II SA/Gd 763/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2010 r. sprawy ze skargi E. O. i Z. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Skarżący Z. O. i E. O. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 29 października 2009 r., którą ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 11 września 2009 r. w części nakazującej skarżącym rozebranie nietrwale związanego z gruntem obiektu pełniącego funkcje rekreacji indywidualne wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w K., gm. W. W pozostałej części, dotyczącej rozbiórki obiektu pełniącego funkcję sanitariatu i metalowej konstrukcji pod beczkę decyzja została uchylona i umorzono w tej części postępowanie organu pierwszej instancji Z akt i twierdzeń stron wynika następujący stan sprawy. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wstrzymał, w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane obejmujące wybudowany po dniu 1 stycznia 1995 r. bez wymaganego pozwolenia obiekt o konstrukcji drewnianej (wymiary w rzucie poziomym: 2,55 m x 6,30 m), pełniący funkcję rekreacyjną, usytuowany na działce nr [...] w K. - i nałożył na E. i Z. O., właścicieli budynku, obowiązek przedstawienia wskazanych dokumentów. Decyzja z dnia 8 marca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał rozbiórkę wskazanego w postanowieniu z dnia 23 listopada 2004 r. obiektu. W uzasadnieniu organ podniósł, że strona zobowiązana do dnia wydania decyzji nie wykonała nałożonego obowiązku. W konsekwencji, organ powołując się na art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał w rozbiórkę nielegalnie wzniesionego obiektu budowlanego. Decyzją z dnia 17 maja 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W wyniku rozpoznania skargi od powyższej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gd 519/05 Sąd ten uchylił powyższą decyzję wraz z decyzją organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując w uzasadnieniu, że uchylone decyzje precyzowały obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 2,55 m x 6,30 m, podczas gdy na działce znajduje się obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję letniskową o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 6,55 m x 5,05 m wraz z tarasem o wymiarach 2,55 m x 6,30 m. Zatem rozstrzygnięcie stanowi o obiekcie budowlanym pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej, a w decyzji podane są wymiary tarasu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., ponownie rozpatrując sprawę, wydał w dniu 14 listopada 2008 r. postanowienie mocą którego wstrzymał prowadzenie robót przy budowie samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych. Równocześnie organ pierwszej instancji wezwał Z. i E. O. do przedstawienia w terminie do dnia 31 sierpnia 2009 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sporządzonego przez uprawniona osobę, oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec niewypełnienia przez skarżących powyższych obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia 11 września 2009 r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy w dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał E. i Z. O. rozbiórkę obiektu pełniącego funkcje rekreacji indywidualnej, obiektu pełniącego funkcję sanitariatu i metalowej konstrukcji pod beczkę. W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepis art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego zgodnie z którymi nie wypełnienie obowiązku nałożonego przez organ w terminie przez niego wskazanym, w tym wypadku przedstawienia dokumentacji, powoduje konieczność rozbiórki obiektów budowlanych będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia. Zatem wydanie rozstrzygnięcia o powyższej treści było w pełni uzasadnione. W treści odwołania E. i Z. O. zarzucili organowi brak prawidłowych ustaleń co do daty powstania obiektów, oraz nieustalenie ich charakteru. Wskazali także, że organ nie ustalił czy dla terenu działki skarżących uchwalony jest plan zagospodarowania przestrzennego.. W wyniku odwołania skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wydał decyzję z dnia 29 października 2009 r. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy podał, iż umknął uwadze organu pierwszej instancji fakt że w sprawie nakazu rozbiórki sanitariatu o konstrukcji drewnianej i metalowej konstrukcji pod beczkę, wzniesionych samowolnie na działce nr [...] w K., wydał wcześniej decyzję z dnia 6 marca 2006 r. utrzymaną następnie w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 18 maja 2006 r. Zatem rozpatrywaną decyzję należało uchylić w części obejmującej te dwa obiekty, a postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie umorzyć. Organ odwoławczy stanął również na stanowisku, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcje rekreacji indywidualnej, wraz z tarasem, wydany został zasadnie. W myśl bowiem art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych przez organ, w tym wypadku skompletowanie i doręczenia stosowanej dokumentacji, uprawnione jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów dowołania organ wyjaśnił, że ustawodawca ściśle określił rygor trybu zawartego w art. 48 Prawa budowlanego, którego celem jest doprowadzenie obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę do stanu zgodnego z prawem, przy czym w postępowaniu tym nie ma znaczenia miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z okresu zakończenia samowolnej budowy obiektu, lecz obowiązujący w chwili orzekania, a zgodność budowy z ustaleniami tego planu ocenia w stosowanym zaświadczeniu organ samorządowy, który uchwalił dany plan przestrzenny. W przypadku braku planu organ samorządowy dokonuje oceny w decyzji o warunkach zabudowy, o czym skarżący byli informowani w postanowieniu z dnia 23 listopada 2004 r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Organ nie uwzględnił również wniosku skarżących o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podając, iż oczekiwanie na zmianę bądź uchwalenie aktu prawa miejscowego nie stanowi podstawy zawieszenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. i Z. O., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, powtarzając w znacznym zakresie zarzuty odwołania zarzucili organom nie wyjaśnienie wszystkich ustawowych przesłanek niezbędnych do wydania nakazu rozbiórki, w tym terminu realizacji obiektu, co miało istotne znaczenie z uwagi na nowelizację ustawy Prawo budowlane z dnia 27 marca 2003 r. Zdaniem skarżących zaniechano również ustalenia, czy kwestionowany obiekt stanowi obiekt budowlany w rozumieniu ustawy Prawo budowlane oraz czy narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także czy taki plan sporządzono dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Skarżący podnieśli też, że organy nie zastosowały się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 519/05, gdyż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu nie podał wymiarów obiektu budowlanego pełniącego funkcje rekreacji indywidualnej. Skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy W., obejmującego obszar na którym położona jest działka nr [...], co pozwoliłoby na legalizację samowoli budowlanej. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Inspektor wyjaśnił, że brak wymiarów obiektu rekreacyjnego w decyzjach organów nadzoru budowlanego nie świadczy o złamaniu zasady związania organu oceną prawną i wskazaniami zawartymi wyroku WSA w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2006r. W wyroku tym Sąd wskazał wyłącznie na sprzeczność sentencji decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, gdzie rozstrzygnięto o obiekcie budowlanym pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej, gdy w decyzji podano wymiary tarasu. Skoro obecnie taka wątpliwość nie zachodzi, to organy nie były zobligowane do oznaczania wymiarami obiektu budowlanego objętego w całości nakazem rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując według powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenił, iż nie narusza ona prawa, w tym przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo, w ocenie Sądu, ustalony został przez organ stan faktyczny. Nie budzi wątpliwości wybudowanie przez skarżących E. i Z. O. obiektów budowlanych na działce nr [...] położonej w K., Gmina W. – obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcje letniskową, obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcje ustępu oraz metalowej konstrukcji wraz z beczką. Zauważyć należy, że ustalenia faktyczne dotyczące rozmiaru, wyglądu i przeznaczenia przedmiotowych obiektów zostały dokonane na podstawie dowodu z oględzin, które zostały przeprowadzone w dniu 3 czerwca i 30 sierpnia 2002 r. zaś z czynności tych sporządzono protokół zawierający opisane wyżej dane. Pomimo iż skarżący nie byli obecni na miejscu w chwili dokonywania oględzin, to nie odpowiedzieli na wezwanie organu z dnia 5 czerwca 2002 r. i 4 listopada 2004 r. do przestawienia swoich zastrzeżeń do protokołu oraz zaniechali wskazania daty budowy obiektów. Podkreślić należy, że zgodnie z pouczeniem zawartym w przedmiotowym wezwaniu w takiej sytuacji organ przyjął, że obiekty zbudowano po roku 1995 a do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zastosowana ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane obowiązująca właśnie od dnia 1 stycznia 1995 r. Wobec braku odpowiedzi skarżących na wezwanie, w powyższy sposób ustalono datę budowy, co uzasadnia zastosowanie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.). Przechodząc do oceny prawnej ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego należy przede wszystkim wskazać, że nakaz rozbiórki opiera się na art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, czyli normie, która nakazuje organowi nadzoru budowlanego nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeżeli nie zostaną wykonane w wyznaczonym terminie obowiązki nałożone postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W związku z tym stwierdzić należy, że skoro nie zostały wykonane obowiązki nałożone postanowieniem z dnia 23 listopada 2004 r., to prawidłowo na podstawie powołanych przepisów wydano nakaz rozbiórki. Podkreślić należy, że w postanowieniu z dnia 14 listopada 2008 r. organ administracji zakreślił długi termin wykonania nałożonych obowiązków, uwzględniając, że jednym z nich jest przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy, którą należy uzyskać w postępowaniu administracyjnym. Istotne jest też, że samowolni inwestorzy, nie zgłaszali wystąpienia przeszkód w uzyskaniu żądanych dokumentów. Podkreślić również należy, że o obowiązku dostarczenia określonych dokumentów stanowi art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego który wskazuje dokumenty, których organ nadzoru budowlanego może żądać w celu zalegalizowania samowolnej budowy. Nie określa on ich przy tym przykładowo, lecz wyczerpująco. Jedynie od tego czy obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zależy rodzaj dokumentu, mającego potwierdzać zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W rozpoznawanej sprawie organ administracji trafnie przyjął, że skoro nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to należy uzyskać decyzję o warunkach zabudowy. Należy uznać za bezzasadne zarzuty skarżących odnośnie zaniechania przez organy administracji ustalenia obowiązywania planu miejscowego. Odnosząc się do zarzutu nie wyjaśnienie wszystkich ustawowych przesłanek niezbędnych do wydania nakazu rozbiórki, w tym terminu realizacji obiektu, co miało istotne znaczenie z uwagi na nowelizację ustawy Prawo budowlane z dnia 27 marca 2003 r. uznać należało, iż jest to zarzut chybiony. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że to zaniechanie wskazania terminu budowy (co miało wpływ na zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane) przez skarżących, i to pomimo wezwanie organu w tym przedmiocie doprowadziło do przyjęcia przez organ, iż samowolę budowlaną wzniesiono po dniu 1 stycznia 1995r. i w konsekwencji, że zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane. Tym bardziej, że jak wynika z wezwania z dnia 4 listopada 2004 r. organowi pierwszej instancji wiadomy był z urzędu fakt wybudowania samowoli budowlanych po dniu 1 stycznia 1995 r. Ustalenie te było kluczowe dla przymiotowej sprawy bowiem nowelizacja ustawy Prawa budowlane z dnia 27 marca 2003 r. wprowadziła możliwość legalizacji samowoli budowlanej do obiektów powstałych po dniu 1 stycznia 1995 r. wyłączając taka możliwość wobec obiektów powstałych wcześniej. Skoro w rozpatrywanym przypadku ustalono, że samowola powstała już po dniu 1 stycznia 1995 r. wejście w życie nowelizacji nie miało znaczenia dla sprawy o czym stanowi art. 103 cytowanej ustawy. Zauważyć też należy, że niezależnie od tego, czy samowola miała miejsce np. w kwietniu 1999 r., czy też w 2001r. nie można skorzystać z regulacji zawartej w kolejnej nowelizacji, tj.: w art. 3 ustawy z 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 99, poz. 665), który przewiduje możliwość zalegalizowania samowolnie postawionego obiektu budowlanego, bez konieczności zapłacenia opłaty legalizacyjnej. Przepis ten dotyczy bowiem obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed 11 lipca 1998 r., zaś skarżący nigdy nie twierdzili, aby obiekty budowlane, których dotyczy sprawa, zbudowali przed tą datą. Nie twierdzili też, aby zastosowali tryb przewidziany w powołanym art. 3, czyli aby do 1 stycznia 2008 r. wystąpili z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Zatem w tym zakresie Sąd w pełni podzielił stanowisko zawarte przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę uznając je za prawidłowe. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut dotyczący nie zastosowania się przez organy obu instancji do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 23 sierpnia 2006r. sygn. akt II SA/Gd 519/05, z uwagi na niewskazanie wymiarów przeznaczonego do rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcje rekreacji indywidualnej. Skoro na przedmiotowej działce istnieje tylko jeden obiekt pełniący funkcje rekreacji indywidualnej (obok obiektu pełniącego funkcję sanitariatu i metalowej konstrukcji pod beczkę) obecnie nie zachodzi wątpliwość co do tożsamości obiektu wskazanego w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji organy nie były zobligowane do oznaczania wymiarami obiektu budowlanego objętego w całości nakazem rozbiórki. Odnosząc się do wniosku skarżących o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy W., Sąd uznał wniosek za bezzasadny i postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 r. oddalił wniosek. Wskazać należy, iż na mocy art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwane dalej P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowo administracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym. Postępowanie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., lecz jest postępowaniem legislacyjnym którego celem jest uchwalenie aktu prawa miejscowego. W konsekwencji cytowany wyżej przepis nie może mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tego powodu na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił ją.