II SA/Gd 732/05
PostanowienieWSA w Gdańsku2006-02-03
Skład orzekający: Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady gminy wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wykazał, że przed jej wniesieniem wezwał organ gminy do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę rady gminy wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest niedopuszczalna, jeśli skarżący nie wykazał, że przed jej wniesieniem skierował do właściwego organu gminy wezwanie do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. Wezwanie to musi zawierać konkretne wskazanie naruszenia i żądanie jego usunięcia, umożliwiając organowi gminy przeprowadzenie samokontroli. Niespełnienie tego warunku skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący B. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Gminy z dnia 9 lutego 2001 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił, że część projektu planu, sporządzona na podstawie uchwały, narusza jego prawo własności poprzez zaplanowanie drogi łączącej się z jego działką, która nie została objęta planem. Sąd zobowiązał skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia i wyjaśnienia, jak uchwała naruszyła jego interes prawny. Skarżący przedstawił pisma skierowane do Urzędu Gminy, które sąd uznał za niewystarczające wezwania do usunięcia naruszenia.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący – Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. F. na uchwałę Rady Gminy z dnia 9 lutego 2001 roku, nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: skargę odrzucić.
Dnia 9 lutego 2001 roku Rada Gminy, powołując się na przepisy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 1999 roku, nr 15 poz. 139 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1996 roku, nr 13, póz. 74 ze zm.), podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomości położonych w P., gmina K., o numerach ewidencyjnych gruntów: [...].
B. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. uchwałę Rady Gminy żądając uchylenia lub zmiany zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż skarga dotyczy części projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzonego w marcu 2003 roku na podstawie przedmiotowej uchwały. Stwierdził także, iż zaskarża uchwała nie obejmuje jego działki nr [...] ale zaprojektowana w planie droga jest połączona z jego działką. W ocenie skarżącego ta część planu jest wadliwa i narusza prawo własności skarżącego albowiem jeżeli coś nie wchodzi w zakres opracowania planu, to nie można na tym projektować oraz do tego projektować".
Skarżący został pouczony, iż zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego i zobowiązany (zarządzeniem z dnia 14 listopada 2005 roku) do wykazania stosownym dokumentem, iż zgodnie z ww. przepisem, przed zaskarżeniem do Sądu uchwały Rady Gminy z dnia 9 lutego 2001 roku, nr [...], wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia oraz wyjaśnienia w jaki sposób zaskarżona uchwała Rady Gminy z dnia 9 lutego 2001 roku nr [...] naruszyła jego interes prawny lub uprawnienie -w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został skarżącemu doręczony dnia 24 listopada 2005 roku (vide: k. 21 akt).
W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie skarżący nadesłał pismo z dnia 28 listopada 2005 roku, w którym wyjaśnił, iż przed wniesieniem skargi wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa skargą, która wpłynęła do Urzędu Gminy 20 stycznia 2005 roku, oraz drugą skargą, która wpłynęła do Urzędu Gminy w dniu 14 lipca 2005 roku. Wskazał także, iż zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny poprzez: "naruszenie granic obszaru objętego planem i określonego na mapie stanowiącej załącznik graficzny do (zaskarżonej) uchwały". Stwierdził także, iż "w granicach obszaru objętego uchwałą nastąpiło przerwanie poprzez zaplanowanie oraz zatwierdzenie połączenia drogi [...] z działką nr [...]", której skarżący jest właścicielem, a która nie została objęta zaskarżoną uchwałą. Skarżący wskazał nadto, iż "domaga się scalenia granicy do stanu pierwotnego, który obejmowała uchwała czyli nie łączenia drogi [...] z działką nr [...]".
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego dotyczy skarga został uchwalony przez Radę Gminy w dniu 23 sierpnia 2005 roku uchwałą nr [...] i ma zostać przesłany do Wojewody celem sprawdzenia zgodności z prawem podjętej uchwały.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) stanowi zaś, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W mniejszej sprawie skarżący nie wskazał podstawy prawnej wnoszonej skargi, jednakże z jej treści wynika, iż oparł ją na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Jak z powyższego wynika podstawowymi przesłankami koniecznymi dla skutecznego wniesienia skargi i podważenia uchwały organu gminy w drodze zaskarżenia jej do sądu administracyjnego w trybie cytowanego przepisu są: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia oraz wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie.
Sąd - badając w pierwszej kolejności kwestię dopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zważył, iż "wezwanie do usunięcia naruszenia", o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy, przy czym musi być skierowane do organu samorządowego znajdującego się w ramach struktury organizacyjnej danej gminy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 1995 roku, sygn. USA 105/95, ONSA 1996/2/81, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r., sygn. SA/Gd 282/91, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 1991 r., sygn. SA/Ka 861/91, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 1992 r., sygn. SA/Po 1544/91, "Samorząd Terytorialny" 1992, nr 12, s. 68, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 1992 r., sygn. SA/Wr 425/91, OSP 1993, nr l, póz. 20, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2002 roku, sygn. IV SA 3595/01, Baza Orzeczeń LEX nr 82642).
Jak z powyższego wynika podmiot, który na podstawie art. 101 ust. 1 tejże ustawy wniósł do sądu administracyjnego skargę na uchwałę rady gminy, musi przede wszystkim wykazać przed sądem, że zwrócił się do właściwego organu gminy o zmianę lub uchylenie uchwały w zakresie przez niego kwestionowanym. W niniejszej sprawie skarżący tego nie uczynił.
Pisma skarżącego z 17 stycznia 2005 roku oraz 14 lipca 2005 roku w ocenie Sądu takiego wezwania nie stanowią bowiem w pismach tych skarżący wyraźnie wskazuje, iż składa skargę dotyczącą projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sporządzonego na podstawie zaskarżonej uchwały. Zarzuty, jakie skarżący podnosi w ww. pismach dotyczą treści tego planu, a jedynie na marginesie rozważań dotyczących treści planu skarżący odnosi się do uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia 9 lutego 2001 roku, przy czym skarżący w ww. pismach w żaden sposób nie wskazuje w jaki sposób ww. uchwała narusza jego prawa lub uprawnienia, w obu pismach wyraźnie wskazując, iż zaskarżenie dotyczy części projektu, która ingeruje w jego własność prywatną albowiem zawiera projekt drogi łączącej się z jego działką. W obu pismach skarżący wskazuje także, iż zaskarża właśnie tę cześć planu - w piśmie z dnia 17 stycznia 2005 roku wnosząc o jej zmianę, a w piśmie z dnia 14 lipca 2005 roku o jej unieważnienie.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w wezwaniu skierowanym do organu w trybie art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy skarżący winien wskazać, iż kwestionuje zaskarżoną uchwałę oraz wykazać w jaki sposób przedmiotowa uchwała narusza ich interes prawny lub uprawnienia i zażądać usunięcia tego naruszenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1992 roku, sygn. SA/Wr 545/92, Wspólnota 1992/34/21). Skarżący niewątpliwie w ww. pismach tego nie uczynił albowiem przedmiotowe pisma zawierały zarzuty i żądania usunięcia naruszeń związane z treścią projektu planu zagospodarowania przestrzennego.
Celem warunku "bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia" jest umożliwienie organowi gminy przeprowadzenia samokontroli podjętej uchwały i ewentualnego dokonania jej odpowiedniej reasumpcji bez konieczności kierowania sprawy na drogę sądowej kontroli legalności uchwały. Pozostaje to w ścisłym związku z istotą samorządności i zasadą samodzielności gmin w wykonywaniu lokalnych zadań publicznych. Aby umożliwić organowi podjęcie działań zmierzających do przeprowadzenia samokontroli kwestionowanej uchwały wezwanie winno zatem zawierać wskazane powyżej elementy albowiem, jak stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia /7 sędziów/ z dnia 24 czerwca 2002 roku (sygn. OSA 2/02, ONSA 2003/1/2), wezwanie organu do samokontroli uchwały konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone oraz uchwałę będącą tego przyczyną.
Sąd miał przy tym także na uwadze, iż wezwanie takie powinno być skierowane do organu, który podjął kwestionowaną uchwałę (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 kwietnia 2002 roku, sygn. IV SA 3595/01, Baza Orzeczeń LEK nr 8264). Również tego warunku skarżący nie spełnił w przypadku pisma z dnia 14 lipca 2005 roku albowiem pismo to skierował do Wójta Gminy .
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga wniesiona przez B. F. na uchwałę Rady Gminy z dnia 9 lutego 2001 roku, nr [...], była niedopuszczalna albowiem skarżący nie wezwał Rady Gminy do usunięcia naruszeń i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Odrzucenie skargi z powyższej przyczyny spowodowało, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie był uprawniony do badania i wypowiadania się ani co do tego, czy kwestionowana uchwała została wydana z naruszeniem prawa, ani co do stopnia ewentualnego naruszenia prawa.
Na marginesie powyższych rozważań Sąd stwierdził, iż nawet gdyby uznać, że pismo skarżącego z dnia 17 stycznia 2005 roku stanowiło wezwanie do usunięcia naruszeń, to skarga wniesiona przez skarżącego w dniu 26 lipca 2005 roku podlegałaby odrzuceniu jako spóźniona - na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z treścią art. 53 § 2 ww. ustawy w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 (a więc w przypadku wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli właściwy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usuniecie naruszenia prawa (por. uchwałę /składu 7 sędziów/ Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 roku, sygn. FPS 1/90, ONSA z 1998 roku, nr 3, poz. 78 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2002 roku, sygn. II SA 3162/01, Baza Orzeczeń LEK nr 109332).
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż skarżący nie otrzymał odpowiedzi na swoje pismo z dnia 17 stycznia 2005 roku, które wpłynęło do Rady 20 stycznia 2005 roku, od właściwego podmiotu tj. od Rady Gminy. W aktach znajduje się jedynie pismo z 23 lutego 2005 roku, które nawiązuje w swej treści do pisma skarżącego z dnia 17 stycznia 2005 roku, jednakże pismo to skarżący otrzymał z Urzędu Wojewódzkiego. Skoro tak to zgodnie z wyżej wskazanymi przepisami 60 - dniowy termin do udzielenia odpowiedzi na wezwanie upłynął 21 marca 2005 roku, a zatem w terminie do dnia 20 kwietnia 2005 roku skarżący winien wnieść skargę, czego nie uczynił bowiem skarga wpłynęła do Sądu dopiero 26 lipca 2005 roku, a więc po terminie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło