II SA/Gd 732/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić zmiany postanowienia WSA w Gdańsku z 25 marca 2013 r. w przedmiocie prawa pomocy. II SA/Gd 732/12 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z 25 marca 2013 r. Sąd przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie. Postanowienie to zostało wydane w następstwie rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie – z 5 lutego 2013 r. Następnie, wnioskiem z 19 sierpnia 2013 r. (złożonym na urzędowym formularzu – jest to kolejny wniosek skarżącej w niniejszym postępowaniu) I. R. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją materialną wskazując, że jest osobą 76-letnią, schorowaną. Wszystkie koszty utrzymania musi ponosić sama z jednej emerytury nauczycielskiej i dodatku pielęgnacyjnego. Latem zmuszona jest odkładać środki celem uiszczenia opłat za ogrzewanie w sezonie zimowym, gdyż są to spore kwoty, rzędu 900 zł miesięcznie. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 74 m2, które stanowi współwłasność jej i córki. Ponadto, jest właścicielką garażu, który kupiła na raty. Miesięczne zobowiązanie z tego tytułu wynosi 437 zł. Aktualnie garaż jest wynajęty do końca lata. Oprócz tego skarżąca jest współwłaścicielką działki rolnej o powierzchni 320 m2. Podając stan posiadania środków finansowych wskazała, że na rachunku bieżącym posiada około 3 000 zł oszczędności. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 1967 zł netto miesięcznie. W następstwie rozpoznania tego wniosku referendarz sądowy w postanowieniu z 21 sierpnia 2013 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza, motywując go zwiększającymi się kosztami utrzymania mieszkania, zwłaszcza kosztami ogrzewania. Postanowieniem z 24 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowym. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, w którym podniosła, że jej koszty utrzymania wzrosły, a kwota 100 zł tytułem wpisu stanowi istotne obciążenie jej budżetu. W postanowieniu z 8 stycznia 2014 r. o sygn. akt II OZ 1193/13 Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżone postanowienie uchylił. W treści uzasadnienia sąd ten wskazał, że wprawdzie skarżąca nie przedstawiła okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego postanowienia WSA w Gdańsku, stosownie do art. 165 P.p.s.a., to jednak sąd ten w takiej sytuacji zobowiązany był do odmowy zmiany swego wcześniejszego postanowienia lub oddalenia wniosku o zmianę postanowienia. Odmawiając zaś przyznania skarżącej prawa pomocy WSA zmienił w istocie swoje postanowienie z 25 marca 2013 r., którym przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie jej od wpisu sądowego, co jest błędem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – tekst jednolity ze zm., powoływanej dalej jako P.p.s.a.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając ponownie niniejszy stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany jest uwzględnić, opisane wyżej, wskazania zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2014 r. Z uzasadnieniu wyżej cytowanego postanowienia NSA wynika, że sąd I instancji w postanowieniu z 25 marca 2013 r. dokonał prawidłowej oceny merytorycznej kolejnego wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając że nie zachodzą przesłanki z art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania mogą zostać uchylone lub zmienione wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W konsekwencji, uznać należy że skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w porównaniu z tą, jaka była już podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy (w tym przypadku – postanowienia WSA z 25 marca 2013 r.). Analiza sytuacji dochodowej, rodzinnej i majątkowej wnioskodawczyni nie pozwala bowiem na ustalenie, że pokrycie kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu, w tym uiszczenie kwoty 100 zł od złożonego przez nią zażalenia, pozostaje poza zasięgiem jej możliwości finansowych. Przyjmując, że wnioskodawczyni osiąga deklarowane we wniosku dochody (na poziomie około 2000 zł miesięcznie netto) oraz uwzględniając okoliczność posiadania pewnych skromnych oszczędności, należy uznać, że jest ona w stanie ponieść obecne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawczyni jest niewątpliwie osobą starszą i schorowaną i ta okoliczność została przez sąd uwzględniona przy wydawaniu postanowienia w przedmiocie zwolnienia jej od wpisu sądowego od skargi. Należy też zauważyć, że skarżąca nie wykazała, że wzrosły jej koszty utrzymania, co skutkuje pogorszeniem jej sytuacji finansowej. Na okoliczność tą zwrócił uwagę sąd II instancji, oceniając zarzut wzrostu kosztów użytkowania wieczystego w skali miesiąca o 34 zł, co ostatecznie nie przesądza o ziszczeniu się przesłanki z art. 165 P.p.s.a, tj. zmiany okoliczności sprawy skutkującej koniecznością zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Wobec powyższego, na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 i art. 260 oraz art. 190 i 197 § 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.