustawie procedury planistycznej. Z powyższych przyczyn Sąd ocenił jako pozbawiony podstawy prawnej zarzut dotyczący przebiegu drogi. W treści skargi skarżący zarzucili, że przyjęto w planie wariant przebiegu drogi przez nieruchomość skarżących, który nie zyskał ich akceptacji. Skarżący zaakceptowali przebieg drogi po granicy z działką szkolną Nr [...], natomiast w wersji przyjętej przez plan droga przebiega przez nieruchomość skarżących na granicy z zabudowanym obszarem 01 MN2. Wybór wariantu lokalizacji na granicy z zabudowanym obszarem 01 MN2 Rada Gminy uzasadniła w ten sposób, że poprowadzona po granicy z działką szkolną droga znajdowałaby się w odległości mniejszej niż 30 m od granicy [...], zatem jej przebieg kolidował z warunkami ochrony Parku, ponadto nie zapewniała obsługi komunikacyjnej nieruchomości położonych na obszarze 01 MN2. W tym przypadku wymagania ochrony środowiska, w szczególności [...] wskazują na konieczność przyjęcia mniej korzystnego dla skarżących wariantu przebiegu drogi. Przepis § 3 ust. 1 pkt 7 a) Rozporządzenia Nr [...] wojewody z dnia 8 listopada 1994 r., w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i wyznaczenia wokół nich otulin, oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i nakazów, w brzmieniu nadanym mu przez ust. 3 Rozporządzenia Nr [...] Wojewody z dnia 3 września 1998 r. zmieniającego powyższe Rozporządzenie stanowi, że "zabrania się (...) lokalizowania nowych budynków i budowli w odległości mniejszej niż 30 m od granicy lasu", przy czym budowa dróg jest możliwa, zgodnie z § 3 ust. 2, po uzgodnieniu z Dyrektorem właściwym do spraw ochrony środowiska Urzędu Wojewódzkiego. W przedmiotowej sprawie Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego, nie zaopiniował pozytywnie projektu lokalizacji zabudowy na granicy [...]. Wariant wybrany przez skarżących nie uzyskał także akceptacji Wydziału Dróg i Komunikacji. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w pozostałym zakresie skargę oddalił. Powtórzenia wymagać będzie jedynie procedura planistyczna dotycząca tej części zaskarżonej uchwały, w której stwierdzono jej nieważność. Sąd wydał orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd w wyroku obligatoryjnie określa czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność mogą być wykonane. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło