II SA/Gd 707/13

WyrokWSA w Gdańsku2014-03-26

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Janina Guść, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy wybudowany w 1976 r. na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa, z naruszeniem przepisów o planowaniu przestrzennym (teren leśny), podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, pomimo braku pozwolenia na budowę i nieprzeniesienia pozwolenia wydanego poprzedniemu dzierżawcy?
Ratio decidendi
Budynek letniskowy wybudowany w 1976 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa i przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele leśne, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Ocena zgodności z planowaniem przestrzennym powinna być dokonana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji, a nie w dacie budowy. Samowola budowlana została prawomocnie przesądzona w poprzednim postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. i K. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego w 1976 r. budynku letniskowego. Budynek znajdował się częściowo na działce nr [...] (własność Skarbu Państwa, teren leśny) i częściowo na działce nr [...] (współwłasność skarżących), na którą zachodził taras. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, naruszenia przepisów KPA oraz błędów w rozgraniczaniu gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. U. i E. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 31 lipca 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 grudnia 2011 r. nakazującą E. i K. U. wykonanie rozbiórki wybudowanego na terenie działek nr [...] w obrębie Sz., jednostce ewidencyjnej L. budynku letniskowego o wymiarach 8,00 m na 4,50 m oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce. Decyzje powyższe wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 1 marca 2007 r. zostało wszczęte na wniosek Nadleśniczego Nadleśnictwa postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku letniskowego na działce nr [...] w Sz.. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że na terenie działek nr [...] w Sz. posadowiony jest murowany budynek letniskowy o wymiarach 8,00 m na 4,50 m. Przedmiotowy budynek wybudowany został samowolnie w 1976 r. Zasadnicza część budynku znajduje się na terenie działki nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, natomiast taras zachodzi na działkę nr [...], stanowiącą współwłasność E. i K. U. Podczas kontroli z 20 lipca 2011 r. organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek jest wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową, przyłącze kanalizacyjne do szamba, ogrzewany jest kominkiem i posiada komin murowany. W odległości ok. 3,00 m od budynku znajduje się szambo, zbudowane z kręgów betonowych. Budynek zbudowany jest z bloczków gazobetonowych, wewnątrz ściany wyłożone są boazerią drewnianą. Dach kryty jest blachą falistą aluminiową. Wójt Gminy w piśmie z 24 marca 2011 r. poinformował, że dla działek nr [...] i częściowo nr [...] obowiązują ustalenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy L. podjętego uchwałą Rady Gminy nr [...] z 25 września 2007 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz.[...] z dnia [...] r. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] w Sz. oznaczona symbolem D1UTL przeznaczona jest pod zabudowę letniskową, natomiast działka nr [...] oznaczona symbolem LS - stanowi grunt leśny. Jak wyjaśnił organ I instancji w wydanej przez siebie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z uwagi na fakt, że niniejszy budynek letniskowy został wybudowany w 1976 roku zastosowanie musi znaleźć ustawa - Prawo budowlane z 24 października 1974 roku (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Zgodnie z art. 37 ust. 1 powyższej ustawy z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzenny nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak dalej wskazał organ I instancji, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów (Dz. U. Nr 27, poz. 249) przeznaczenie na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów rolnych lub leśnych wymaga uzyskania zezwolenia właściwego organu. W ocenie organu, inwestorzy nie wykazali się posiadaniem takiej decyzji. Przedmiotowego budynku letniskowego wybudowanego m.in. na działce nr [...] nie można zaś uznać za obiekt wykorzystywany dla potrzeb gospodarki leśnej. Ponadto, z oświadczenie przedstawiciela Nadleśnictwa K. jednoznacznie wynika żądanie wydania nieruchomości gruntowej, stanowiącej las - po uprzednim rozebraniu budynku letniskowego. Z uwagi na powyższe organ I instancji, na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, orzekł o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego. Odwołanie od tej decyzji złożyli inwestorzy – E. i K. U. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z 31 lipca 2013 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ ten w pierwszej kolejności przedstawił w całości kolejne podejmowane w niniejszej sprawie czynności na tle całego kontekstu historycznego. Organ wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 16 lipca 2007 r. nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego budynku letniskowego, która to decyzja została uchylona w trybie odwoławczym przez organ wyższego stopnia (decyzją z 27 sierpnia 2008 r.), a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 12 lutego 2010 r., na podstawie przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie przez E. U. i K. U. robót budowlanych polegających na budowie budynku letniskowego na terenie działki nr [...] i częściowo na działce nr [...] w Sz., prowadzonych na podstawie decyzji Wójta Gminy - pozwolenia na budowę nr [...] w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 31 marca 2010 r. uchylił w całości powyższe postanowienie organu I instancji i postanowił o braku podstaw do wstrzymania robót budowlanych dotyczących niniejszego budynku letniskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II SA/Gd 420/10 z 18 listopada 2010 r. oddalił skargę E. i K. U. na ww. postanowienie z 31 marca 2010 r. Następnie organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego (w dniu 20 lipca 2011 r.) i ustalił, że przedmiotowy budynek letniskowy znajduje się w odległości około 2,50 m od drzew, zaś szambo z kręgów betonowych o głębokości ok. 3,00 m znajduje się w odległości ok. 3 m od budynku. W decyzji z 7 grudnia 2011 r. organ I instancji nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Rozpatrując niniejszą sprawę w trybie odwoławczym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że inwestorzy poinformowali organ nadzoru budowlanego I instancji, że poprzedni dzierżawca działki nr [...] – R. S. uzyskał pozwolenie na budowę budynku letniskowego (decyzja nr [...]). Do powyższego pisma został załączona m.in. potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia wykazu działek i numerów decyzji o pozwoleniu na budowę z 1975 r. Z kolei, R. S. poinformował organ nadzoru budowlanego I instancji, że co prawda w latach 70. XX wieku był dzierżawcą działki letniskowej w miejscowości Sz. i uzyskał pozwolenie na budowę budynku letniskowego na działkach nr [...], ale zrezygnował z dzierżawy i nie podjął żadnych prac budowlanych. W piśmie z 30 listopada 2010 r. skierowanym do organu nadzoru budowlanego I instancji E. i K. U. oświadczyli, że nie nastąpiło przeniesienie pozwolenia na budowę na nich jako nowych inwestorów. Oceniając powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że E. i K. U. w 1976 r. wybudowali budynek letniskowy na działce nr [...] (zasadnicza bryła), z tarasem przechodzącym na działkę nr [...]. Powyższy budynek został usytuowany na działce niebędącej własnością inwestorów. Ponadto, pozwolenie na budowę wydane na rzecz R. S. nie zostało przeniesione na nowych inwestorów, tj. na E. i K. U. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego należało uznać, że budynek ten został wybudowany samowolnie w 1976 r. Powyższe stanowisko organu zostało zaakceptowane w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 listopada 2010 r. (str. 3 i 4 wyroku). Następnie organ odwoławczy powołał przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym, tj. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Organ dalej podał, że w myśl art. 28 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w związku z § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) pozwolenie na budowę było wymagane w przypadku wykonywania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Powyższe oznacza, w ocenie organu odwoławczego, że przedmiotowy budynek powstał bez pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak podkreślił organ odwoławczy, oceniając przesłankę wynikającą z przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, organy nadzoru budowlanego zobligowane są do odniesienia się do właściwych przepisów techniczno-budowlanych i oceny czy ich naruszenie powoduje (bądź nie) niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Organ wyjaśnił, że analizując przepisy art. 37 ust 1 Prawa budowlanego z 1974 r. organ nadzoru budowlanego zobligowany jest w pierwszej kolejności do przeanalizowania pkt. 1, czyli zgodności wybudowania obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem skutki samowoli budowlanej na gruncie przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r. - Prawo budowlane należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym, które obowiązują w dacie wydawania decyzji. Organy administracji publicznej, orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o których mowa w przepisie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, winny mieć na uwadze zgodność budowy obiektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie orzekania, a w razie braku planu z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L.o (zatwierdzonego - po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami Studium - uchwałą Rady Gminy L. Nr [...] z dnia 25 września 2007 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa P. nr [...]) działka nr [...] oznaczona jest symbolem D1UTL - teren istniejącej i projektowanej zabudowy letniskowej, natomiast działka [...] została oznaczona symbolem LS - las. W w/w planie karty terenu zostały sporządzone dla oznaczeń literowych dla podstawowego przeznaczenia terenu. Dla terenu oznaczonego symbolem LS nie sporządzono karty terenu. Według § 8 powyższej uchwały teren objęty planem położony jest na Obszarze Chronionego Krajobrazu B. T., na którym obowiązują przepisy Rozporządzenia nr [...] Wojewody z dnia 24 marca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. [...]). Ponadto zgodnie z załącznikiem do Rozporządzenia nr [...] Wojewody z dnia 24 marca 2005 r. zmienionego Rozporządzeniem nr [...] z dnia 6 lipca 2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...]) dla terenu Obszaru Chronionego Krajobrazu B. T. obejmującym m.in. Gminę L. wprowadzono ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów leśnych m.in. w celu utrzymania ich spójności przestrzennej i trwałości poprzez ograniczenie fragmentacji oraz przeznaczania na cele nieleśne, oraz niedopuszczania do przeeksploatowania ich zasobów. Zgodnie zaś z załączonymi do akt sprawy protokołem oględzin nieruchomości, oświadczeniami stron postępowania oraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej poświadczonym za zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w 1979 r., zasadnicza część przedmiotowego budynku została wybudowana na terenie działki nr [...], natomiast taras zachodzi na działkę nr [...]. W toku postępowania odwoławczego organ odwoławczy zwrócił się do Wójta Gminy z prośbą o wyjaśnienie rozbieżności w kwestii symboli, którymi w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy L. zostały oznaczone tereny lasów (a w szczególności teren działki nr 253/3). Wójt Gminy poinformował, że działka nr [...] Ls w Sz. nie jest objęta planem miejscowym dla wsi Sz. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 25 września 2007 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [....]. Oznaczenie działki nr [...] w załączniku planu jest tylko do celów informacyjnych Ls - istniejące drogi wewnętrzne, teren lasów. Dla tej działki nie ma karty terenu. Natomiast oznaczenie dla działek oznaczonych symbolem ZL - które znajdują się w planie miejscowym są karty terenu. W świetle powyższego, organ odwoławczy pismem z 28 marca 2012 r. wezwał inwestorów do przedłożenia, w terminie 21 dni od dnia otrzymania wezwania, kopii złożonego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego budynku letniskowego. Po otrzymaniu kopii wniosku o ustalenie warunków zabudowy postanowieniem nr z dnia 22 maja 2012 r. organ odwoławczy zawiesił postępowanie odwoławcze dotyczące ww. decyzji, na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 123 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 27 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2572/12 oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 września 2012r., utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie z 22 maja 2012 r. Wójt Gminy w piśmie z 14 czerwca 2013 r. poinformował, że wniosek zgłoszony przez K. U. nie został rozpatrzony z uwagi na to, że wnioskodawca nie uzupełnił go na wezwanie organu. W następstwie powyższego, organ odwoławczy podjął z urzędu zawieszone postępowanie i wobec braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowego obiektu budowlanego – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji o rozbiórce. W skardze na powyższą decyzję K. i E. U. zarzucili: - brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, - obrazę przepisów, tj. art. 97 § 1 pkt 4 i § 2 k.p.a., art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wskazując na powyższe, skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano stanowisko, zgodnie z którym skarżący nie uzupełnili na wezwanie wójta gminy wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Oczywistym jest bowiem, że skarżący nie mogli przedstawić mapy z przeznaczeniem terenu działki [...] z oznaczeniem R i Bi, bo takiej mapy nie ma w zasobie geodezyjnym starostwa – jest mapa z oznaczeniem Ls. Ponadto, skarżący napisali, że złożyli wniosek o zmianę planu urządzenia lasu, domagając się w istocie wyłączenia działki, na której zlokalizowany jest budynek z ustaleń tego planu. Wniosek ten jednak złożony został po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Skarżący wskazali, że w trakcie rozgraniczania nieruchomości w latach osiemdziesiątych nie wzięto pod uwagę faktu zabudowy nieruchomości domkiem prywatnym nie służącym wcale gospodarce leśnej i efektem tego zaniedbania jest krzywdząca dla nich decyzja w niniejszej sprawie. Działka nr [...] została błędnie wpisana do ewidencji leśnej, co jest niezgodne ze stanem faktycznym. Ponadto, zdaniem skarżących weryfikacja planu urządzenia lasu jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem postepowanie w niniejszej sprawie powinno zostać zawieszone. Do skargi załączono wniosek skarżących z 25 sierpnia 2013 r. skierowany do Ministra Środowiska o sporządzenie aneksu do planu urządzenia lasu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W piśmie z 14 października 2013 r. skarżący oświadczyli, że dysponują wykazem nazwisk inwestorów i przypisanych im numerów decyzji o pozwoleniu na budowę z lat siedemdziesiątych. Z wykazu tego można wysnuć wniosek, że Urząd Gminy w L. wydał na nazwisko K. U., a nie J. K., decyzję o pozwoleniu na budowę o nr [....], choć fizycznie taką decyzją skarżący nie dysponują. Niezależnie od tego, świadczy to o tym, że organ zaniedbał wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy, bowiem nie dopełnił wszelkich czynności w celu odnalezienia dokumentu pozwolenia na budowę. W piśmie z 13 listopada 2013 r. swoje stanowisko przedstawił Skarb Państwa – Nadleśnictwo K., stwierdzając że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż bezsporne jest, że skarżący nie posiadają pozwolenia na budowę, ani nie dysponują prawem do gruntu zabudowanego domkiem letniskowym, oznaczonym jako działka [...]. Skarżący nie uzyskali decyzji o warunkach zabudowy ani decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji leśnej. Na rozprawie skarżący oświadczył, że złożył pozew o nakazanie Nadleśnictwu K. złożenia oświadczenia woli o wykup gruntu pod budynkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) stanowi, że sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 – tekst jedn. ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.), która w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu jej art. 48 (dotyczącego nakazu rozbiórki), nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia jej w życie, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W dacie realizacji inwestycji, będącej przedmiotem niniejszego postępowania obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), której przepisy art. 2 ust. 1 oraz 28 ust. 1 pozwalały na rozpoczęcie robót budowlanych związanych ze wzniesieniem nietrwale związanego z gruntem obiektu budowlanego, w szczególności w postaci domku letniskowego - wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę i tylko na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący wybudowali budynek letniskowy w 1976 roku. Opisany w decyzji organu I instancji obiekt budowlany stanowi budynek letniskowy o wymiarach 8,00 m na 4,5 m, posadowiony na działkach nr [...] w obrębie ewidencyjnym Szteklin. Obiekt ten został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Okoliczność przeciwna nie została przez skarżących udowodniona w toku niniejszego postępowania administracyjnego. Niezależnie od tego należy podkreślić, że w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 listopada 2010 r. o sygn. akt II SA/Gd 420/10 sąd ten wyraźnie przesądził o okoliczności wybudowania niniejszego obiektu budowlanego przez skarżących w warunkach samowoli budowlanego. Z uzasadnienia sądu bowiem wynika, że "na brak pozwolenia na budowę po stronie skarżących wskazywała okoliczność, że na zabudowanie działki nr [...] pozwolenie uzyskał jedynie poprzedni dzierżawca tak oznaczonej nieruchomości, zaś przedmiotowy budynek w swej zasadniczej bryle posadowiony został na części działki nr [...], a jedynie taras budynku wchodzi w granice działki nr [...]. Bezsporną okolicznością było, że skarżący nie doprowadzili do przeniesienia na swoją rzecz pozwolenia na budowę udzielonego poprzedniemu dzierżawcy. Mieć przy tym należy na uwadze, że przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. przewidywały w art. 31 ust. 2, że pozwolenia na budowę może być przeniesione na innego inwestora, pod warunkiem uprzedniego uzyskania zgody właściwego terenowego organu administracji państwowej, który wydał pozwolenie". Sąd ten podkreślił też, że "wybudowanie budynku przy przekroczeniu granicy działki i bez przeniesienia pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną. Skarżący nie posiadali bowiem w dacie jego wybudowania pozwolenia na budowę. zarówno dla działki nr [...], jak i działki nr [...]. Natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje na lokalizację przedmiotowego budynku w części zasadniczej na działce nr [...], zaś na działce nr [...] w części dotyczącej tarasu". Zgodnie z treścią art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwał składu siedmiu sędziów z dnia 21 czerwca 1999 r., OPS 4/99, ONSA 1999, nr 4, poz. 118) rzeczoną oceną prawną, związany jest zarówno skład orzekający rozpoznający skargę, jak i skład powiększony wyjaśniający w tej sprawie wątpliwość prawną w trybie art. 49 ust. 2 ustawy o NSA. Powyższe z kolei prowadzi do wniosku, że kwestia wybudowania przedmiotowego obiektu w warunkach samowoli budowlanego została pozytywnie przesądzona w ww. wyroku sądu z 18 listopada 2010 r. i sąd orzekający w niniejszej sprawie, na mocy powołanego przepisu art. 153 ustawy, tą oceną jest związany, podobnie jak organy administracji orzekające w niniejszej sprawie. Przedstawiona przez skarżących przy piśmie z 8 października 2013 r. lista nazwisk inwestorów i przypisanych im numerów decyzji o pozwoleniu na budowę z 1975 r. nie zawiera nazwiska skarżących, a wniosek jakoby decyzja o numerze [...] przypisana była na rzecz skarżącego nie znajduje potwierdzenia zarówno w treści tego dokumentu, jak i innych zebranych przez organy administracji w niniejszej sprawie. Z kolei, w kwestii przeznaczenia terenu, na którym wybudowany został przedmiotowy obiekt budowlany wskazać należy, że dla działek nr [...] i częściowo nr [...] obowiązują ustalenia planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy L. podjętego uchwałą Rady Gminy nr [...] z 25 września 2007 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] w Sz. oznaczona symbolem D1UTL przeznaczona jest pod zabudowę letniskową, natomiast działka nr [...] oznaczona symbolem LS - stanowi grunt leśny. Z planu wynika zatem jednoznacznie, że teren, na którym położona jest nieruchomość skarżących – działka [...] - nie jest przeznaczony pod zabudowę, chociażby letniskową, gdyż stanowi teren lasu. Natomiast, działka, na którą zachodzi taras przedmiotowego obiektu budowlanego – działka nr [...] - przeznaczona jest pod zabudowę letniskową. W odniesieniu do niej zatem, istniałaby możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego – oczywiście gdyby przedmiotowy obiekt budowlany był na niej posadowiony, co jednak nie ma miejsca. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela przy tym ugruntowane stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w licznych wyrokach (np.: z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. II OSK 234/09, z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 708/09), zgodnie z którym skutki samowoli budowlanej, o której organ orzeka na podstawie regulacji art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. należy oceniać w oparciu o przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązujące w dacie wydawania decyzji, a nie w dacie budowy obiektów budowlanych. W szczególności oznacza to wymóg oceny zrealizowanej inwestycji w oparciu o aktualny w dacie orzekania przez organy administracji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w braku zaś takiego planu - uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w oparciu o przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym według stanu prawnego z chwili orzekania w sprawie samowoli budowlanej, a nie z chwili budowy. Ta druga sytuacja nie ma zastosowania w niniejszym stanie faktycznym, gdyż nieruchomość skarżącego, jak wskazano zresztą, objęta jest uregulowaniem planistycznym ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z 25 września 2007 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że spełnione zostały, określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem prawa na terenie nie przeznaczonym pod tego rodzaju inwestycję. W myśl dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W świetle niekwestionowanego przez stronę stanu faktycznego niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, zaistniały przesłanki do tego, ażeby organ administracji I instancji orzekł o rozbiórce opisanego w decyzji organu I instancji obiektu należącego do skarżących, a organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy. Sąd nie podziela przy tym sformułowanego w skardze zarzutu obrazy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegającej na braku zawieszenia postępowania z uwagi na zgłoszenie przez skarżących wniosku o zmianę planu urządzenia lasu do Ministra Środowiska. Po pierwsze, okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia w sprawie w świetle faktu, że skarżący wybudowali budynek w warunkach samowoli budowlanej na nie stanowiącym ich własności gruncie, przeznaczonym w planie miejscowym na las, a więc na terenie w odniesieniu do którego brak jest możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Nie stanowi ona więc zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie. Po drugie zaś, nawet gdyby okoliczność ta mogła stanowić zagadnienie wstępne, to zarzut ten nie mógłby zostać uwzględniony wobec faktu zgłoszenia przedmiotowego wniosku do ministra w dniu 25 sierpnia 2013 r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy (decyzja z 31 lipca 2013 r.), a więc po wydaniu ostatecznej decyzji w sprawie. Z kolei, w kwestii stanowiska skarżących odnośnie do błędów popełnionych przez organy administracji przy rozgraniczaniu gruntów leśnych we wsi Sz. wskazać należy, że była ona przedmiotem analizy w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyroku z 18 listopada 2010 r. i stanowisko to podziela również sąd orzekający w niniejszym składzie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło