II SA/Gd 745/20
WyrokWSA w Gdańsku2021-06-09
Skład orzekający: Jolanta Górska, Mariola Jaroszewska, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa holenderska z dobudowanym tarasem, posadowiona na działce na bloczkach betonowych i kołach własnych, która istnieje dłużej niż 180 dni i pełni funkcję rekreacyjną, może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany lub barakowóz używany przy robotach budowlanych, zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Przyczepa holenderska z dobudowanym tarasem, nietrwale związana z gruntem, która istnieje dłużej niż 180 dni i pełni funkcję rekreacyjną, nie może być uznana za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego ani za barakowóz używany przy robotach budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego. W związku z tym, jej budowa wymagała pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia uzasadnia zastosowanie procedury z art. 48 Prawa budowlanego i nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący D. P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i nakazała skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanej przyczepy holenderskiej z tarasem, pełniącej funkcję rekreacyjną. PINB ustalił, że obiekt został posadowiony w sierpniu/wrześniu 2018 r. i nie stanowił tymczasowego obiektu budowlanego ani zaplecza budowy pomostu, którego zgłoszenie nastąpiło później. WINB utrzymał nakaz rozbiórki, podzielając ustalenia PINB. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną kwalifikację obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie WSA Mariola Jaroszewska (spr.) WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
D. P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WINB") z dnia 4 sierpnia 2020 r., uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "PINB") z dnia 15 czerwca 2020 r. (pkt 1) i nakazującą skarżącemu rozbiórkę wybudowanego samowolnie obiektu rekreacji indywidualnej (przyczepa holenderska), pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 11,10 m x 3,70 m, nietrwale związanego z gruntem wraz z dobudowanym tarasem o wymiarach 3,00 m x 8,10 m oraz schodami drewnianymi o wymiarach 1,25 m x 1,45 m, usytuowanego na terenie działki nr [..] w miejscowości Ż., gmina S. (pkt 2).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obiektu budowlanego – przyczepy holenderskiej - pełniącego funkcję obiektu rekreacji indywidualnej na terenie działki nr [..] w miejscowości Ż., gm. S. Podczas oględzin przeprowadzonych dnia 4 kwietnia 2019 r. z udziałem właściciela, D. P., organ stwierdził, że na przedmiotowej działce znajduje się pełniący funkcję rekreacyjną barakowóz o wymiarach 11,10m x 2,70 m wraz z dobudowanym drewnianym tarasem o wymiarach 3,00 m x 8,10 m i schodami drewnianymi o wymiarach 1,25 m x 1,45 m. Obiekt to typowa przyczepa holenderska posadowiona na bloczkach betonowych, nietrwale związana z gruntem, o konstrukcji stalowej, w której znajduje się instalacja elektryczna zasilana z agregatu. Organ ustalił też, że D. P. posiada warunki techniczne przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego oraz umowę przyłącza elektrycznego do sieci elektroenergetycznej. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego przedmiotowy obiekt został bez zezwoleń posadowiony na działce na przełomie sierpnia i września 2018 r., a taras został wykonany pod 2018 r., całość jako zaplecze budowy przyłącza wodociągowego oraz pomostu.
Organ dnia 22 lipca 2019 r. wstrzymał roboty budowlane związane z posadowieniem obiektu budowlanego i nałożył na D. P. obowiązek przedstawienia w terminie do 31 grudnia 2019 r., określonych w sentencji postanowienia dokumentów, w tym zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku uzyskania tego zaświadczenia inwestor zobowiązany został do sporządzenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego obiektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Następnie w związku z nieprzedłożeniem wymaganych dokumentów PINB decyzją z dnia 15 czerwca 2020 r. nakazał inwestorowi rozbiórkę objętego postepowaniem obiektu budowlanego. Organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt posadowiony był w sierpniu 2018 r. i pozostaje na działce do dnia wydania decyzji, nie jest zatem obiektem wybudowanym na okres do 180 dni, w związku z czym nie można go zakwalifikować jako tymczasowego obiektu budowlanego. Nie można również go uznać za zaplecze budowy przyłącza wodociągowego bądź pomostu, ponieważ w okresie od sierpnia 2018 r. do maja 2019 r. na terenie działki nie były prowadzone żadne roboty budowlane, a ponadto zaplecze budowy powinno być po zrealizowaniu robót budowlanych rozebrane lub usunięte z działki. Zamiar budowy pomostu został zgłoszony Staroście dopiero w dniu 26 kwietnia 2019 r. Uznano też, że charakter obiektu – nasłoneczniony taras, przechowywane pod nim wiosła, grill, wędka - świadczą o wykorzystywaniu przyczepy jako obiektu rekreacji indywidualnej. Reasumując organ uznał, że przedmiotowy obiekt budowalny został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a wobec niespełnienia przez skarżącego obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 22 lipca 2019 r. należało orzec nakaz rozbiórki.
WINB rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 4 sierpnia 2020 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nakazał skarżącemu rozbiórkę wybudowanego samowolnie obiektu rekreacji indywidualnej (przyczepa holenderska), pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 11,10 m x 3,70 m, nietrwale związanego z gruntem wraz z dobudowanym tarasem o wymiarach 3,00 m x 8,10 m oraz schodami drewnianymi o wymiarach 1,25 m x 1,45 m, usytuowanego na terenie działki nr [..] w miejscowości Ż., gmina S.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia PINB, że obiekt posadowiony został w okresie sierpień - wrzesień 2018 r. i pozostaje na działce do dnia wydania decyzji, czyli do 4 sierpnia 2020 r., nie jest z zatem obiektem wybudowanym na 180 dni oraz, że pełni funkcję rekreacyjno-wypoczynkową, co potwierdza dobudowany do niego taras oraz wyposażenie takie jak meble ogrodowe, grill, parasol ogrodowy czy oświetlenie tarasu). Obiekt nie stanowi również zaplecza budowy na czas realizacji robót, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że uzgodnienie projektu przyłącza wodociągowego nastąpiło w dniu 4 lipca 2018 r., a w dniu 17 lipca 2018 r. spisano protokół przyłącza wodociągowego. Następnie, na przełomie sierpnia i września 2018 r. na działce posadowiono przyczepę holenderską i dobudowano do niej taras. Natomiast zamiar budowy pomostu został zgłoszony Staroście w dniu 26 kwietnia 2019 r., a roboty miały rozpocząć się 29 maja 2019 r. W świetle przedstawionej wyżej chronologii podjętych przez inwestora działań stwierdzono, że skoro obiekt powstał przed dokonaniem zgłoszenia budowy pomostu, to nie można uznać, że starowi zaplecze jego budowy.
W konsekwencji organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy obiekt o powierzchni przekraczającej 35 m2 wraz z dobudowanym do niego tarasem jako obiekt wymagający pozwolenia na budowę, którego brak, nieuzupełniony przez inwestora w prawidłowo prowadzonym postępowaniu, uzasadnia zastosowanie procedury z art. 48 Prawa budowlanego.
Organ wskazał też, że w wyniku ponownie przeprowadzonych dnia 8 lipca 2020 r. oględzin organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowa przyczepa posiada wymiary 11,20m x 3,70, a nie 11,10 x 2,70, co uzasadniło wydanie decyzji reformatoryjnej.
W skardze D. P. wniósł o uchylenie decyzji WINB i umorzenie postępowania zarzucając przy tym organowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy, która to decyzja również jest wadliwa, z przyczyn tożsamych, co decyzja organu pierwszej instancji, albowiem wydana została z naruszeniem:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a w zw. z art. 81a § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także rozstrzygnięcie istniejących wątpliwości w sposób dowolny na niekorzyść skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do oparcia zaskarżonej decyzji na błędnych ustaleniach stanu faktycznego i uznania, że barakowóz posadowiony jako zaplecze budowy na działce nr [..] stanowił obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę;
2. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony, z siedmiodniowym wyprzedzeniem, o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości z dnia 23 października 2019 r., na skutek czego skarżący pozbawiony został czynnego udziału w postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym zarzut skarżącego dotyczący przedmiotowego naruszenia nie został rozpoznany przez organ drugiej instancji, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.;
3. art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane, w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 poprzez ich zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do orzeczenia względem skarżącego nakazu rozbiórki obiektu.
4. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie przez organ drugiej instancji decyzji co do istoty sprawy, nakazującej rozbiórkę obiektu, a zatem niekorzystnej dla strony, mimo że wniesienie odwołania nie powinno doprowadzić do pogorszenia sytuacji skarżącego.
W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto, że przedmiotowy obiekt posadowiony został w okresie wakacyjnym 2018 roku, kiedy prowadzone były prace budowlane związane z wykonaniem przyłącza wodociągowego. Skarżący nie dokonał rozbiórki lub przeniesienia obiektu w inne miejsce, ponieważ zamierzał na tej samej działce rozpocząć kolejne roboty budowlane, dotyczące budowy pomostu. Wymagały one przygotowania terenu budowy i formalności w postaci prac projektowych, badań geologicznych i geodezyjnych, procedur związanych z uzyskiwaniem wymaganych decyzji i pozwoleń. Wszystkie te czynności wymagały - na miejscu ich podejmowania - posiadania zaplecza technicznego i miejsca składowania materiałów i narzędzi. Nie sposób zgodzić się zatem z wnioskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, że skoro obiekt powstał przed dokonaniem zgłoszenia budowy pomostu, nie można uznać, że stanowi zaplecze jego budowy.
W ocenie skarżącego, znaczenie ma nie tylko chronologia wydarzeń (posadowienie obiektu i zgłoszenie zamiaru budowy pomostu), ale też zamiar skarżącego przy stawianiu obiektu i jego faktyczne wykorzystanie. Skoro skarżący w rzeczywistości wykorzystuje obiekt jako zaplecze budowy, to nie sposób uznać, że jego aktualne działanie narusza prawo. Nieracjonalny byłby demontaż już stojącego na działce barakowozu w okresie krótkotrwałej przerwy w robotach budowlanych, z jego ponownym posadowieniem na tej samej działce, przy podjęciu kolejnych prac. Uznano też, że skoro przedmiotowego obiektu nie można zakwalifikować jako tymczasowego obiektu budowlanego, to nie zachodziła potrzeba rozbiórki obiektu po 180 dniach od dnia rozpoczęcia pierwszej budowy, określonego w zgłoszeniu. Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie zawarte w punkcie pierwszym zaskarżonej decyzji jest nieprecyzyjne, ponieważ nie wskazano w nim, czy decyzja zostaje uchylona w całości, czy w części. Ponadto celem odwołania nie było uzyskanie rozstrzygnięcia niekorzystnego dla niego, a jednocześnie w sposób bardziej konkretny określającego jego obowiązki.
Zatem wydanie przez organ drugiej instancji decyzji merytorycznej, w której nakazano rozbiórkę obiektu w na nowo określonych wymiarach, pozbawiło skarżącego możliwości działania jak przed organem pierwszej instancji i stanowi rozstrzygnięcie na niekorzyść strony odwołującej się. Ustalenie wymiarów obiektu ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, nieuzasadnione zatem było podejmowanie tych ustaleń na etapie postępowania odwoławczego.
Reasumując stwierdzono, że skarżący posadowił na swojej działce obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robot budowlanych, położony na terenie budowy lub barakowóz używany przy wykonywaniu robot budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych. Wzniesienie tego rodzaju obiektu nie wymaga natomiast przeprowadzenia procedury w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę ani nawet zgłoszenia budowy. Skarżący posiada pozwolenie na budowę w zakresie realizacji pomostu jako głównej inwestycji, z którą przedmiotowy obiekt jest funkcjonalnie związany. W konsekwencji, skoro posadowienie barakowozu jako zaplecza dla budowy, nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, niesłusznie zastosowane zostały przepisy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie natomiast z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sądowej kontroli w niniejszej sprawie poddano reformatoryjną decyzję WINB z dnia 4 sierpnia 2020 r. wydaną w sprawie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr [..] w miejscowości Ż., gmina S.
Organy nadzoru budowlanego wdrożyły wobec skarżącego procedurę określoną w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 września 2020 r., dotyczącą legalizacji obiektu rekreacji indywidualnej (przyczepa holenderska), pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach (ustalonych przez organ pierwszej instancji) 11,10 m x 3,70 m wraz z dobudowanym tarasem o wymiarach 3,00 m x 8,10 m oraz schodami drewnianymi o wymiarach 1,25 m x 1,45 m. Z ustaleń organów wynikało, że obiekt ten jest nietrwale związany z gruntem, posiada warunki techniczne przyłącza wodociągowego oraz kanalizacyjnego, a także umowę przyłącza elektrycznego do cieci. W przyczepie znajduje się instalacja elektryczna zasilana z agregatu. W związku z tym, organy zakwalifikowały przedmiotową zabudowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego. Zdaniem sądu kwalifikacja ta jest trafna.
Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Jak natomiast stanowi art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Podobnie, pozwolenia na budowę nie wymaga też budowa obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych.
W niniejszej sprawie, jak ustaliły organy, mamy do czynienia z przyczepą tzw. holenderską posadowioną na bloczkach betonowych oraz własnych kołach i obudowaną tarasem. W związku z tym wskazać trzeba, że przyczepa taka, pozbawiona swoich właściwości jezdnych, i przystosowana do funkcji obiektu mieszkalnego/rekreacyjnego oraz niepołączona trwale z gruntem, winna być kwalifikowana jako tymczasowy obiekt budowlany (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn.. akt II OSK 1941/17, dostępny w CBOSA). Niewątpliwie sporna przyczepa jest pozbawiona swoich właściwości jezdnych oraz została dostosowana do funkcji mieszkalnej – rekreacyjnej. Wskazują na to ustalenia organów poczynione podczas kilkukrotnych oględzin terenu. Podczas nich stwierdzono, że pod tarasem znajdują się takie sprzęty jak wiosła, wędka, czy grill, który w trakcie oględzin 23 października 2019 r. był wystawiony na tarasie razem z meblami ogrodowymi, parasolem oraz lampkami ogrodowymi. Powyższe, zdaniem sądu, potwierdza prawidłowość ustaleń, że obiekt ten pełni funkcję rekreacyjną.
W związku z tym nie można uznać, jak domaga się tego skarżący, że jest to barakowóz, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego. Wskazać bowiem trzeba, że barakowóz taki ma konkretny cel, a mianowicie jest używany przy wykonywaniu robót budowlanych, a zwrot "używany przy wykonywaniu robót budowlanych" wskazuje, że obiekt taki nie może istnieć bez konkretnych robót i być wykorzystywany w innych celach. W niniejszej sprawie skarżący twierdzi, że przyczepa, jako barakowóz, miała stanowić zaplecze budowy pomostu. Tymczasem, ze zgromadzonego materiału dowodowego i ustaleń organów, które nie zostały zakwestionowane, wynika, że była ona posadowiona już w sierpniu 2018 r. kiedy to na działce nie były prowadzone żadne roboty związane z realizacją pomostu. Takie bowiem roboty zgłoszone zostały Staroście 26 kwietnia 2019 r., co poprzedzone było zgłoszeniem wodnoprawnym złożonym 25 marca 2019 r. Oba zgłoszenie miały zatem miejsce ponad pół roku po posadowieniu spornego obiektu.
Zgodzić się natomiast trzeba, że barakowóz czy inny obiekt używany przy wykonywaniu innych robót budowlanych powinien powstać w ramach przygotowania do takich robót, które przy budowie pomostu do użytku prywatnego nie rozpoczynają się 9 miesięcy przed rozpoczęciem prac, a także powinien być rozebrany po zakończeniu budowy. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 2 i ust. 2 pkt 3 Prawa budowalnego, rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy, a takimi pracami jest m.in. zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów. Przy czym, aby posadowienie obiektów tymczasowych, które mają służyć do wykonywania robót budowlanych było objęte zwolnieniem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, musi istnieć funkcjonalny związek między realizacją takiego obiektu, a robotami budowlanymi, co manifestuje się posiadaniem przez inwestora pozwolenia budowlanego na wykonanie robót budowlanych. W świetle tego, w niniejszej sprawie niewątpliwie takiego związku funkcjonalnego brak, gdyż w dacie posadowienia przyczepy, inwestor nawet nie rozpoczął fazy formalno-prawnej robót budowlanych, tj. nie złożył we właściwym organie dokumentacji niezbędnej do rozpoczęcia budowy pomostu.
Oceny tej nie zmienia uzyskane od dnia 25 marca 2019 r. zezwolenie wodnoprawne na budowę pomostu, bowiem takie zezwolenie stanowiło podstawę wyłącznie do wybudowania pomostu, nie zaś innych obiektów, nawet mających stanowić zaplecze przyszłej budowy. Także w tym zakresie nie sposób podzielić argumentacji, że posadowienie przyczepy stanowiło prace przygotowawcze, a uzyskanie wszystkich zezwoleń do budowy pomostu trwało wiele miesięcy, skoro w czasie posadowienia przyczepy strona również nie rozpoczęła procedury formalno-prawnej celem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, gdyż miało to miejsce dopiero 25 marca 2019 r. W związku z tym, należy uznać, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany w oderwaniu od jakiejkolwiek budowy, gdyż inwestor nie rozpoczął jeszcze przygotowań formalno-prawnych, dlatego też nie można zaakceptować, jakoby stawiając przyczepę wykonywał prace przygotowawcze w terenie pod budowę pomostu, a przyczepa miała stanowić zaplecze tej budowy.
Nie ma też znaczenia okoliczność, że posadowienie przyczepy już w sierpniu 2018 r. wynikało z wcześniej prowadzonych na działce prac wykonania przyłącza wodociągowego. Z ustaleń organów wynika, że roboty związane z tym przyłączem zakończyły się w dniu 16 lipca 2018 r., kiedy to spinano odpowiedni protokół. Przyczepa zaś pojawiła się w sierpniu 2018 r., a więc nie mogła służyć także tym robotom. Niezależnie od tego, taki obiekt po wykonaniu robót budowlanych, którym miał służyć, winien być rozebrany i za jego zachowaniem na działce nie mogą przemawiać inne planowane w okresie kilku miesięcy roboty. W tym zakresie skarżący powołuje się na brak racjonalności demontażu przyczepy w trakcie przerwy w robotach. Należy jednak stwierdzić, że w wypadku faktycznego wykorzystywania obiektu jako zaplecza budowy, i to budowy o małych rozmiarach, gdyż dotyczącej tylko pomostu prywatnego, takie zaplecze nie wymaga wykonania stabilnej konstrukcji, jaką jest przyczepa holenderska, o powierzchni aż 41,07 m2, z obszernym tarasem. Właśnie ze względu na rodzaj obiektu mającego stanowić zaplecze i jego rozmiary, w ocenie skarżącego jego demontaż był nieracjonalny. Natomiast zdaniem sądu posłużenie się taką konstrukcją wskazuje, że obiekt tylko pozornie miał pełnić funkcję zaplecza, a faktycznym celem strony było jego dalsze użytkowanie jako domku rekreacyjnego. Wobec tego nie można uznać argumentacji strony wskazującej na brak racjonalności rozbiórki między robotami za zasadną, gdyż jak wykazano, obiekt ten w rzeczywistości nie służył żadnym ze wskazywanych przez skarżącego robotom budowalnym.
Mając to na uwadze sąd uznał, że prawidłowo dokonały orzekające organy kwalifikacji kontrolowanego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przyczepa istnieje dłużej niż 180 dni, jak wymaga tego art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego dla zastosowania zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jak również nie jest trwale związany z gruntem. Obiekt ten jest bowiem posadowiony na bloczkach betonowych i kołach własnych, w związku z tym istnieje możliwość przemieszczenia lub przesunięcia go w inne miejsce bez dokonywania zasadniczych zmian w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie danego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Nie stoi na przeszkodzie takiemu przemieszczeniu fakt doprowadzenia do obiektu energii elektrycznej, gdyż jak wynika z ustaleń, energia ta nie pochodzi z doprowadzonego przyłącza energetycznego, lecz z agregatu, który również można przenieść.
W związku z tym, prawidłowo w sprawie zastosowano tryb art. 48 Prawa budowlanego, bowiem na wykonanie przedmiotowej przyczepy, która funkcjonuje na działce ponad 180 dni, nie było objęte zwolnieniem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowalnego i wymagało uzyskanie pozwolenia na budowę, którego inwestor – co jest niesporne – nie posiadał. W ramach tej procedury organ postanowieniem z dnia 22 lipca 2019 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów. Należy bowiem zauważyć, że samo ustalenie, iż budowa została zrealizowana bez dopełnienia wymaganych prawem formalności, nie przesądza o rozstrzygnięciu nakazującym rozbiórkę, gdyż wcześniej organ umożliwia inwestorowi legalizację obiektu, w tym poprzez przedłożenie dokumentów, na podstawie których możliwe jest ustalenie zgodności zabudowy z prawem (art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego). Brak reakcji inwestora na wezwanie skutkuje zaś wydaniem decyzji rozbiórkowej (art. 48 ust. 4).
W niniejszej sprawie, wezwanie PINB do przedłożenia dokumentacji pozostało bez odpowiedzi ze strony inwestora, wobec czego organ był zobligowany do zastosowania art. 48 ust. 4 Prawa budowalnego i wydania decyzji o rozbiórce przyczepy posadowionej samowolnie na działce nr [..] w Ż. Prawidłowość tego rozstrzygnięcia potwierdza także fakt, iż przedmiotowa działka znajduje się na terenie Parku Krajobrazowego, w całości w obszarze 100 m od linii brzegowej Jeziora, na którym obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych, zgodnie z § 3 pkt 7 lit. w uchwały nr 147/VII/11 Sejmiku Województwa z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Parku Krajobrazowego, w brzmieniu nadanym uchwałą nr 445/XLII/2017 Sejmiku Województwa z dnia 21 grudnia 2017 r. o zmianie uchwały Sejmiku Województwa w sprawie Parku Krajobrazowego. W związku z tym, należy stwierdzić, że przedmiotowa zabudowa narusza przepisy prawa, co również wyklucza jej legalizację przez organ nadzoru.
Wątpliwości sądu nie budzi także prawidłowość prowadzonego przez organ postępowania. W szczególności niezasadny jest zarzut braku zawiadomienia skarżącego o terminie oględzin wyznaczonym na dzień 23 października 2019 r., wobec czego strona nie miała możliwości wypowiedzenia się o przyczynach, dla których w miejscu budowy składuje nie tylko przedmioty do jej prowadzenia, ale także przedmioty prywatne – w ograniczonym zakresie.
Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że była to kontrola związana z rozpoczęciem prac przy budowie pomostu (notatka służbowa karta 62 akt administracyjnych I instancji), a nie dowód z oględzin, wymagający zawiadomienia stron, do notatki służbowej dołączono fotografie ujawniającą także dokonane zmiany związane z użytkowaniem spornej przyczepy. Ponadto, co jest istotne, z akt wynika, że w dniu 23 kwietnia 2020 r. organ zawiadomił o zebranym materiale dowodowym i możliwości zapoznania się z nim, z czego skarżący skorzystał w dniu 28 kwietnia 2020 r. Na tej podstawie skarżący sformułował wniosek dowodowy z dnia 4 maja 2020 r., lecz nie odniósł się do dokumentacji fotograficznej wykonanej przez organ w dniu 23 października 2019 r. W szczególności nie wyjaśnił przyczyn, dla których w miejscu budowy składuje nie tylko przedmioty do jej prowadzenia, ale także przedmioty prywatne. W związku z tym wskazany zarzut skargi nie może odnieść zamierzonego skutku, gdyż brak zawiadomienia o tej kontroli nie uniemożliwił stronie dokonania istotnych czynności procesowych i złożenia wyjaśnień w sprawie.
Ponadto, skarżący był zawiadamiany i brał udział w oględzinach wcześniej przeprowadzanych, podczas których organ szeroko opisywał stan faktyczny na nieruchomości, w tym także wskazywano na obecność prywatnych rzeczy niezwiązanych z robotami budowlanymi przy pomoście. W związku z tym skarżący miał możliwość odniesienia się do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii.
Zdaniem sądu wydana decyzja reformatoryjna, wbrew zarzutom skargi, nie jest też decyzją wydaną na niekorzyść strony.
Stosownie do treści art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Tymczasem przedmiotowa decyzja co do meritum nie wydała innego rozstrzygnięcia niż organ pierwszej instancji. Przeciwnie, podobnie jak PINB, organ odwoławczy orzekł nakaz rozbiórki, jedynie dokonując konkretyzacji tego obowiązku poprzez dokładny opis wymiarów obiektu. Co więcej, prawidłowe wymiary zostały ustalono na skutek zarzutu odwołania wskazującego na błędne ich określenie przez organ pierwszej instancji. Zatem obowiązek wynikający z decyzji odwoławczej nie jest innym, nowym obowiązkiem, a jedynie bardziej precyzyjnym, lecz dotyczącym tego samego obiektu. WINB nie orzekł więc ponad to co było przedmiotem postępowania. Orzeczenie to nie pogorszyło stanu prawnego skarżącego, gdyż z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia, gdyby w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego organ ukształtował sytuację mniej korzystnie, zaś w rozważanym wypadku organ odwoławczy doprecyzował obowiązek tożsamy z przedmiotem wskazanym w decyzji organu pierwszej instancji. Istotne jest bowiem, że obie decyzje dotyczą przyczepy holenderskiej wraz z tarasem na działce nr [..], zaś dokładne jej wymiary mają znaczenie drugorzędne dla obowiązku, gdyż oczywistym jest – i wynika z treści decyzji – że cała przyczepa wraz z tarasem podlega rozbiórce, a nie tylko określona jej część. Wobec tego doprecyzowanie przez WINB wymiarów podlegającej rozbiórce całej przyczepy wraz z tarasem nie stanowiło w ocenie sądu naruszenia zakazu wynikającego z art. 139 k.p.a.
Mając to wszystko na uwadze sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, gdyż spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, a poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne zgodne jest z regułami wynikającymi z art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § i art. 80 k.p.a. W konsekwencji, prawidłowo WINB orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji i oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty skargi, co wynika z powyższych rozważań.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi zaś, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały powiadomione. Ponadto, dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło