II SA/Gd 715/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: WSA Mariola Jaroszewska WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2016 r., Nr [...] w przedmiocie kary grzywny za brak okazania dowodu w sprawie budowy obiektu budowlanego oddala skargę. E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2016r., Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2016r. nakładające na skarżącą karę grzywny w wysokości 50 zł. Zaskarżone postanowienie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego garażu usytuowanego na dz. nr [...] położonej w miejscowości W. gm. S. W toku postępowania organ zobowiązał Państwa H. S.-K. i G. K. decyzją z dnia 4 marca 2016r. do przedłożenia inwentaryzacji budowlanej powykonawczej przez osobę uprawnioną, orzeczenia technicznego wraz z wnioskami, sporządzonego przez osobę uprawnioną. W postępowaniu odwoławczym powyższa decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ wezwał E. M., na podstawie art. 50 §1 i art. 88 § 1 k.p.a. do okazania dowodów w sprawie tj. dokumentów fotograficznych dotyczących realizacji przedmiotowego garażu, w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania. Pismem z dnia 28 lipca 2016r. E. M. odpowiedziała organowi I instancji, że nie jest obecnie w stanie wykonać wezwania, bowiem jest do końca sierpnia 2016r. na urlopie. Pismem z dnia 10 sierpnia 2016 r. organ wezwał E. M. do stawienia się w organie pierwszej instancji celem ukarania. Pismem z dnia 17 sierpnia 2016 r. E. M. wyjaśniła, że w dniu 11 sierpnia 2016 r. składała w organie II instancji (WINB w G.) wyjaśnienia oraz złożyła pismo, jak również przesłała poprzednio do PINB pismem z dnia 28 lipca 2016 r. wyjaśnienia o urlopie do końca sierpnia oraz że po urlopie stawi się w PINB. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016r. organ pierwszej instancji nałożył na E. M., na podstawie art. 88 § 1 k.p.a. karę grzywny w wysokości 50 zł za brak okazania dowodu w sprawie samowolne budowy garażu tj. dokumentacji fotograficznej. W uzasadnieniu w/w. postanowienia wskazano, że E. M. w trakcie postępowania w dniu 20 stycznia 2016 r. ujawniła w organie pierwszej instancji, iż dysponuje w sprawie materiałem dowodowym (fotograficznym) obrazującym budowę przedmiotowego Garażu przez G. K., lecz materiał ten ujawni w odpowiednim czasie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wskazując, że z powodu długotrwałego urlopu nie mogła stawić się w inspektoracie. Wskazała również, że w dniu 11 sierpnia 2016r. złożyła w WINB wyjaśnienia w sprawie oraz okazała zdjęcia oraz że jest zastraszania i nękania przez urzędnika PINB. Rozpatrując zażalenie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 10 listopada 2016r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że organ odwoławczy potwierdził zasadność wezwania skarżącej do okazania dowodów w postaci dokumentacji fotograficznej. Organ w tym zakresie skorzystał z dyspozycji art. 50 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. W odpowiedzi na powyższe strona pismem z dnia 28 lipca 2016 r. wskazała, że nie jest w stanie okazać żądanych w/w. wezwanie organu pierwszej instancji dokumentów, bowiem do końca sierpnia przebywa na urlopie. W dalszym etapie sprawy organ pierwszej instancji kolejnym pismem z dnia 10 sierpnia 2016 r. ponownie w oparciu o art. 50 § 1 k.p.a. w związku z art. 88 k.p.a. wezwał skarżącą do osobistego stawienia się w organie w celu ukarania w związku z wezwaniem z dnia 20 lipca 2016 r. Wobec tego organ skorzystał z art. 88 k.p.a. i nałożył na skarżącą grzywnę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżąca ponownie zapoznając się z aktami nie wniosła żadnego dodatkowego materiału dowodowego, jak również nie złożyła żadnych uwag i zastrzeżeń. Wskazując w zażaleniu, że nie dysponuje dokumentacją fotograficzną a jedynie prywatnym zdjęciem, o które można było prosić na etapie znacznie wcześniejszym, nie podała żadnej zasadnej przyczyny odmowy okazania organowi przedmiotowej fotografii. Organ wyjaśnił nadto, że poruszone w zażaleniu kwestie zastraszania i nękania przez urzędnika nie leżą w gestii organów nadzoru budowlanego wynikających z przepisów prawa w tym w szczególności Prawa budowlanego i k.p.a., kwestie te leżą w kompetencjach właściwych służb państwowych powołanych do stania na straży praworządności. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uznania nałożonej grzywny za bezzasadną. W skardze na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie jako wydanego bez podstawy prawnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Z treści skargi wynika, że zarzucono wydanie zaskarżonego postanowienia nakładającego grzywnę z naruszeniem przepisów proceduralnych, albowiem postanowienie podpisała D. Ś. – J. działająca z upoważnienia Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego. Takie działanie skarżąca uznała za sprzeczne z prawem, bowiem upoważnienie do wydawania mandatów karnych może zostać udzielone wyłącznie przez wojewodę w ściśle określonej formie. Skarżąca twierdzi również, że po zmianie przepisów zgodnie z k.p.a. grzywna za nieokazanie dowodu może być wymierzana tylko innym uczestnikom postępowania administracyjnego, a więc świadkom, biegłym, czy osobom uchylającym się od udostępnienia przedmiotu oględzin, a nie stronom. Tymczasem organ nakładając na nią grzywnę dążył do wyrządzenia jej krzywdy, nękania i wzbudzanie poczucia lęku u skarżącej, która jest zastraszona przez inspektorów nadzoru działających niezgodnie z prawem. Skarżąca wskazała również, że organy nadzoru budowlanego obu instancji złamały w sposób rażący prawo pomijając przepis art. 85 § 1 k.p.a., ponieważ nie wydano postanowienia o dopuszczeniu dowodu z oględzin zdjęć, do czego był obowiązany z mocy z art 77 § 2 w zw. z art. 123 k.p.a. Z treści art. 77 § 2 k.p.a. wynika, iż organ administracji, dopuszczając w sprawie środek dowodowy, winien wydać w tym przedmiocie postanowienie zgodnie z przepisem art. 236 k.p.c. w odniesieniu do postanowienia dowodowego wydawanego w postępowaniu cywilnym. Organ administracji publicznej powinien przynajmniej oznaczyć fakty podlegające stwierdzeniu i środek dowodowy oraz pracownika organu, który przeprowadzi dowód, a ponadto, jeżeli jest to konieczne, termin i miejsce przeprowadzenia dowodu. Nie wydano takiego postanowienia tylko wezwano skarżącą, aby stawiła się do ukarania u powiatowego inspektora nadzoru budowlanego po telefonicznym ustaleniu terminu ukarania. Powyższe okoliczności, zdaniem skarżącego zatajono w postanowieniu. Skarżąca zarzuciła również błędną interpretację art. 51 i art. 88 § 1 k.p.a. oraz art. 79 § 2 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organy obu instancji do złożonych przez skarżącą wyjaśnień dotyczących jej urlopu. Skarżąca zarzuciła obu organom nękanie bezpodstawnymi kolejnymi postanowieniami o utrzymaniu w mocy grzywny nałożonej wbrew prawu. Wskazała na przekroczenie granicy swobodnego uznania administracyjnego, które w przedstawionym przypadku, w jej odczuci, stało się dowolnością, którą bezprawnie operują organy obu instancji. Upatruje również naruszenia prawa we wskazaniu w postanowieniu rachunku bankowego, który mógł być rachunkiem osoby prywatnej. Skarżąca wskazuje, że nie otrzymała grzywny w postaci mandatu tylko wskazany numer konta na, który miała przekazać grzywnę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie w sprawie nałożenia grzywny za brak okazania dokumentacji fotograficznej dotyczącej budowy garażu przez G. K. na dz. Nr [...]położonej w miejscowości W. gm. S. Jak wynika z akt sprawy E.M. w dniu 20 stycznia 2016 r. oświadczyła przed Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego w toku postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej, że dysponuje dokumentacją fotograficzną, o której wyżej mowa. Z akt sprawy wynika również, że Skarżąca mimo wezwania organu do okazania wzmiankowanej dokumentacji nie przedstawiła jej do dnia wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 88 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r.) – dalej jako K.p.a. kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie. W przedmiotowej sprawie według oświadczenia Skarżącej jest ona w posiadaniu dokumentacji fotograficznej mogącej mieć istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy dotyczącej samowolnej budowy garażu przez G. K. na dz. Nr [...] położonej w miejscowości W. gm. S. Bezspornym jest również to, iż mimo wezwania organu nadzoru budowlanego E. M. dokumentacji tej nie okazała organowi. Zauważyć należy również, iż w wezwaniu Skarżącej do okazania wzmiankowanej dokumentacji zawarto pouczenie o skutkach przewidzianych w art. 88 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu powyższe okoliczności stwarzają wystarczające przesłanki do nałożenia na Skarżącą grzywny, o której stanowi przywołany przepis. Sąd nie zgadza się z argumentacją strony skarżącej, iż jako strona postępowania nie podlega powyższym regulacjom. Zauważyć bowiem należy, iż E. M. nie została wezwana do stawiennictwa w organie nadzoru budowlanego jako strona postępowania administracyjnego lecz do okazania przedmiotu oględzin. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze Skarżąca nie została ukarana mandatem karnym lecz grzywną określoną w cytowanym wyżej przepisie. Grzywnę taką nakłada organ orzekający w sprawie, a w konkretnej sytuacji był to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zatem osoba podpisująca postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia 29 sierpnia 2016 r. miała prawidłowe upoważnienie. Bez znaczenia w sprawie są również przywoływane przez Skarżącą okoliczności dotyczące charakteru posiadanej dokumentacji fotograficznej czy też uzasadnienia zwłoki w jej okazaniu. Należy mieć bowiem na uwadze, że to organ orzekający w sprawie ocenia zarówno dopuszczalność jak i wartość dowodową posiadanych dokumentów, co może nastąpić dopiero po ich okazaniu. Przedstawione przez E. M. okoliczności mające jej zdaniem wpływ na opóźnienie przedstawienia dokumentacji związane z przebywaniem na urlopie do końca sierpnia 2016 r. również nie mogą mieć znaczenia w niniejszej sprawie skoro do dnia wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jest do 10 listopada 2016 r. żądana dokumentacja nie została przedłożona organom nadzoru budowlanego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), oddalił skargę jako bezzasadną.