II SA/Gd 775/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-02-01
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wykazała trudną sytuację materialną i brak środków na pokrycie kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Jednakże, biorąc pod uwagę wysokość kosztów ustanowienia radcy prawnego oraz realne możliwości finansowe wnioskodawczyni, odmówiono ustanowienia radcy prawnego, przyznając prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym.Stan faktyczny
J. D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję Wójta Gminy w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Sąd oddalił skargę. Następnie J. D. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, przedstawiając oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, odmawiając ustanowienia radcy prawnego. J. D. wniosła sprzeciw od tego postanowienia, kwestionując odmowę ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. D. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, odmawiając jednocześnie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: przyznać J. D. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz w zakresie ustanowienia radcy prawnego
Pismem z dnia 12 września 2011 r. J. D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2011 r., uchylającą decyzję Wójta Gminy z dnia 24 maja 2011 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r. Sąd oddalił skargę.
Następnie wnioskiem z dnia 13 grudnia 2011 r. J. D. wystąpiła do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi z mężem wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania małżonków są dochody z pracy dorywczej męża wnioskodawczyni w kwocie 2 000 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała, że jest współwłaścicielką nieruchomości budynkowej o powierzchni 100 m2 oraz dwóch nieruchomości rolnych o powierzchni 45 arów oraz 50 arów, a także garażu. Poza tym nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Na wezwanie referendarza wnioskodawczyni przedstawiła oświadczenie, w którym wskazała, że sama nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej i nie osiąga dochodów. Nie pobiera dopłat unijnych, nie posiada też żadnych pojazdów mechanicznych. Wskazała, że za energię płaci 108 zł miesięcznie, za wywóz śmieci – 83 zł za kwartał, za telefon – 108 zł miesięcznie, za wodę – 143 zł, zaś za opał – 12,50 zł. Przedstawiono kserokopie rachunków, potwierdzające fakt ponoszenia powyższych wydatków, a także wyciąg z osobistego rachunku bankowego małżonków za okres od 1 października 2011 r. do 2 stycznia 2012 r. Obroty na rachunku w każdym ze wskazanych miesięcy przekraczały kwotę 3 000 zł.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał J. D. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, odmawiając jednocześnie ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu swojego sprzeciwu J. D. ponownie powołała się na swoją trudną sytuację materialną wskazując, że nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów, wspólnie z mężem utrzymują się z pracy dorywczej męża. Podkreśliła, że zarobki te są różne w poszczególnych miesiącach, czasem jest to kwota 10 zł, a w kolejnym miesiącu 12 zł. W formularzu PPF wpisała kwotę 2000 zł, gdyż mąż remontował ciągnik sąsiadowi i ten zarobek był większy. Ponadto wskazała, że pieniądze te wydatkowane zostały na opał. Uzasadnia to w ocenie skarżącej przyznanie pomocy prawnej w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej jako P.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem zasadne jest przyjęcie, że ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że koszty sądowe w niniejszym postępowaniu będą sprowadzały się jedynie do wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Natomiast stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego dla reprezentowania strony skarżącej w sprawie niniejszej wynosi 240 złotych netto o czym stanowi § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Jak wyjaśnił, Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 8 lipca 2009 r. (sygn. akt II GZ 151/09, LEX nr 552786) "przy ocenie sytuacji majątkowej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochód (kwoty netto), czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania, ponieważ stanowi on realne środki, jakie pozostają do dyspozycji wnioskodawcy, które może on przeznaczyć na utrzymanie siebie i rodziny".
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że dwuosobowa rodzina żyje w skromnych warunkach spowodowanych głównie brakiem stałego zatrudnienia wnioskodawczyni i jej męża. Rodzina posiada dom i garaż na działce siedliskowej o pow. 45 arów oraz działkę rolną o pow. 50 arów. Z analizy zeznania podatkowego małżonków za 2010 rok wynika, że osiągnęli niewysoki dochód z innych źródeł. Natomiast wyciąg z posiadanego rachunku bankowego pokazuje, że na dzień 2 stycznia 2012 r. saldo na rachunku jest dodatnie i wynosi 313 zł. Bez wątpienia zatem skarżąca nie posiada środków na prowadzenie niniejszej sprawy z własnych środków.
W ocenie Sądu J. D. wykazała, że realnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło