II SA/Gd 686/12

WyrokWSA w Gdańsku2013-01-30

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Wanda Antończyk, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy obiektów budowlanych, jeśli inwestor dokonał ich rozbiórki przed wydaniem decyzji, a kwestia niezgodności z pozwoleniem na budowę odległości budynku od granicy działki sąsiedniej wymaga odrębnego postępowania legalizacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania w sprawie samowolnej rozbudowy było słuszne, ponieważ inwestor dokonał dobrowolnej rozbiórki obiektów, co uczyniło postępowanie bezprzedmiotowym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Kwestia odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie odległości budynku od granicy działki sąsiedniej wymagała wszczęcia odrębnego postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a nie stanowiła podstawy do nakazania rozbiórki w ramach postępowania umorzonego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie budowy obiektów budowlanych. Postępowanie zostało wszczęte w związku z samowolną rozbudową budynku warsztatowego i gospodarczego bez pozwoleń. Inwestorzy dokonali rozbiórki tych rozbudów, co doprowadziło do umorzenia postępowania. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów dotyczących odległości budynków od granicy działki sąsiedniej oraz niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy obiektów budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia 9 lipca 2012 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie budowy obiektów budowlanych zrealizowanych przez K. i A. J. na działce nr [...] w N. W. L. przy ul. [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że postępowanie wszczęte zostało z wniosku D. R. właścicielki działki nr [...]. W sprawie przeprowadzono oględziny, które ujawniły, że na działce nr [...] w N. W. L. istnieją następujące budynki i obiekty: budynek mieszkalny, budynek warsztatowy, pomieszczenie gospodarcze, pomieszczenie biurowe i wiata gospodarcza. Na budowę powyższych obiektów właściciele uzyskali pozwolenie na budowę Nr [...] z dnia 13 sierpnia 1996 r. wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. Właściciele przedłożyli również zaświadczenie o przekazaniu do użytkowania warsztatu samochodowego, wiaty gospodarczej murowanej oraz wiaty gospodarczej stalowej Nr [...] z dnia 30 października 1998 r. wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. Podczas oględzin ustalono, że budynek warsztatowy rozbudowany został o zabudowaną wiatę o konstrukcji stalowej pokrytą dachem z blachy trapezowej zrealizowaną w 1995 r. bez stosownych pozwoleń a budynek gospodarczy rozbudowano o wiatę zabudowaną o konstrukcji stalowej pokrytą blachą trapezową bez pozwoleń. Ustalono, że budynek gospodarczy jest zbliżony do granicy z działką nr [...] a odległość dzieląca go wynosi 1,10 m. Wobec tego, że rozbudowa wskazanych budynków gospodarczych wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego właściciele nie uzyskali, organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, zmierzające do legalizacji tych obiektów. W dniu 25 czerwca 2012 r. A. J. poinformował organ, że dokonał rozbiórki wiat dostawionych do budynku warsztatowego i budynku gospodarczego, co potwierdzono oględzinami przeprowadzonymi w dniu 28 czerwca 2012 r. Wobec powyższego organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Analizując kwestię niezgodnej z projektem budowlanym odległości budynku gospodarczego od granicy z działką nr [...] o pow. 13 433 m2 niezabudowaną organ uznał, że zbliżenie do granicy nie ma wpływu na możliwość zabudowy działki sąsiedniej w związku z czym brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w tym zakresie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. R. zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.), poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji oraz rozbieżność sentencji decyzji z jej uzasadnieniem. Odwołująca zarzuciła, że organ nie podjął żadnego rozstrzygnięcia w kwestii niezgodnego z pozwoleniem na budowę obiektu gospodarczego - niezgodnej z rozporządzeniem odległości budynku od granicy z działką sąsiednią. Odwołująca wskazała, że właściciele działki nr [...] uzyskali pozwolenie na budowę obiektu gospodarczego, w którym określono jego odległość od granicy z działką sąsiednią na 2 m i nikt nie wyrażał zgody na zmniejszenie tej odległości. Podkreślono, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest obecnie użytkowany jako garaż na dwa samochody, co potwierdza dokumentacja fotograficzna. Odwołująca twierdzi w konsekwencji, że budynek ten jest wykorzystywany niezgodnie z jego przeznaczeniem i pozwoleniem na budowę. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 października 2012 r., Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy w zakresie daty oddania do użytkowania obiektu gospodarczego, ustalając, że nastąpiło to w 1998 r. Odnosząc się do argumentów odwołania wyjaśniono, że umorzone postępowanie dotyczyło samowolnie wykonanych dwóch wiat stanowiących rozbudowę budynku warsztatowego. W odniesieniu natomiast do kwestii odległości budynku gospodarczego od granicy z działką sąsiednią wyjaśniono, że działka sąsiednia o nr [...] stanowi grunty rolne według ewidencji gruntów i nie jest działką budowlaną. Tym samym przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych nie mają do niej zastosowania, gdyż regulują one wyłącznie odległości obiektów budowlanych od granic działek budowlanych. Skargę na powyższą decyzję wniosła D. R. zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niewłaściwą wykładnię, skutkującą chybionym zastosowaniem, oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji oraz rozbieżność sentencji decyzji z jej uzasadnieniem. W związku z tym wniosła ona uchylenie decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację sformułowaną w uzasadnieniu odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych lub ich części prowadzone jest przez organ z urzędu. Postępowanie takie organ prowadzi na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.) W niniejszej sprawie w związku z samowolnym dokonaniem przez inwestorów rozbudowy dwóch obiektów budowlanych budynku gospodarczego i budynku warsztatowego organ prowadził w tym zakresie postępowanie wydając w jego toku postanowienie w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Aczkolwiek w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wskazano konkretnych obiektów jakich dotyczy zakres tego postępowania, jednak w treści postanowienia z dnia 18 maja 2012 r. oraz treści decyzji wskazano, że rozstrzygnięcia te zostały podjęte w sprawie rozbudowy obiektów budowlanych. Ponieważ w toku tego postępowania inwestorzy dokonali dobrowolnie rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów, brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania dotyczącego tych obiektów, w związku z czym organ słusznie umorzył w tym zakresie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Z okoliczności sprawy wynikało nadto, że w pozwoleniu na budowę z dnia 13 sierpnia 1996 r. zatwierdzono projekt wybudowania na nieruchomości pomieszczenia gospodarczego i wiaty gospodarczej, których odległość od granicy z działką nr [...] miała wynosić 2 m. Na zbliżenie obiektu do granicy wyraził zgodę poprzedni właściciel nieruchomości B. S. Inwestor wybudował budynek z odstępstwem od tego pozwolenia w odległości 1,1 m, zbliżając obiekt do granicy sąsiedniej nieruchomości o 0,90 cm. Inwestor zawiadomił organ o zakończeniu budowy w 1998 r. Postępowanie w sprawie odstępstwa od projektu budowlanego budynku gospodarczego, w postaci jego przybliżenia do granicy nieruchomości winno prowadzone przez organ w innym trybie na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 i 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, z których wynika, że postępowanie legalizacyjne prowadzi się w przypadku robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Organ w tym zakresie winien wszcząć i prowadzić odrębne postępowanie. Organ zbędnie wyraził w uzasadnieniu decyzji stanowisko, że w sprawie brak jest podstaw do nakazania inwestorowi rozbiórki budynku zbliżonego do granicy nieruchomości. Na marginesie jedynie wskazać należy, że powoływany przez skarżącą przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.) reguluje wymagane odległości budynków na działce budowlanej od granicy wyłącznie z sąsiednią działką budowlaną. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. II OSK 1145/10, przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jednoznacznie stanowi, iż w przypadku braku odrębnych uregulowań budynek na działce budowlanej należy sytuować w określonej tym przepisem odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Wskazanie, że odległość od granicy dotyczy jedynie sytuacji graniczenia z działką budowlaną jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. Ocena natomiast tego, czy działka sąsiednia jest działką budowlaną jest kwestią ustaleń faktycznych. (Lex nr 1083545) Na analizowanym terenie brak jest planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczającego nieruchomość skarżącej pod budownictwo mieszkaniowe. Skarżąca nie uzyskała także jeszcze decyzji o warunkach zabudowy dla jej nieruchomości o powierzchni 1,3433 ha, jako działki budowlanej. Położenie spornego obiektu na działce inwestora jest zatem aktualnie zgodne z przepisami obowiązującego prawa i brak byłoby podstaw do nakazania inwestorom rozbiórki tego obiektu lub jego przesunięcia na odległość 2 m od granicy nieruchomości. W odniesieniu do podnoszonego zarzutu zmiany przeznaczenia budynku gospodarczego na garaż wskazać należy, że jeżeli inwestor zrealizował budynek garażowy zamiast gospodarczego i wykonał w związku z tym roboty budowlane zmieniające charakter obiektu organ także w tym zakresie winien prowadzić postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 i 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Natomiast ewentualna zmiana sposobu użytkowania obiektu już po jego wybudowaniu winna być przez organ oceniana w odrębnym postępowaniu dotyczącym samowolnej zmiany sposobu użytkowania w trybie art. 71a Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 oddalił skargę, jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło