II SA/Gd 731/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie rekultywacji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 13 sierpnia 2012 r., wydaną na wniosek "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., Starosta uznał za zakończoną rekultywację gruntów na działkach nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym O., gmina L., o łącznej powierzchni 5,112 ha. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. K. Postanowieniem z 11 października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. A. K. wniósł skargę na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 138 § 2 Kpa, uwzględniając w całości skargę A. K., uchyliło postanowienie z 11 października 2012 r. Następnie zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie A. K., decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. uchyliło decyzję Starosty z 13 sierpnia 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję z dnia 20 grudnia 2012 r., zarzucając rażące naruszenie art. 134 Kpa w zw. Z art. 129 § 2 Kpa i art. 16 Kpa poprzez rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, a także naruszenie art. 138 §2 Kpa, art. 107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 10 §1 kpa. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 Kpa poprzez uznanie, że odwołujący się jest stroną postępowania. Wskazując na te zarzuty, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Jednocześnie toczyło się postępowanie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie na postanowienie z dnia 19 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie II SA/Gd 123/13 uchylił to postanowienie. Sąd uznał, że postanowienie zostało wydane przez Kolegium w składzie, w którym były osoby podlegające na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyłączeniu od udziału w postępowaniu, a tym samym w sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Nadto Sąd wskazał na brak w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcia opartego 54 § 3 zdanie drugie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylając postanowienie z dnia 19 listopada 2012 r., Sąd stwierdził także, że jego kognicja w sprawie ograniczała się do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie uwzględnienia skargi na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesionego odwołania. W tak zakreślonych granicach sprawy Sąd nie był uprawniony do przeprowadzenia oceny merytorycznej sprawy dotyczącej zasadności stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza że kwestia ta będzie przedmiotem oceny Sądu w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie z 11 października 2012 r. W piśmie z dnia 8 listopada 2013 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rozpatrzenia przez Kolegium odwołania złożonego z uchybieniem terminu . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2012 r., uchylająca decyzję Starosty z 13 sierpnia 2012 r. uznającą za zakończoną rekultywację gruntów na działkach nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym O., gmina L., o łącznej powierzchni 5,112 ha i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które skutkować musiało wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145, art. 145a i w art. 145b kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że w art. 145 § 1 pkt 8 kpa chodzi o sytuacje, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę do wydania drugiej decyzji. Chodzi o taką zależność, że wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. Termin "w oparciu" użyty w art. 145 § 1 pkt 8 kpa jest bowiem tożsamy ze zwrotem "na podstawie" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06, Lex nr 276701). W przepisie tym chodzi o sytuację gdy decyzja została oparta na ,,kompetentnym" rozstrzygnięciu sądu lub innego organu, a rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. Uchylenie lub zmiana tej podstawy musi oczywiście wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 605/08, Lex nr 564152). Związek, o którym mówi art. 145 § 1 pkt 8 kpa, można zobrazować jako pewną sekwencję działań prawnych organu administracyjnego, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej). Podkreślić przy tym trzeba, iż wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. W skład pojęcia ,,w oparciu, użytego w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, wchodzą związki wynikające wprost z prawa materialnego (zależność decyzji o pozwoleniu na budowę od decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego), jak i zależność (związek o charakterze procesowym) spowodowana wyeliminowaniem z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji kasatoryjnej, na podstawie której i w wykonaniu zaleceń której wydane zostały inne decyzje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia Sądu tak10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06, Lex nr 276701). W ocenie Sądu taki sam związek o charakterze procesowym zachodzi między rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu uwzględniającym skargę na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i wydaną w następstwie tegoż postanowienia decyzją rozpatrującą właśnie to odwołanie. Wskazać przy tym należy, że stosownie do treści art. 126 Kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 145-152 Kpa. Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o inne rozstrzygnięcie, które to zostało następnie uchylone. Rozstrzygnięciem tym było postanowienie Kolegium z dnia 19 listopada 2012 r., wydane na podstawie art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, które następnie zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 123/13. W wyniku wydanego wyroku postanowienie z dnia 19 listopada 2012 r., jako niezgodne z prawem, zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, stąd też decyzja wydana na jego podstawie nie mogła pozostać w obrocie prawnym. Ponadto utrzymanie tej decyzji w mocy, doprowadziłoby do sytuacji, w której do czynienia mielibyśmy z dwoma wzajemnie wykluczającymi się rozstrzygnięciami Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącymi tego samego odwołania, tj. postanowieniem z dnia 11 października 2012 r. i decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. Uchylenie przez Sąd postanowienia Kolegium z dnia 19 listopada 2012 r. spowodowało, że odzyskało byt prawny postanowienie 11 października 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a jednocześnie w obrocie prawnym była decyzja z dnia 20 grudnia 2012 r. rozstrzygająca sprawę merytorycznie na skutek tegoż odwołania. Taki stan prawny nie mógł zostać zaakceptowany. Należy mieć bowiem na uwadze, że wobec uchylenia przez Sąd autokontrolnego postanowienia w pierwszej kolejności powinna zostać rozpoznana skarga A. K. na postanowienie z dnia 11 października 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez niego odwołania. Stan niniejszej sprawy nie uzasadniał stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jak domagała się tego skarżąca. Istotnie merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy na skutek odwołania złożonego po terminie uznawane jest jako rażąco naruszające prawo. Kontrola zachowania terminu do wniesienia odwołania dokonywana jest przez sąd administracyjny przy rozpoznawaniu skargi na decyzję organu odwoławczego. Wskazać jednakże należy, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym było bowiem postanowienie organu odwoławczego z dnia 19 listopada 2012 r., które zostało wyeliminowane z obrotu prawnego dopiero wyrokiem z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 123/13. Z tego też właśnie powodu w niniejszej sprawie Sąd nie mógł dokonać oceny skuteczności wniesienia odwołania. Kwestia zachowania terminu do wniesienia odwołania może bowiem zostać skontrolowana przez Sąd jedynie w sprawie ze skargi na postanowienie z dnia 11 października 2012 r. Skoro zatem zaskarżona decyzja Kolegium z dnia 20 grudnia 2012 r. wydana została na podstawie postanowienia tegoż organu z dnia 6 marca 2012 r., następnie uchylonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznać należało, że w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.