II SA/Gd 766/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata K. M. – D. kwotę 295, 20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Skarżący M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2009r. nr [...], zarzucając, że jest ono sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz narusza prawo. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 października 2009r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 lutego 2003r. nr [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ podał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (zw. kpa), art. 80 ust. 2 pkt 2. art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia 23 stycznia 2003r. nr [...] wezwał skarżącego do wykonania obowiązku rozbiórki parterowego budynku gospodarczego (świniarnia) wraz z przylegającym do niego szambem na działce nr [...] (obręb 18) położonej na przedłużeniu ul. J. w G.-J. stanowiącej własność Gminy Miasta G., a następnie w dniu 17 lutego 2003r. wystawił ww. tytuł wykonawczy. W dniu 1 września 2009r. organ I instancji dokonał oględzin ww. działki i stwierdził, że przedmiotowe obiekty zostały rozebrane. W związku z wykonaniem obowiązku postanowieniem z dnia 23 września 2009r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie wdrożone tytułem wykonawczym z dnia 17 lutego 2003r. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji ustalił, że decyzją z dnia 22 kwietnia 2002r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. K. rozbiórkę użytkowanego budynku gospodarczego (świniarni) usytuowanego na działce nr [...] przy ul. J. w G.-J. stanowiącej własność Gminy Miasta G. wraz z przylegającym do niego szambem, wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Po rozpoznaniu odwołania M. K. od ww. decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 grudnia 2002r. nr [...] utrzymał w mocy nakaz rozbiórki przedmiotowych obiektów. Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lutego 2007r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 195/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił wyżej wymienione decyzje nakazujące opisaną rozbiórkę, wskazując w uzasadnieniu wyroku, że nałożenie na skarżącego obowiązku rozbiórki narusza przepis art. 52 Prawa budowlanego, skoro z ustaleń organów nadzoru wynika, że skarżący nie był inwestorem, nie jest też właścicielem terenu ani zarządcą. Pismem z dnia 25 maja 2007r. akta sprawy wraz z wyrokiem Sądu zostały przekazane organowi nadzoru I instancji. Mimo to organ ten pismem z dnia 15 czerwca 2007r. wezwał skarżącego do wykonania rozbiórki przedmiotowych obiektów budowlanych. Organ II instancji wskazał, że wezwanie to było bezpodstawne, skoro decyzja nakazująca rozbiórkę opisanych obiektów została uchylona ww. wyrokiem Sądu. Organ I instancji miał już wówczas podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 lutego 2003r. Nadto dokonane w dniu 1 września 2009r. oględziny wykazały, że obiekty zostały już rozebrane. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, jeżeli egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Zgodnie z § 4 postanowienie, o którym mowa w § 1 wydaje się na żądanie zobowiązanego albo wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym, z tym że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym również z urzędu. Powołując się na powyższe organ II instancji wskazał, że postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne było zasadne lecz na tej podstawie, że decyzja nakazowa została wyeliminowana przez Sąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Dz. U. nr 153, poz. 1270) Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Regulacja art. 134 § 1 o braku związania sądu administracyjnego zarzutami i wnioskami skargi (oraz powołaną podstawą prawną) oznacza m.in. dokonanie oceny zaskarżonej decyzji (postanowienia) z punktu widzenia jej zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów. Ta ocena musi być jednak dokonywana w granicach danej sprawy, określonych w kwestionowanym w skardze rozstrzygnięciu. Granice sprawy w rozumieniu powyższego przepisu wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji ostatecznej organu odwoławczego. Przedmiot danej sprawy administracyjnej, wyznacza zakres sądowej kontroli i poza ten zakres, sąd administracyjny nie ma prawa wyjść i nie może uczynić przedmiotem tej kontroli zgodności z prawem innej sprawy administracyjnej, sąd nie może też swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę inną w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym rozstrzygnięciem. Powyższe uwagi są niezbędne albowiem skarżący w toku postępowania przed sądem administracyjnym zgłaszał szereg zarzutów dotyczących, według skarżącego, niezgodnej z prawem działalności organów administracji, w szczególności organów nadzoru budowlanego, które to działania spowodowały wielomilionowe szkody, pozbawiły skarżącego majątku, nadto skarżący domagał się zabezpieczenia roszczeń z tytułu poniesionych szkód na kwotę 35 mln zł. Mając na uwadze treść cytowanego przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. i w związku z zarzutami skarżącego Sąd podziela stanowisko zawarte we wcześniejszych rozstrzygnięciach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniach dotyczących nakazu rozbiórki obiektów budowlanych. Sąd wyjaśnił w nich, że w postępowaniu przed sądem uwzględnia się okoliczności istotne, czyli takie, które mają wpływ na wynik sprawy i którymi sąd administracyjny może z uwagi na swoją właściwość się zając. W związku z tym Sąd nie brał pod uwagę twierdzeń skarżącego dotyczących szkód i przestępstw, które według skarżącego miały miejsce w związku z działalnością Gminy Miasta G. i organów nadzoru budowlanego. Sąd administracyjny sprawuje wprawdzie kontrolę działalności administracji publicznej, ale kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. ( wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 lutego 2007r. w sprawach o sygn. akt II SA/Gd 195/03 i II SA/Gd 3015/02) W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. W świetle powyższych rozważań w niniejszej sprawie kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się zatem do oceny zgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 października 2009r. nr [...] i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 września 2009r. nr [...]. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów nadzoru było umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zapadło ono w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia 22 kwietnia 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącemu rozbiórkę parterowego budynku gospodarczego (świniarni) o pow. użytkowej 250m², usytuowanego na działce nr [...] (obręb 18) stanowiącej własność Gminy Miasta G. wraz z przylegającym do niego szambem. Decyzją z dnia 20 grudnia 2002r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany. Tym samym decyzja nakazująca rozbiórkę ww. obiektów stała się ostateczna stosownie do art. 16 § 1 kpa, stanowiącego, że decyzje, od których nie służy odwołanie w toku instancji są ostateczne. W dniu 23 stycznia 2003r organ nadzoru budowlanego I instancji skierował do skarżącego upomnienie dotyczące obowiązku wykonania rozbiórki ww. obiektów, a następnie w dniu 17 lutego 2003r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] podając treść zobowiązania wynikającą z treści decyzji o nakazaniu rozbiórki. Zarzuty skarżącego do ww. tytułu wykonawczego nie zostały uwzględnione - decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia 18 czerwca 2003r, następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2007r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 1045/03 oddalił skargę na powyższe postanowienie. Jednocześnie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2002r. nakazującą rozbiórkę obiektów budowlanych. Powołanym wyrokiem z dnia 7 lutego 2007r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 195/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 kwietnia 2002r. orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia przestał istnieć obowiązek podlegający wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 59 §1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Powyższy wyrok został przesłany do organu nadzoru budowlanego I instancji przy piśmie z dnia 25 maja 2007r. Organ ten prowadząc nadal postępowanie egzekucyjne ponownie wezwał skarżącego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 22 kwietnia 2002r.i określonego w tytule wykonawczym (wezwanie z dnia 15 czerwca 2007r.), następnie obiekty budowlane objęte ww. nakazem rozbiórki zostały rozebrane a teren został uporządkowany zgodnie z protokołem z oględzin z dnia 1 września 2009r. Powyższa okoliczność stanowiła podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ I instancji. Organ II instancji prawidłowo ustalił, że wprawdzie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 lutego 2003r. winno być umorzone, jednakże z innej przyczyny, a mianowicie na tej podstawie, że decyzja z dnia 22 kwietnia 2002r. nakazująca rozbiórkę obiektów została uchylona ww. wyrokiem Sądu. Stanowisko organu II instancji jest trafne, albowiem wyeliminowanie decyzji oznacza, że odpadła podstawa wystawienia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji brak jest podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym stwierdzić należy, że w przypadku uchylenia decyzji, która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, postępowanie egzekucyjne należało umorzyć, co prawidłowo ustalił organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Skoro zaskarżona decyzja wydana w sprawie jest zgodna z prawem nie ma podstaw do jej uchylenia i w konsekwencji do uwzględnienia skargi. Zarzuty skarżącego dotyczące działań organów administracji, tak jak to wyżej wskazano, nie mogą zmienić powyższej oceny w świetle cyt. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie należy podzielić zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organy art. 10 kpa, jednakże naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, co w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. mogło by stanowić podstawę dla uwzględnienia skargi. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższa zasada określana jako zasada czynnego udziału strony w postępowaniu nie została zachowana, lecz wobec uchylenia decyzji rozbiórkowej z dnia 22 kwietnia 2002r wyrokiem Sądu z dnia 7 lutego 2007r. postępowanie z urzędu winno zostać umorzone wobec utraty podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego. Zatem decyzja o umorzeniu postępowania jest zgodna z prawem. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na wniosek pełnomocnika przyznanego stronie z urzędu na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z §18 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 295, 20zł (240zł x 23% podatek od towarów i usług).