II SA/Gd 717/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. i H. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 479/15 wydanym w sprawie z ich skargi na decyzję Wojewody z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych postanawia: odrzucić skargę K. K. i H. K. o wznowienie postępowania sądowego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 4 września 2015 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 479/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. K. i H. K. na decyzję Wojewody z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...], w przedmiocie sprzeciwu w sprawie robót budowlanych, z powodu złożenia skargi po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Następnie, prawomocnym postanowieniem z dnia 29 października 2015 r., wydanym w tej samej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - po rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia 27 września 2015 r., odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 21 listopada 2015 r. K. K. i H. K. przesłali do sądu pismo z 20 listopada 2015 roku, w którym podnieśli, że Sąd rozpatrując ich skargę "przeoczył postanowienie wyrażone w piśmie Pana Prezesa nr [...]", w związku z czym wnoszą o wznowienie postępowania. W piśmie tym zawarli ponadto zarzuty dotyczące niezgodności z prawem zaskarżonej w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 479/15 decyzji Wojewody z dnia 29 czerwca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 24 kwietnia 2015 r. Skarżący - zobowiązani do sprecyzowania, czy pismo z dnia 20 listopada 2015 r. stanowi zażalenie na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, czy też wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, a jeżeli pismo to jest wnioskiem o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, do wskazania jakie uchybienie Sądu i jaka okoliczność w ich ocenie powinna stanowić podstawę wznowienia – złożyli pismo z dnia 10 grudnia 2015 r., w którym wyjaśnili, że ich pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania. Odnosząc się do rozstrzygnięć organów objętych skargą wniesioną w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 479/15 dodali, że Starosta dopuścił się uchybień przepisom, gdyż wymogi Prawa budowlanego odnoszą się do budynków, a nie do obiektów wolnostojących niezwiązanych z gruntem, a ponadto dokonał błędnej kwalifikacji działki. Zdaniem skarżących, powyższe uchybienia wymagały oceny prawnej Sądu. Wyjaśnili także, że uchylają się od wskazania uchybienia Sądu. Natomiast, w ich ocenie, okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania wynikają z tego, że "nastąpiło naruszenie prawa oraz rozbieżności stanowisk wewnątrz Sądu dot. uchybienia terminu". Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2016 r., wydanym na podstawie art. 279 oraz art. 276 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 20 listopada 2015 r. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 479/15, poprzez podanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienia, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Jednocześnie wyjaśniono skarżącym, że ich pismo z dnia 20 listopada 2015 r. zostało potraktowane jako skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 479/15, o odrzuceniu skargi. Pouczono również, że zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia, natomiast podstawy wznowienia postępowania sądowego zostały określone w art. 271, art. 272 i art. 273 p.p.s.a. Skarżący pouczeni zostali również o treści art. 271, art. 272, art. 273, art. 274, art. 280 i art. 281 p.p.s.a. W piśmie z dnia 7 lutego 2016 r. skarżący podnieśli, że na skutek postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 479/15, nie rozpoznano "istotnych powodów dotyczących skargi". Wskazali poza tym ponownie na uchybienia organów w postępowaniu objętym skargą w sprawie o ww. wskazanej sygnaturze akt. Z kolei w piśmie z dnia 23 lutego 2016 r. skarżący wnieśli o rozważenie wznowienia postępowania z art. 281 p.p.s.a. w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że: "sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy". Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wojewódzkiego sądu administracyjnego przewiduje przepis art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej określanej skrótem "p.p.s.a.". Skarga o wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową w tym znaczeniu, że przysługuje tylko od ściśle określonych orzeczeń i może być oparta tylko na określonych podstawach prawnych, enumeratywnie wyliczonych w przepisach art. 271 - 273 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania mającego na celu zbadania jej dopuszczalności, a następnie, jeśli to zostanie potwierdzone, zbadanie jej zasadności. Jednym z warunków dopuszczalności złożenia skargi o wznowienie postępowania jest zachowanie terminu przewidzianego w art. 277 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą wznowienia jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Uruchomienie trybu wznowienia postępowania uzależnione jest zatem od pozytywnego ustalenia istnienia formalnych przesłanek wszczęcia postępowania wznowieniowego, jakimi są: zakończenie postępowania prawomocnym orzeczeniem, złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że K. K. i H. K. nie wnieśli zażalenia na opisane wyżej postanowienie tutejszego Sądu z dnia 29 października 2015 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, podobnie jak i zażalenia na postanowienie z dnia 4 września 2015 roku o odrzuceniu ich skargi. Zatem postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 4 września 2015 r. stało się prawomocne po upływie 7 dni od dnia jego doręczenia stronom (skarżący otrzymali jego odpisy 23 września 2015 roku), tj. w dniu 1 października 2015 r. Niewątpliwie zatem skarga o wznowienie postępowania złożona pismem z dnia 20 listopada 2015 r., została wniesiona w terminie, skoro od daty wydania postanowienia o odrzuceniu skargi nie upłynęły trzy miesiące. Zawarte w skardze o wznowienie postępowania twierdzenia skarżących nie stanowią jednak ustawowych przyczyn wznowienia postępowania. Po pierwsze, skarżący uchylili się od wskazania uchybień Sądu, które miałyby uzasadniać wznowienie postępowania. Po drugie, wbrew twierdzeniu skarżących, nie wystąpiła rozbieżność w stanowisku Sądu dotycząca uchybienia przez skarżących terminowi do wniesienia skargi, uzasadniająca wznowienie postępowania. Sąd rozpoznający sprawę zakończoną postanowieniem z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 479/15, dokonał samodzielnej oceny okoliczności sprawy, na skutek czego odrzucił skargę jako spóźnioną, a następnie – postanowieniem z dnia 29 października 2015 roku, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżących. Ewentualne odmienne stanowisko w tym zakresie, nawet jeżeli zostało zawarte we wskazywanej przez skarżących korespondencji jaką prowadził z nimi Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (pismo nr [...]), nie stanowi ustawowej przyczyny wznowienia postępowania sądowego. Nie jest to bowiem okoliczność faktyczna, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy. Przesłanka, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., dotyczy tylko takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które łącznie spełniają poniższe warunki: - istniały w poprzednim postępowaniu, tj. istniały przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, której dotyczy wniosek o wznowienie; - zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania; - mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia Sądu; - strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, a więc nie były one znane stronie. Należy dodać, że nie istniały przy tym przeszkody, aby skarżący zakwestionowali stanowisko Sądu o ich winie w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w drodze zażalenia na postanowienie z dnia 29 października 2015 r. odmawiające przywrócenia tego terminu. Żadna ustawowa przyczyna wznowienia postępowania, z określonych w art. 271 - 273 p.p.s.a., nie została zatem określona w skardze, ani też w kolejnych pismach, składanych przez skarżących do akt sprawy. Należy dodać, że samodzielną podstawą wznowienia postępowania nie może być (wskazany w piśmie skarżących z dnia 23 lutego 2016 r.) przepis art. 281 p.p.s.a. w części, w której stanowi on, że: "sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy". Przepis ten nie odnosi się do wymogów formalnych skargi o wznowienie postępowania, lecz dotyczy etapu rozpoznawania takiej skargi, która została uznana za spełniającą wymogi formalne. Pozostała argumentacja skargi o wznowienie postępowania dotyczy uchybień, które - zdaniem skarżących - wystąpiły w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją zaskarżoną w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 479/15, a zatem nie stanowi również wskazania podstawy wznowieniowej. Reasumując, należało uznać, że skarga wniesiona przez skarżących nie zawiera wskazania ustawowej podstawy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 479/15 o odrzuceniu skargi. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę o wznowienie postępowania albowiem nie została ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia.