II SA/Gd 774/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-01-09

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Katarzyna Krzysztofowicz, Wojciech Wycichowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem, zwłaszcza w kontekście zmiany sposobu cewnikowania i nieprawidłowo przeprowadzonych wywiadów środowiskowych?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie wywiadów środowiskowych oraz pominięcie istotnej zmiany w stanie faktycznym sprawy, jaką była zmiana sposobu cewnikowania ojca skarżącej. Brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego uniemożliwił prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad ojcem, który posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej opieki. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania świadczenia, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między deklarowaną opieką a rezygnacją z pracy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na pogorszenie stanu zdrowia ojca, zmianę sposobu jego cewnikowania oraz nieprawidłowo przeprowadzone wywiady środowiskowe.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej kwoty 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. - M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 maja 2024 r., nr SKO Gd/3806/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej S. P. - M. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. M., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 21 lipca 2021 r. Wójt Gminy Starogard Gdański odmówił skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na ojca S. M. Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 25 stycznia 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z 4 maja 2023 r. Wójt ponownie odmówił skarżącej wnioskowanego świadczenia, wskazując na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zaprzestaniem aktywności zawodowej i jej niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium decyzją z 21 maja 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie braku wskazanego wyżej związku przyczynowego. Zdaniem Kolegium zakres deklarowanej opieki, stan zdrowia oraz stopień samodzielności ojca skarżącej obiektywnie nie wymuszał i nie wymusza rezygnacji z podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Kolegium wskazało, że skarżąca nie pracuje od chwili zakończenia pobierania zasiłku rodzicielskiego – była zatrudniona do 23 marca 2022 r., ale w praktyce od 28 sierpnia 2020 r. do 22 marca 2022 r. nie świadczyła pracy, gdyż pobierała kolejno zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński i zasiłek rodzicielski Kolegium uwzględniło także, że zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności ojciec skarżącej może podjąć pracę, lecz jak oświadcza strona nie podejmował jej ze względu na bariery architektoniczne. Ojciec skarżącej nie jest osobą leżącą na stałe, o zaburzeniach świadomości, nie wymaga karmienia, pojenia oraz pilnowania, ma sprawne ręce. Ojciec skarżącej wymaga pampersowania i cewnikowania, jednakże Kolegium wiadomo z urzędu, że osoby stale cewnikowane, o ile to możliwe cewnikują się samodzielnie. Nauka samocewnikowania jest przy tym niezbędną i obowiązkową umiejętnością tych osób. To samo dotyczy stymulowania opróżniania pęcherza, np. poprzez jego uciskanie. Natomiast stany zapalne i krwiomocz to smutna codzienność takich osób. Z dokumentacji medycznej wynika, że chory cewnikuje się samodzielnie, co potwierdza karta wizyty z 20 czerwca 2022 r. oraz karta leczenia szpitalnego z 27 czerwca 2023 r. Chory ma przy tym sprawne ręce, stymulację pęcherza może wykonać sam. Nadto mając sprawne ręce i odpowiednie łóżko może samodzielnie zmienić swoją pozycje. W ocenie Kolegium deklarowana przez skarżącą opieka sprowadza się w dużej mierze do prowadzenia gospodarstwa domowego i spędzania czasu z ojcem. Na czynności stricte opiekuńcze składa się natomiast pomoc w porannej i wieczornej toalecie oraz ubraniu i zdjęciu odzieży. Czynności te skarżąca może wykonywać poza godzinami pracy. W ocenie Kolegium ojciec skarżącej nie wymaga przy tym tak daleko idącej pomocy jak wyjaśnia skarżąca. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że skarżąca od lat nie pracuje, samodzielnie opiekuje się urodzonym w 2021 roku dzieckiem, które nie uczęszcza do żłobka lub przedszkola. Zdaniem Kolegium świadczona ojcu opieka nie wymusza rezygnacji z pracy zarobkowej. W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem nieprawidłowej decyzji a także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżąca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z faktem sprawowania stałej opieki nad ojcem. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi. Nadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z umów o prace na fakt pozostawania w zatrudnieniu do momentu rezygnacji z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad ojcem a także z wniosku o przyjęcie dziecka do przedszkola wraz z informacją udzieloną przez szkołę. Wniesiono także o dopuszczenie dowodu z odpisu aktu małżeństwa na fakt zmiany nazwiska oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z akt sprawy. Do skargi załączono odpis aktu małżeństwa zawartego w dniu 16 marca 2024 r., wniosek o przyjęcie kandydata do Oddziału Przedszkolnego złożony w [...] z adnotacją, że w roku 2024/2025 nie będzie punktu przedszkolnego dla dzieci 3-letnich. Załączono także kopie umów o pracę i potwierdzenia odbycia stażu. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że ojciec skarżącej posiada znaczny stopniu niepełnosprawności od 1998 r., a z wydanego orzeczenia wynika, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. Posiada także orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, że jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji. W skardze wskazano także, że od maja 2023 r. zmieniły się okoliczności faktyczne, a przede wszystkim uległ kolejnemu rozszerzeniu zakres sprawowanej opieki nad ojcem przez skarżącą. Po wniesieniu odwołania ojciec skarżącej był hospitalizowany od 22 czerwca do 27 czerwca 2023 r. z powodu uporczywego nawracającego krwiomoczu. Od tego momentu zmienił się sposób cewnikowania – z cewnikownia zewnętrznego na dużo bardziej skomplikowane i czasochłonne cewnikowanie wewnętrzne. Ojciec skarżącej nie jest w stanie wykonać tej czynności samodzielnie i potrzebuje do tego pomocy skarżącej. Wymiana cewnika ma miejsce 4-5 razy na dobę i każdorazowo trwa 30 minut. Czynności polegają na wyjęciu cewnika, zdezynfekowaniu miejsca wprowadzenia, nasmarowaniu nowego cewnika środkiem znieczulającym i powolnym wprowadzeniu go do cewki moczowej. Ojciec skarżącej próbował sam wprowadzić cewnik, jednak próby kończyły się niepowodzeniem, nie był w stanie sam wprowadzić cewnika (ok.40-50 cm) do cewki moczowej. Skarżąca już podczas pobytu ojca w szpitalu odbyła specjalne szkolenie z cewnikowania. Strona skarżąca wskazała także, że ojciec skarżącej nie ma czucia od żołądka w dół, zatem nie czuje kiedy powinien się wypróżnić. W związku z tym, że jest pampersowany, często wypróżnia się w sposób niekontrolowany i w taki przypadku skarżąca musi umyć ojca. Nadto sporo czasu zajmuje skarżącej pomoc w czynnościach fizjologicznych ojca (przesadzanie na toaletę, podcieranie i podmycie – czasami kilka razy w ciągu doby). Nadto skarżąca musi kilka razy dziennie przebierać pampersa i umyć ojca, gdyż coraz częściej ma płynne stolce. Skarżąca wychodzi także z ojcem na spacer na zewnątrz, co wymaga zniesienia wózka z ojcem po schodach i wniesienia wózka po spacerze. Wcześniej opiekę na ojcem sprawowała z pomocą skarżącej jego matka, która zmarła w 2022 roku, zatem wcześniej nie istniała konieczność rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad ojcem. W rezultacie skarżąca była zmuszona do rezygnacji z podjęcia zatrudnienia od kwietnia 2022 r. z uwagi na konieczność opieki nad ojcem. Wcześniej wbrew ustaleniom organu pracowała, czego dowodem są załączone do skargi umowy o pracę. Obecnie z uwagi na konieczność opieki nad ojcem, chociażby konieczność cewnikowania, podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia jest niemożliwe. Skarżąca w marcu 2024 r. wyszła za mąż. Wcześniej urodziła drugie dziecko, którego ojcem jest obecny mąż skarżącej. Obecnie w opiece nad dziećmi pomaga jej będąca na emeryturze ciocia, wykonując czynności, których nie może wykonać skarżąca opiekując się ojcem. W momencie, gdy mąż skarżącej wraca z pracy zmienia się w opiece nad dziećmi z ciocią. Nie jest przy tym prawdą, że skarżąca nie starała się, by starszy syn zaczął uczęszczać do przedszkola. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 390), zwanej dalej jak wcześniej u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W ocenie Sądu, zastosowanie powyższego przepisu prawa materialnego nastąpiło z uchybieniem przepisom prawa procesowego, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, przedwcześnie orzeczono o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Jak wynika z akt, ojciec skarżącej ma 49 lat, jest rozwiedziony, posiada wydane w 2008 roku na stałe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z tytułu chorób neurologicznych i upośledzenia narządu ruchu, ze wskazaniem pracy w warunkach chronionych. Jak wynika jednak z dokumentacji medycznej, od tego czasu jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. Ojciec skarżącej posiada także orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z 2018 r., że jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. W złożonym wraz z wnioskiem oświadczeniu skarżąca wyjaśniła, że ojciec ma niedowład nóg, choruje na cukrzycę, jest cewnikowany, używa pampersów, choruje na pęcherz. Skarżąca pomaga ojcu w wielu czynnościach: wiązaniu butów, ubieraniu, myciu, korzystaniu z ubikacji i zmianie cewnika. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzono dwa wywiady środowiskowe z ojcem skarżącej. Z ustaleń wywiadów środowiskowych z 4 lipca 2022 r. i 27 lutego 2023 r. wynika, że skarżąca zamieszkuje ze swoim ojcem oraz ze swoim trzyletnim synem. Ojciec skarżącej uległ wypadkowi drogowemu, w wyniku czego doznał złamania kręgosłupa, choruje także na cukrzycę i ma problemy urologiczno-onkologiczne. Od 2021 roku nasiliły się problemy z pęcherzem moczowym oraz rozedma płuc. Jest pod stałą opieką pulmonologa. Ojciec skarżącej porusza się na wózku inwalidzkim, jest osobą pampersowaną i cewnikowaną, wymaga pomocy w czynnościach higienicznych takich jak mycie, obcinanie paznokci, poranna i wieczorna toaleta, ubieranie się, co zajmuje skarżącej półtorej godziny rano i półtorej godziny wieczorem. Nadto skarżąca przygotowuje posiłki, sprząta mieszkanie, robi zakupy, pomaga w wizytach lekarskich. Ojciec skarżącej samodzielnie spożywa posiłki i lekarstwa. W nocy wymaga przekładania co trzy godziny, żeby zapobiec odleżynom. Skarżąca pomaga ojcu w opróżnieniu zalegającego moczu co około 2 godziny, a także z kału. Ojciec wymaga pomocy przy zmianie cewnika i pampersa a także wyjściu z domu. Nie podejmował pracy z uwagi na problemy z toaletą. Do akt załączono przy tym dokumentację medyczną ojca z rozpoznaniem nerwowo-mięśniowej dysfunkcji pęcherza, a także wskazującą na wyniki badań sugerujące rozedmę płuc. Nadto z dokumentacji medycznej wynika, że ojciec skarżącej porusza się na wózku inwalidzkim, po wypadku komunikacyjnym ze złamaniem kręgu 4-5 z uszkodzeniem rdzenia oraz że choruje na cukrzycę. W 2021 roku ojciec skarżącej przeszedł zabieg operacyjny TURBT (tj. przezcewkowej resekcji guza pęcherza moczowego). W 2013 roku usunięto pęcherzyk żółciowy, zawansowane zmiany zwyrodnieniowe – hiperostaza. W karcie wizyty z 20 czerwca 2022 r. wydanej przez Lekarza Poradni Urologicznej i Urologii Onkologicznej wskazano, że "pacjent cewnikuje się samodzielnie – cewnik zewnętrzny, opukiwanie pęcherza". Z innych kart wizyt Poradni wynika, że używa cewnika zewnętrznego przy opukiwaniu. W odwołaniu z 19 maja 2023 r. skarżąca wyjaśniła natomiast jak ważnym zabiegiem jest pomoc w opróżnianiu pęcherza – co dwie godziny należy uciskać pęcherz do całkowitego opróżnienia i trwa to każdorazowo pół godziny. Nadto musi pomagać zmienić ojcu pampersa kilka razy dziennie, gdyż coraz częściej ma płynne stolce. Pomaga także przy wyjściu na spacer, znosząc wózek wraz z ojcem i wnosząc wózek w górę. Wcześniej opiekę nad ojcem sprawowała jego matka z pomocą skarżącej. Ponadto, w piśmie z 10 lipca 2023 r. wyjaśniono, że po pobycie ojca skarżącej w szpitalu wymaga on cewnikowania wewnętrznego, a wymiana następuje 4-5 razy na dobę (wcześniej cewnik zewnętrzny był wymieniany 2 razy na dobę). Z dokumentacji medycznej z 27 czerwca 2023 r. wynika, że przeprowadzono naukę samocewnikowania. Wcześniej ojciec skarżącej był zaopatrzony receptorem zewnętrznym i opukiwaniem. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy Kolegium, jakkolwiek oceniło kwestię zakresu pomocy świadczonej przez skarżącą i oceny tej dokonało w sposób przekonywujący, to jednak pominęło w tej ocenie zmianę okoliczności sprawy, polegającą na zmianie systemu cewnikowania ojca skarżącej – z zewnętrznego na wewnętrzny. Kwestia ta została zatem pominięta w ocenie organu a w rezultacie – nie zostało ustalono na ile zmiana ta spowodowała zmianę w zakresie czynności wykonywanych przez skarżącą wobec ojca i czasu z tym związanego. Ponadto, Sąd dostrzegł nieprawidłowości w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Zgodnie z art. 23 ust. 4aa ww. ustawy jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz wojewoda mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 i 2270 oraz z 2022 r. poz. 1 i 66), w celu weryfikacji tych wątpliwości. Także art. 107 ust. 1a pkt 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 z późn. zm.) stanowi, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych u osoby ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Natomiast w myśl § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 893) w przypadku przeprowadzania wywiadu w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy, wywiad przeprowadza się z osobą deklarującą sprawowanie faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie, w miejscu sprawowania tej opieki, w obecności osoby, nad którą jest sprawowana faktyczna opieka. W niniejszej sprawie wywiad środowiskowy przeprowadzono dwukrotnie: w dniu 4 lipca 2022 r. i 27 lutego 2023 r. - jednakże bez obecności skarżącej. Z protokołu wywiadu środowiskowego nie wynika bowiem, że S. M. była obecna podczas jego przeprowadzania, ani też nie wskazano przyczyny jej nieobecności. Protokół ten został podpisany wyłącznie przez ojca skarżącej. Już na marginesie wskazania wymaga, że ojciec skarżącej jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, zatem w przypadku konieczności przeprowadzenia z nim wywiadu, wywiad przeprowadza się w obecności opiekuna tej osoby i w miejscu jej przebywania (§ 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego). W ocenie Sądu wskazana powyżej okoliczność stanowi naruszenie § 7 ust. 3 wzmiankowanego rozporządzenia, w sposób również mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem mieć na uwadze, że dokumentacja medyczna i ustalenia wywiadów środowiskowych stały się podstawą ustalenia przez organy administracji, że brak jest związku przyczynowo—skutkowego pomiędzy koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnemu ojcu a niepodejmowaniem przez skarżącą pracy zarobkowej. Koniecznym jest ponowne przeprowadzenie wywiadu, tym razem z udziałem skarżącej oraz bardziej szczegółowe wyjaśnienie zakresu czynności wykonywanych przez skarżącą i zakresu samodzielności jej ojca. Organ odwoławczy ma oczywiście obowiązek uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, w tym także znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji medycznej, wskazującej na samodzielne zakładanie cewnika oraz fakt przeszkolenia pacjenta w tym zakresie. Może również krytycznie ocenić oświadczenia strony, niewątpliwie zainteresowanej wynikiem postępowania, jeśli pozostają w sprzeczności z materiałem dowodowym, bądź zasadami doświadczenia życiowego. Powinien jednak odnieść się do wszystkich istotnych okoliczności. W ramach kompleksowej oceny tych okoliczności organ może również uznać, że zmiana sposobu cewnikowania w czerwcu 2023 r. stanowi na tyle istotną zmianę sytuacji skarżącej i jej podopiecznego, że dopiero od tego czasu uzasadnia uznanie, że zachodzi związek przyczynowo – skutkowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy powinien jednak dokonać takiej oceny i niewątpliwie – powinien zapewnić, by podstawowy dowód w tego typu sprawach, jakim jest wywiad środowiskowy, został przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Ponadto, odnosząc się do wcześniejszej aktywności zawodowej skarżącej, zdaniem Sądu, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, czy aktualnie, tj. w dacie złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, skarżąca nie podejmuje zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem. Takiej oceny organ odwoławczy nie dokonał w sposób prawidłowy. Powyższe wskazuje, że organy administracji przy wydawaniu kontrolowanych decyzji naruszyły przepisy postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy w sprawie nie jest pełny i nie został prawidłowo oceniony. Ustalenia organów administracyjnych budzą bowiem wątpliwości, co czyni podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcia wadliwe, a co najmniej przedwczesne. Dopiero ustalenia poczynione na podstawie pełnego materiału dowodowego uwzględniające okoliczności wynikające ze wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy, w tym z prawidłowo przeprowadzonego ponownego wywiadu środowiskowego, pozwolą na właściwe zastosowanie w sprawie prawa materialnego. W konsekwencji organ powinien ponownie przeprowadzić wywiad środowiskowy, ukierunkowany na precyzyjne ustalenie potrzeb i wymagań osoby wymagającej opieki, jej aktualnego stanu zdrowia oraz zakresu świadczonej wobec niej pomocy przez opiekuna. Organy ustalą także sytuację zawodową wnioskodawczyni z perspektywy przesłanki rezygnacji/ braku podejmowania zatrudnienia ze względu na świadczoną opiekę. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W ocenie Sądu, w ramach możliwości wynikających z art. 136 k.p.a., uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym zakresie może dokonać organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), uchylił wydaną w sprawie decyzję organu odwoławczego (punkt 1 wyroku). Sąd zasądził również koszty postępowania na rzecz skarżącej w kwocie 480 zł od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, orzekając na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku). Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło