II SA/Gd 674/25

WyrokWSA w Gdańsku2026-02-11

Skład orzekający: Krzysztof Kaszubowski, Dariusz Kurkiewicz, Jakub Chojnacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji w wyniku wznowionego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowionego postępowania. Analiza organów dotycząca przesłaniania, nasłonecznienia, wpływu na wody opadowe oraz zgodności z planem miejscowym nie wykazała wystarczających podstaw do wstrzymania wykonania decyzji. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy i nie może służyć do merytorycznego badania sprawy wznowieniowej.
Stan faktyczny
Strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, zarzucając brak udziału w postępowaniu i potencjalne naruszenie jej interesów. Wniosła również o wstrzymanie wykonania decyzji. Organy obu instancji odmówiły wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 29 lipca 2025 r. WI-I.7840.3.31.2025.AR w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia budowę oddala skargę. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody Pomorskiego o odmowie wstrzymania wykonania decyzji. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 12 lutego 2025 r. Starosta Gdański (dalej jako: "Starosta", "organ I instancji") udzielił L. B. (dalej jako: "inwestorka") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną (instalacja kanalizacji sanitarnej, gazowej, elektroenergetycznej oraz kanalizacji deszczowej ze szczelnym zbiornikiem na wody opadowe) w miejscowości S., gm. P. na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna P. Pismem z dnia 15 marca 2025 r. P. J. (dalej jako: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") wniósł do organu I instancji o uznanie go za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w S. i doręczenie decyzji w celu umożliwienia wniesienia odwołania. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że jest właścicielem sieci kanalizacyjnej, która przebiega pod ulicą D. i bezpośrednio graniczy z działką [...]. Następnie, w piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r., odpowiadając na wezwanie Starosty, wnioskodawca wyjaśnił, że pismo z dnia 15 marca 2025 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Gdańskiego z dnia 12 lutego 2025 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). Dodatkowo wyjaśnił, że o decyzji dowiedział się w dniu 10 marca 2025 r. w związku z dokonaną tego dnia wycinką drzew na działce nr [...] w S. Wniósł ponadto o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty. Postanowieniem z dnia 5 maja 2025 r. organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Starosty Gdańskiego z dnia 12 lutego 2025 r. Odrębnym postanowieniem z tego samego dnia Starosta odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia 12 lutego 2025 r. W ocenie organu ocena materiału dowodowego i argumentów zawartych w podaniu o wznowienie postępowania administracyjnego nie daje podstaw do uznania, że zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wojewoda Pomorski (dalej jako: "Wojewoda", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 29 lipca 2025 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wstrzymanie wykonania decyzji traktowane powinno być jako środek ostateczny, bowiem zbyt szybkie i niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji - może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych. Jednocześnie organ wyjaśnił, że ocena zaistnienia przesłanek do wstrzymania decyzji nie musi prowadzić postępowania wyjaśniającego na zasadach określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. W dalszej kolejności Wojewoda wskazał, że powoływanie się przez stronę na przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co do zasady, obligowało organ I instancji do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Gdańskiego z dnia 12 lutego 2025 r., natomiast brak udziału w tym postępowaniu nie jest jednoznaczny ze stwierdzeniem spowodowania szkody dla stron lub stwierdzeniem, że jego udział spowodowałby inne załatwienie kontrolowanej sprawy. Następnie, ustosunkowując się do podnoszonej przez stronę argumentacji związanej z faktem, że planowana inwestycja zmniejszy dostęp do światła, Wojewoda wskazał, że kwestia przesłaniania uregulowana jest w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.). W projekcie zagospodarowania terenu na rys. PZT3 na str. 24 przedstawiono analizę przesłaniania. Nie objęto badaniem nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku zlokalizowanym na działce nr [...] ze względu na jego położenie w znacznie większej odległości od budynku na działce inwestycyjnej niż wynosi wysokość przesłaniania. Najmniejsza odległość pomiędzy budynkami wynosi ok. 29 m, natomiast wysokość budynku na działce [...] jest mniejsza niż 15 m. Zatem niewątpliwie między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego (w budynku na działce nr [...]), nie znajduje się obiekt przesłaniający (budynek na działce nr [...]) w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania (ok. 14 m, przy założeniu wysokości dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego - 1 m). Zdaniem Wojewody na tej podstawie nie można wywodzić interesu prawnego wnioskodawcy do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Interesu takiego nie można wywieść także z § 60 ust. 1 rozporządzenia. Z analizy zacieniania wynika bowiem, że w dniach równonocy budynek na działce nr [...] nie będzie rzucał cienia na budynek znajdujący się na działce nr [...]. Tym samym planowana inwestycja pozostaje również bez wpływu na spełnienie warunku określonego w § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku położonym na działce [...]. Wody opadowe i roztopowe z połaci dachu, balkonów i stropodachu nad garażem odprowadzone zostaną do zbiornika na deszczówkę. Rzędne na działce wnioskodawcy wynoszą: 35,6,36,3,37,4 m n.p.m., natomiast rzędne na działce inwestycyjnej od strony południowo-wschodniej wynoszą 37,10 - 35,30 m n.p.m. Przy granicy działki inwestycyjnej przewidziano ogrody deszczowe. Jednak działka inwestycyjna i działka skrzącego oddalone są od siebie o ok. 15 m (pomiar własny skalówką na podstawie projektu zagospodarowania przestrzennego) i oddzielone drogą. Zatem także na podstawie § 29 warunków technicznych skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Niezależnie od powyższego Wojewoda zwrócił uwagę na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którymi działka nr [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...], gmina P. znajduje się w obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański - część wyżynna, podjętego uchwałą nr XXXII/178/2005 Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 10 sierpnia 2005 r., zmienionego uchwałą nr LI/21/2023 Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 24 lutego 2023 r. Nieruchomość ta położona jest w obszarze jednostki urbanistycznej MU - zabudowa mieszkaniowo-usługowa. Plan nie określa proporcji pomiędzy zabudową mieszkaniową i usługową (§ 68 ust. 8). W § 17 ust. 8 dopuszczono możliwość lokalizowania budynków bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, zgodnie z przepisami odrębnymi. Natomiast w § 17 ust. 9 ustanowiono, że "Ustalenia ust. 8 dotyczą zabudowy bliźniaczej i szeregowej, zarówno mieszkaniowej jak i usługowej, magazynowej i produkcyjnej, z zachowaniem przepisów szczególnych w zakresie ochrony przeciwpożarowej i sanitarnej". Z kolei w § 68 ust. 4 dotyczącym zasad zagospodarowania terenu MU określono, że na terenach jak w ust. 1 ustala się zabudowę mieszkaniową w formie domów jednorodzinnych wolnostojących lub połączonych z obiektem usługowym. Z zapisów tych wynika, że w obrębie jednostki MU nie jest możliwa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna na granicy działki, gdyż ma być ona wolnostojąca, niemniej jednak możliwe jest usytuowanie na granicy - zabudowy usługowej, magazynowej i produkcyjnej, w której znajdować się mogą pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. Plan miejscowy przewiduje dla zabudowy usługowej wysokość, z uwzględnieniem pkt 2 - jedną do trzech kondygnacji naziemnych, z dopuszczeniem podpiwniczenia budynków, z wyjątkiem zespołu zabudowy na terenach o symbolu UN i UCB, dla których dopuszcza się trzy kondygnacje, z uwzględnieniem § 30 (§ 21 ust. 1 pkt 5). Dla pozostałej zabudowy w planie przewidziano wysokość zabudowy - jedną do dwóch kondygnacji, ale nie wyżej jak 12 m do kalenicy. Zabudowa o takiej wysokości może zatem powstać przy granicy na działce nr [...]. Zaplanowano przyłączenie do istniejącej na działce inwestycyjnej sieci kanalizacji sanitarnej, a nie do sieci, która przebiega pod ulicą D. i bezpośrednio graniczy z działką [...], której właścicielem jest wnioskodawca. Zdaniem Wojewody, biorąc jednak pod uwagę, że skarżący może potencjalnie zrealizować na działce nr [...] (przy granicy z działką nr [...]) np. zabudowę usługową o trzech kondygnacjach naziemnych z podpiwniczeniem i dachem dwuspadowym (zgodnie z planem) o wysokości np. 12 m, budynek ten będzie rzucał cień na budynek znajdujący się na działce nr [...] oddalony o ok. 21 m od granicy działki nr [...]. W tej sytuacji konieczne będzie wykazanie, że w budynku na działce nr [...] pokoje mieszkalne będą miały zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 700-1700 (§ 60 warunków technicznych). W przypadku niespełnienia wymaganego czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych w budynku na działce nr [...] nie będzie możliwa realizacja zabudowy na granicy działki nr [...]. Dlatego w ocenie Wojewody Pomorskiego skarżącemu winien przysługiwać przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu o pozwolenie na budowę. W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniu wnioskodawcy nie można przyjąć, aby na obecnym etapie istniało prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z uwagi na ewentualne naruszenie ustaleń uchwały nr XXXI1/178/2005 Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 10 sierpnia 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański - część wyżynna, zmienionego uchwałą nr LI/21/2023 Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 24 lutego 2023 r. Działka nr [...] bezpośrednio sąsiaduje z działką nr [...], która jest zabudowana czteropiętrowym budynkiem wielorodzinnym. Przytoczony w zażaleniu zapis § 68 ust. 9 Planu: "W obrębie terenów jak w ust. 1 dopuszcza się część mieszkalną w formie zabudowy wielorodzinnej, jeżeli dotyczy to terenów sąsiadujących z zabudową wielorodzinną, mieszaną, usługową oraz z ulicą zbiorczą, od której plan ustala dojazd ulicą dojazdową - KD lub są położone w sąsiedztwie ulicy lokalnej - KL" został zmieniony uchwałą nr LI/21/2023. Obecnie brzmi: "W obrębie terenów jak w ust 1 dopuszcza się część mieszkalną w formie zabudowy wielorodzinnej, jeżeli dotyczy to terenów z istniejącą na działce bezpośrednio sąsiadującej zabudową wielorodzinną oraz ulicą zbiorczą, od której plan ustala dojazd ulicą dojazdową KD lub ulicą lokalną - KL." Plan dopuszcza więc możliwość lokalizacji na terenie MU budynku mieszkalnego wielorodzinnego jeżeli dotyczy to terenów z istniejącą na działce bezpośrednio sąsiadującej zabudową wielorodzinną. Wystarczające jest więc bezpośrednie sąsiedztwo jednej działki zabudowanej budynkiem wielorodzinnym. Tym samym nie można potwierdzić tezy skarżącego, jakoby w celu możliwości realizacji zabudowy wielorodzinnej na nieruchomości inwestycyjnej konieczne było jej bezpośrednie sąsiedztwo z więcej niż jedną działką zabudowaną budynkiem wielorodzinnym. Końcowo, odnosząc się do stanowiska strony, zgodnie z którym projektowany budynek jest za wysoki Wojewoda wskazał, że rozbieżności w sposobie interpretacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym odnoszące się do możliwości sytuowania budynków wielorodzinnych na działce nr [...] i wysokości zabudowy nie stanowią podstawy do wstrzymania wykonania wzruszanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Reasumując Wojewoda stwierdził, że analiza materiału dowodowego i wstępna ocena prawdopodobieństwa uchylenia kontrolowanej decyzji pod kątem przesłanki wznowieniowej, mającej zastosowanie w niniejszej sprawie wykazała, że nie zachodzą okoliczności obligujące do wstrzymania decyzji wydanej w postępowaniu objętym wnioskiem o wznowienie. Wojewoda Pomorski włączył przy tym do materiału dowodowego wszystkie złożone przez wnioskodawców dokumenty: fotografie przedstawiające postęp robót budowlanych obejmujących plac budowy oraz oświadczenia właścicieli sąsiednich nieruchomości, w których wyrażono sprzeciw wobec przedmiotowej inwestycji, wskazując, że nie mają one jednak wpływu na wynik kontrolowanej sprawy, gdyż na ten moment nie stwierdzono prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. w zw. z art 146 a contrario k.p.a. poprzez błędne uznanie, że okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy materiał dowodowy zgromadzony przez organy obu instancji wskazuje na to, że planowana inwestycja pozostaje sprzeczna z planem miejscowym oraz narusza interesy skarżących i nieruchomości sąsiednich, względnie, że kwestie te wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego z udziałem skarżących w trybie postępowania wznowieniowego, a w konsekwencji organ zobligowany był do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek negatywnych wynikających z art. 146 k.p.a. Zarzucono ponadto naruszenie art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1130, dalej jako: "u.p.z.p.") w zw. z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisów § 68 ust. 1 i 9 uchwały nr XXXII/178/2005 Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 10 sierpnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański — część wyżynna (dalej jako: "plan miejscowy") prowadzi do wniosku, że intencją prawodawcy miejscowego było utrzymywanie na wskazanym terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przy jednoczesnym dopuszczeniu zabudowy wielorodzinnej jedynie na zasadzie wyjątku od reguły, co nie zostało wzięte pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Skarżący podniósł także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej jako: "Prawo budowlane") w zw. z § 13 ust. 1, § 57 i § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że pozostawanie w obszarze oddziaływania inwestycji nie jest przesłanką wznowienia postępowania. Podkreślił, że nie miał możliwości podniesienia w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę okoliczności związanych ze skutkami planowanej inwestycji dla skarżących i nieruchomości sąsiednich, a związanych z nadmierną wysokością budynku (względem innych budynków w okolicy), przesłanianiem światła i widoku (innym istniejącym budynkom mieszkalnym), a także wzmożonego ruchu drogowego na wąskiej drodze dojazdowej do budynku. Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Samo złożenie żądania wznowienia nie powoduje, w przeciwieństwie do odwołania, obowiązku wstrzymania wykonania decyzji. Istnieje jedynie obowiązek rozważenia tej kwestii. Wstrzymanie może przy tym nastąpić zarówno przed wydaniem postanowienia o wznowieniu (przepisy nie wymagają bowiem, aby czynność ta poprzedzona była postanowieniem o wznowieniu), może nastąpić w fazie wszczęcia, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego. Jednakże, ze względu na fakt, że wstrzymanie wykonania decyzji na mocy art. 152 § 1 k.p.a. dotyczy ostatecznej decyzji administracyjnej, to interpretacja przesłanek wstrzymania, z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych powinna mieć charakter ścieśniający. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyte w tym przepisie sformułowanie "prawdopodobieństwo" powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy. Zbyt szybkie i niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji stanowić może naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok NSA z 10 lutego 2011 r., sygn. II OSK 295/10; wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena prawdopodobieństwa musi być dokonana przez pryzmat możliwości zaistnienia zgłoszonej we wniosku podstawy wznowienia postępowania w świetle zebranego dotychczas materiału dowodowego oraz możliwości uchylenia badanej decyzji. Określenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji powinno polegać na poddaniu badania tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie wnioskodawcy ma w danej sprawie zastosowanie oraz uzasadnieniu, dlaczego możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji (za: wyrok NSA z 14 listopada 2024 r., sygn. II OSK 332/22). W takim też kontekście wyjątkowego charakteru instytucji wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej należy interpretować przesłankę prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 152 k.p.a. Przepis ten dotyczy bowiem takiego stanu rzeczy, gdy na podstawie akt sprawy organ jest wstępnie przekonany o konieczności uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Ponadto, ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej powinna być dostatecznie przekonująca i wyczerpująca, a także obiektywna - oparta na materiale dowodowym nawiązującym do przesłanki wznowienia postępowania oraz do konkretnych okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo wyeliminowania decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Przenosząc dotychczasowe uwagi na stan faktyczny rozstrzyganej sprawy zauważyć należy, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Gdańskiego z 12 lutego 2025 r. o udzieleniu L. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną (instalacja kanalizacji sanitarnej, gazowej, elektroenergetycznej oraz kanalizacji deszczowej ze szczelnym zbiornikiem na wody opadowe) w miejscowości S., gm. P. na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...], jednostka ewidencyjna [...]. Jako przesłankę wznowieniową skarżący wskazał okoliczność z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj., że jako strona bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z 12 lutego 2025 r. skarżący wskazał, że zakres planowanej inwestycji na działce nr [...] może nie być bez wpływu na sąsiednie nieruchomości (w szczególności w odniesieniu do działki nr [...] zabudowanej budynkiem jednorodzinnym), gdyż potencjalnie wiązać się będzie ze wzmożoną uciążliwością funkcjonowania działek sąsiednich w związku ze zmniejszeniem dostępu do światła słonecznego i przesłanianie widoku. Skarżący powziął także przypuszczenie, że z uwagi na fakt, iż planowana inwestycja ma mieć charakter zabudowy wielorodzinnej, to można przypuszczać, że planowany budynek będzie wyższy od budynków mieszkalnych na sąsiednich nieruchomościach. W konsekwencji planowana inwestycja może, w ocenie skarżącego, naruszać normy zapewnienia dostępu do światła i widoku dla nieruchomości sąsiednich, których właściciele powinni mieć prawo do weryfikacji tej kwestii w postępowaniu administracyjnym. W zażaleniu skarżący uzupełnił swój wniosek o dodatkową argumentację, że zatwierdzony projekt architektoniczno-budowlany godzi w założenia planu miejscowego, który co do zasady nie dopuszcza budynków wielorodzinnych. Plan dopuszcza bowiem zabudowę wielorodzinną na obszarze MU w drodze wyjątku, po spełnieniu 2 założeń: a) nieruchomości sąsiadujące mają charakter zabudowy wielorodzinnej, b) plan ustala ulicę dojazdową – KD lub są położone w sąsiedztwie drogi lokalnej – KL. Zdaniem skarżącego pierwszy z wskazanych warunków nie został spełniony, gdyż w sąsiedztwie planowanej inwestycji są bowiem nieruchomości zabudowane w zdecydowanej większości budynkami jednorodzinnymi oraz bodaj jeden budynek wielorodzinny i istnienie tego budynku jest sytuacją wyjątkową. Zatem organ mylnie dopuścił zabudowę wielorodzinną. Skarżący dokonał wykładni przepisu w zakresie normatywnego stwierdzenia: "dopuszcza się część mieszkalną w formie zabudowy wielorodzinnej, jeżeli dotyczy to terenów sąsiadujących z zabudową wielorodzinną, mieszaną, usługową (...)", uznając, że skoro mowa o terenach sąsiadujących, to nie tylko jedna nieruchomość powinna być nieruchomością wielorodzinną, ale "tereny sąsiadujące" powinny być zabudowane budynkami wielorodzinnymi. Skarżący podkreślił także, że droga do budynku jest wąska a ruch uliczny będzie zwielokrotniony. Zdaniem skarżącego zachodzi także prawdopodobieństwo, że budynek wielorodzinny może być przeznaczony pod wynajem krótkoterminowy. Nadto wykonanie instalacji wiązać się będzie z ingerencją w istniejące przyłącza. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym argumentacja skarżącego nie jest wystarczająca do wstrzymania wykonania decyzji na etapie niniejszego postępowania. Rozstrzygając sprawę Wojewoda w sposób rzeczowy odniósł się do wszystkich wyżej wskazanych przez skarżących okoliczności w kontekście przesłanki prawdopodobieństwa ich wpływu na ewentualne uchylenie decyzji dotychczasowej we wznowionym postępowaniu. I tak, w zaskarżonym postanowieniu dokonano analizy spełniania wymogów związanych z dostępem do światła słonecznego i przesłaniania wskazując, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego (w budynku na działce nr [...]) nie znajduje się obiekt przesłaniający (budynek na działce nr [...]) w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania (ok. 14m, przy założeniu wysokości dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego - 1m). Z analizy zacienienia wynika ponadto, że w dniach równonocy budynek na działce nr [...] nie będzie rzucał cienia na budynek znajdujący się na działce nr [...]. Organ dokonał analizy w zakresie dotyczącym wód opadowych i roztopowych. Odnosząc się do argumentacji wnioskodawców Wojewoda uwzględnił wymogi przepisów rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2022, poz. 1225). Organ ten dokonał także oceny przesłanki prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ze względu na przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. w zakresie spełniania § 68 ust. 9 obowiązującej uchwały Nr XXXII/178/2005 Rady Gminy Pruszcz Gdański z dnia 10 sierpnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański – część wyżynna (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego nr 88, poz. 1814), który stanowi, że w obrębie terenów jak w ust. 1 dopuszcza się część mieszkalną w formie zabudowy wielorodzinnej, jeżeli dotyczy to terenów sąsiadujących z zabudową wielorodzinną, mieszaną, usługową oraz z ulicą zbiorczą, od której plan ustala dojazd ulicą dojazdową – KD lub są położone w sąsiedztwie ulicy lokalnej – KL. W ocenie Sądu argumentacja i podjęte przez stronę skarżącą próby interpretacji przepisów planu nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji z 12 lutego 2025 r. Organ administracji orzekający w sprawie dokonał prawidłowej analizy przepisów prawa uwzględniając, że planowany budynek wielorodzinnym, mający zaprojektowaną wysokość 13,88 m, nie przekroczy dopuszczalnej w planie wysokości zabudowy wielorodzinnej wynoszącej 15 m (§ 21 ust. 4 Planu). Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, bez wpływu na rozstrzygniecie pozostaje przy tym argumentacja w zakresie dotyczącym wpływu planowanej inwestycji na komfort właścicieli sąsiednich nieruchomości, przypuszczalnego przeznaczenia inwestycji na wynajem krótkoterminowy, czy też możliwych roszczeń cywilnoprawnych. Oczywistym jest też, że wraz z powstającą nową zabudową w sąsiedztwie, ruch samochodowy ulegnie zwiększeniu. Wskazać w tym miejscu należy, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. nie może być wykorzystywana jako narzędzie "wyprzedzającego", w ramach postępowania wpadkowego, merytorycznego badania sprawy wznowieniowej. Strona żądająca wstrzymania wykonania decyzji objętej wznowieniem postępowania nie może oczekiwać, że w ramach badania "prawdopodobieństwa uchylenia" decyzji na potrzeby wydania postanowienia wstrzymującego właściwy organ będzie prowadził postępowanie wyjaśniające w takim samym zakresie i tak samo pogłębione, jak postępowanie wznowieniowe główne. Instytucja wstrzymania służyć może zatem uprawnionym tylko wówczas, gdy już w oparciu o czytelne i znane okoliczności sprawy, bez potrzeby dalszych wyjaśnień i analiz, wynik postępowania wznowieniowego jawi się jako przesądzony (za: wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2229/20). Organy opierają się na dowodach zebranych w postępowaniu zwykłym, a oceny prawdopodobieństwa dokonują na etapie wstępnym postępowania wznowieniowego. Co więcej, w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy to bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 k.p.a., właściwy organ winien zatem wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją, i opierając się na nich, wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona. Oceny prawdopodobieństwa dokonuje się na podstawie akt sprawy, biorąc także pod uwagę wszystkie okoliczności, także wynikające z innych postępowań, mających związek z toczącym się postępowaniem wznowieniowym. Jak już wyżej wskazano, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. sąd administracyjny władny jest uchylić zaskarżone postanowienie z powodu naruszenia prawa materialnego, względnie naruszenia przepisów postępowania, jeśli miało ono wpływ na wynik sprawy lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując postanowienie o odmowie wstrzymania kwestionowanej decyzji sąd wpływu takiego nie stwierdził. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło