II SA/Gd 751/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: przyznać S. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. S. S. wniósł skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 28 sierpnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wnioskiem z dnia 24 października 2013 r., S. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Został zwolniony z pracy, obecnie przebywa na zasiłku rehabilitacyjnym, ma 62 lata i z uwagi na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia pracy. Ponadto zamierza wystąpić z wnioskiem o przyznanie renty inwalidzkiej. Zamieszkuje w jednym mieszkaniu o powierzchni 56,16 m² z małżonką i dorosłym bezrobotnym synem. Jest zadłużony w PKO BP na kwotę 15 000 zł plus odsetki, jest to kredyt odnawialny; posiada kartę kredytową w PKO BP oraz kredyt odnawialny w SKOK. Skarżący wskazał, że wydaje środki na zakup leków, gdyż choruje na serce, nadciśnienie tętnicze, przepuklinę kręgosłupową, osteoporozę, jaskrę, tarczycę. Nie posiada żadnych pojazdów, ani lokat czy oszczędności. Skarżący otrzymuje zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 1499,50 zł. Wydatki jakie ponosi to: czynsz za mieszkanie w Ł. 425 zł, energia elektryczna 80 zł, gaz 82 zł, leki 400 zł. Spłata zobowiązań finansowych pochłania większość posiadanych dochodów. Skarżący wskazał, że jest zobowiązany do zabezpieczania nieruchomości w G. Inni współwłaściciele z uwagi na wysokie koszty nie ponoszą wydatków na dom. Skarżący wskazał na ponoszenie wydatków związanych z utrzymaniem nieruchomości w G.: podatek od nieruchomości 341 zł rocznie, uruchomienie przyłącza wod/kan. 484,62 zł, opłaty za energie w G. 179 zł, zakup drzwi (faktura z 17 września 2011 r.), polisa ubezpieczeniowa 410 zł. Skarżący oświadczył, że nie czerpie żadnych korzyści z wynajmu nieruchomości w G. W związku z dodatkowym wezwaniem wystosowanym przez referendarza wskazał, że zużyta energia elektryczna w domu w G. wykorzystana została do remontów wykonywanych we własnym zakresie oraz zużyta podczas pobytów w tym domu i na stałe opłaty abonamentowe. Uruchomienie przyłącza wody było konieczne z uwagi na kilkukrotny pobyt w ciągu roku w domu. Budynek został zdewastowany w 2010 r. przez złodziei. W związku z tym skarżący zmuszony był zamurować okno w piwnicy i całkowicie zniszczone drzwi wejściowe od ul. W. [...]. Założył nowe drzwi antywłamaniowe i kraty na parterze budynku. Pozostali współwłaściciele nieruchomości nie interesują się jej losem i nie łożą na utrzymanie, siostry skarżącego przebywają za granicą, natomiast żona i syn skarżącego posiadają niskie dochody. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że nie posiada środków na partycypowanie w kosztach związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem, zaś na przepisach prawa się nie zna i stąd wniosek o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2013 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia adwokata. Odmowę ustanowienia adwokata referendarz uzasadnił stwierdzeniem, że skarżący nie wykazał, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w związku z czym uznał, że prawo pomocy przyznane w części powinno polegać na zwolnieniu skarżącego od opłat sądowych, aby możliwe było nadanie sprawie prawidłowego biegu. Zaś przyznanie prawa pomocy w tej części wyłącza zarazem możliwość ustanowienia adwokata, ponieważ byłoby to równoznaczne z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu sprzeciwu S. S. wyjaśnił, że wbrew twierdzeniu referendarza nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania procesowego, z uwagi na brak oszczędności i duże wydatki. Dodał, że 9 grudnia 2013 r. komisja ZUS uznała go za częściowo niezdolnego do pracy, decyzja nie jest jeszcze prawomocna. Ponadto 21 grudnia 2013 r. skończył mu się zasiłek rehabilitacyjny. Dom położony w G. wymaga ciągle dużych nakładów. Innych współwłaścicieli nie stać na inwestowanie w dom lub nie interesują się jego losem. Dodał, że jego żona M. M. – S. oraz syn K. S. są osobami schorowanymi i większość swoich dochodów wydają na lekarstwa. Końcowo wyjaśnił, że jego sytuacja finansowa nie poprawia się lecz od lat konsekwentnie pogarsza, stąd brak możliwości ponoszenia kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W myśl natomiast art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem zasadne jest przyjęcie, że ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Koszty sądowe w niniejszym postępowaniu oprócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 zł, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) Natomiast stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 zł netto o czym stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Jak wyjaśnił, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 8 lipca 2009 r. (sygn. akt II GZ 151/09, LEX nr 552786) "przy ocenie sytuacji majątkowej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochód (kwoty netto), czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania, ponieważ stanowi on realne środki, jakie pozostają do dyspozycji wnioskodawcy, które może on przeznaczyć na utrzymanie siebie i rodziny". Z dokumentów oraz oświadczeń nadesłanych przez S.S. wynika, że obecnie nie ma żadnego stałego źródła dochodu, nie pracuje, z dniem 21 grudnia 2013 r. skończył mu się zasiłek rehabilitacyjny, a komisja ZUS uznała go za częściowo niezdolnego do pracy. Skarżący nie uzyskuje dochodów z tytułu udziału w 9/23 w prawie własności nieruchomości położonej w G. z uwagi na jej zły stan techniczny oraz brak porozumienia z pozostałym współwłaścicielami. Zamieszkuje on w mieszkaniu o powierzchni 56 m² wraz z żoną oraz bezrobotnym synem, prowadzi odrębne jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżący ma 62 lata, cierpi na szereg schorzeń. Posiada on znaczne zaległości kredytowe w wysokości 15 000 zł. W ocenie Sądu, z powyższych okoliczności wynika, że S. S. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, nie uzyskuje on aktualnie dochodów i nie dysponuje majątkiem, który mógłby przeznaczyć na pokrycie tych kosztów. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. przyznał S. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.