II SA/Gd 717/13

Dnia 10 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 lutego 2013 roku, nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone K. G. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm.) w dniu 4 marca 2013 roku. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem skarżącej w dniu 3 kwietnia 2013 roku. W dniu 22 sierpnia 2013 roku K. G. wniosła skargę na opisane powyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 19 sierpnia 2013 roku dowiedziała się o wydaniu zaskarżonego postanowienia, gdy udała się do Urzędu Gminy, zaś w dniu 20 sierpnia 2013 roku dowiedziała się w Urzędzie Pocztowym, że listonosz zostawił zawiadomienie o przesyłce zawierającej zaskarżone postanowienie na płocie (w załączonym do wniosku skarżącej oświadczeniu listonosz wyjaśnił, że zostawił tam awizo z uwagi na brak oddawczej skrzynki pocztowej). Skarżąca stwierdziła nadto, że zawiadomienia tego nigdy nie otrzymała, więc nie mogła odebrać adresowanej do niej przesyłki. Nie mogła zatem odebrać postanowienia z przyczyn od niej niezależnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie wniosku wskazując, że zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo awizowane, oraz że awizo zostało prawidłowo umieszczone w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika nadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy i jednocześnie wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z kolei brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy strona nie może usunąć tej przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 roku, sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Baza Orzeczeń Lex nr 192260). Odnosząc się do zakwestionowanej przez skarżącą skuteczności doręczenia przesyłki z zaskarżonym postanowieniem wskazać trzeba, że o skuteczności doręczenia pisma w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", decyduje spełnienie wszystkich przesłanek wskazanych w tym przepisie a więc: niemożność doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, pozostawienie przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym (§ 1), umieszczenie zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub na drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu do posesji (§ 2), konieczność powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w przypadku niepodjęcia jej w terminie 7 dni (§ 3) oraz upływ czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej (§ 4). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie wynika, aby skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi bez swojej winy. Z wyjaśnień skarżącej oraz przedłożonego przez nią oświadczenia listonosza wynika bowiem jednoznacznie, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie w urzędzie pocztowym zostało umieszczone na płocie posesji pod adresem skarżącej z uwagi na brak skrzynki pocztowej. Skarżąca faktu nieposiadania oddawczej skrzynki pocztowej, wskazanego w oświadczeniu listonosza, nie kwestionowała we wniosku. Tym samym zostało wyjaśnione faktyczne miejsce pozostawienia zawiadomienia, wobec czego doręczenie zastępcze, dokonane w trybie art. 44 k.p.a. i spełniające wszystkie warunki tego przepisu, należy uznać za skuteczne. Niewątpliwie umieszczenie zawiadomienia poprzez włożenie go w płot posesji stanowi umieszczenie go w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Podzielić jednocześnie należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 12 maja 2009 roku, sygn. akt II OZ 395/09 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że okoliczność nieposiadania przez skarżącą skrzynki pocztowej nie stanowi sama w sobie przesłanki uznania doręczenia zastępczego za nieskuteczne. Podkreślić również trzeba, że stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1529), na właścicielu lub współwłaścicielu nieruchomości gruntowych, na których znajduje się budynek mieszkalny, bądź budynku mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, ciąży obowiązek umieszczenia oddawczej skrzynki pocztowej. Dlatego osoba, która nie stosuje się do tego nakazu, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami pozostawienia zawiadomienia, określonego w art. 44 § 2 k.p.a., w widocznym miejscu przy wejściu na jej posesję. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.