II SA/Gd 79/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2009-03-13

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", podpisane jednoosobowo przez Prezesa Zarządu osoby prawnej, gdy statut tej osoby prawnej przewiduje reprezentację łączną, stanowi skuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, umożliwiające wniesienie skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Pismo zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", podpisane przez Prezesa Zarządu osoby prawnej niezgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w jej statucie i ujawnionymi w rejestrze (np. reprezentacja łączna), nie stanowi skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skutkiem braku prawidłowego wezwania jest niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego, która podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.
Stan faktyczny
Izba Przemysłowo-Handlowa w G. (dalej: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na uchwałę Rady Miasta z dnia 26 czerwca 2008 r. dotyczącą zasad gospodarowania zasobem komunalnych lokali użytkowych. Skarżąca wcześniej skierowała do Rady Miasta pismo zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", jednak zostało ono podpisane jednoosobowo przez Prezesa Zarządu, podczas gdy statut skarżącej przewidywał reprezentację łączną. Sąd zobowiązał skarżącą do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji, w odpowiedzi na co przedłożono odpis z KRS wskazujący na reprezentację dwuosobową oraz upoważnienie udzielone Prezesowi przez Wiceprezesa. Sąd uznał, że pierwotne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było nieskuteczne z powodu niezgodności z zasadami reprezentacji, co skutkowało odrzuceniem skargi.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zarządzono zwrot skarżącej kwoty 300 zł tytułem wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Izby Przemysłowo – Handlowej w G. na uchwałę Rady Miasta z dnia 26 czerwca 2008 r., Nr [...] w przedmiocie zasad gospodarowania zasobem komunalnych lokali użytkowych, czynszów i ich płatności oraz podziału Miasta na strefy czynszowe postanawia: 1/ odrzucić skargę, 2/ zwrócić skarżącej ze Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ) kwotę 300 zł ( trzysta złotych ) uiszczoną z tytułu wpisu sądowego od skargi. Rada Miasta w dniu 26 czerwca 2008 r. podjęła uchwałę zmieniającą wcześniejszą swoją uchwałę z dnia 13 stycznia 2005 r. w sprawie zasad gospodarowania zasobem komunalnych lokali użytkowych, czynszów i ich płatności oraz podziału Miasta na strefy czynszowe. W dniu 14 października 2008 r. do organu wpłynęło pismo zatytułowane "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" w treści którego zakwestionowano zgodność w/w uchwały z prawem. Pismo to zostało podpisane przez Prezesa A J. K. i złożone zostało w imieniu w/w osoby prawnej. Na powyższe wezwanie Rada Miasta nie udzieliła odpowiedzi. W dniu 24 listopada 2009 r. za pośrednictwem organu wniesiono do tutejszego sądu skargę na powyższą uchwałę. Z treści skargi podpisanej jednoosobowo przez Prezesa Zarządu J. K. wynika, że podmiotem wnoszącym skargę jest A z siedzibą w G. Zarządzeniem z dnia 13 lutego 2009 r. zobowiązano skarżącą do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu powyższego zobowiązania sądowi przedłożono odpis z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej z którego wynika tzw. dwuosobowa reprezentacja zarządu ( odpis z KRS k. 39 – 41 ). Dodatkowo złożono także: pisemne upoważnienie udzielone Prezesowi Zarządu przez Wiceprezesa M. G. i P. J. K. do reprezentowania A w niniejszej sprawie (k. 42 ), pismo z dnia 25 lutego 2009 r. z informacją, że "ujęcie jako skarżącego A wynikało z treści art. 101 ust. 2 a ustawy o samorządzie terytorialnym" oraz że "w przypadku wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia skarżącego (...) skarga składana jest w imieniu B Sp. z o.o.". Załączono również odpis z Krajowego Rejestru Sądowego odnoszący się do spółki B z którego wynika, że J. K. jest w tej spółce wspólnikiem i prokurentem ( odpis k. 43-45 ), a także pismo Prezesa Zarządu tej ostatniej z oświadczeniem o wyrażeniu zgody na reprezentowanie go przez Prezesa A w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej z powołaniem na art. 101 ust. 2 a ustawy o samorządzie gminnym ( k. 46 ). W powyższych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga podlega odrzuceniu z następujących względów: Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. ) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przesłanką dopuszczalności wniesienia do sądu administracyjnego skargi w trybie wskazanego przepisu jest więc uprzednie wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie została zachowana. Pismo wniesione do Rady Miasta poprzedzające skargę nazwane wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w istocie nie pochodzi od skarżącej - A w G. i nie stanowi jej czynności i oświadczenia. Od razu należy wyjaśnić, że w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości co do "prawidłowości oznaczenia skarżącej". Braki formalne skargi związane z reprezentacją skarżącej jako osoby prawnej to zupełnie inne zagadnienie nie mające nic wspólnego z "oznaczeniem" danego podmiotu. Oczywistym jest, że A jako osoba prawna funkcjonująca w obrocie na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych ( Dz. U. Nr 35, poz. 195 ze zm. ) działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie stosownie do art. 38 kodeksu cywilnego. W przypadku skarżącej organem uprawnionym do reprezentacji jest zarząd, który składając oświadczenia woli za reprezentowaną osobę prawną i działając w jej imieniu musi bezwzględnie przestrzegać zasad ustalonych w statucie i ujawnionych w rejestrze. Nie można przyjąć, że jednostronna czynność prawna jaką jest skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa dokonana niezgodnie z zasadami reprezentacji osoby prawnej wywołuje jakiekolwiek skutki prawne. Zatem pismo poprzedzające skargę wniesione jednoosobowo przez Prezesa Zarządu skarżącej zatytułowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w istocie takiego wezwania nie stanowiło, gdyż nie zostało podpisane zgodnie z zasadami ujawnionymi w rejestrze. Pismo podpisane niezgodnie z zasadami i wymogami statutu danej osoby prawnej musi być traktowane jak pismo pochodzące od innego podmiotu. Podkreślić należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma doniosłe znaczenie i skutek. W orzecznictwie przyjmuje się, że wezwanie to jest surogatem środka odwoławczego wszczynającego szczególnego rodzaju "postępowanie samorządowe", które ma kolejne etapy obwarowane terminami i innymi warunkami procesowymi. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest jedynie ten podmiot, który jej złożenie poprzedził prawidłowym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia. Wobec tego, że A nie wezwała prawidłowo Rady do usunięcia naruszenia prawa to skarga wniesiona w jej imieniu jako niedopuszczalna musiała podlegać odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Odnosząc się do innych występujących w niniejszej sprawie zagadnień to należy zastrzec, że jakakolwiek konwalidacja złożonego w organie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie jest możliwa zwłaszcza na etapie postępowania sądowego. Ewentualne uzupełnianie drugiego podpisu, złożenie upoważnienia od drugiego członka zarządu i inne tego typu czynności nie spowodują, że pismo z dnia 13 października 2008 r. zmieni swój charakter i stanie się prawidłowym wezwaniem umożliwiającym wniesienie skargi. Wyjaśnić też trzeba, że stosowana przez osoby fizyczne wchodzące w skład organów osób prawnych praktyka udzielania pełnomocnictw czy upoważnień ( przez jednego członka zarządu drugiemu czy przez cały zarząd jednemu z nich ) w celu reprezentacji osoby prawnej jest praktyką niezgodną z prawem, gdyż stanowi obejście przepisów określających zasady tzw. reprezentacji łącznej. W przedmiotowej sprawie jednak z uwagi na to, że skarga i tak podlegała odrzuceniu z powodów wyżej wskazanych tj. braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Sąd nie wzywał już skarżącej do uzupełnienia dalszych braków formalnych skargi przez jej podpisanie zgodnie ze złożonym odpisem z KRS, gdyż było to niecelowe, a ewentualne usunięcie tej wadliwości i tak nie uchroniło by skarżącej przed wydanym obecnie rozstrzygnięciem. Odnosząc się natomiast do treści złożonego w sprawie pisma z dnia 25 lutego 2009 r. i załączonych doń dokumentów dotyczących innego podmiotu to należy jedynie wskazać, że owszem stosownie do treści art. 101 ust. 2 a ustawy o samorządzie gminnym skargę na uchwałę można wnieść w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, który na to wyrażą pisemną zgodę, nie mniej jednak po pierwsze: działanie w imieniu tzw. grupy mieszkańców powinno jednoznacznie wynikać z treści skargi, po drugie: wspomniana grupa mieszkańców również musi poprzedzić wniesienie skargi do sądu wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, a po trzecie: skarżący musi rzeczywiście reprezentować grupę czyli przynajmniej dwa podmioty, gdyż tylko wówczas spełniony jest warunek grupy. Dodatkowo także wskazać należy, że jeżeli ta sama osoba fizyczna jest członkiem zarządu jednego podmiotu i prokurentem drugiego podmiotu to decyzję o tym, który podmiot w danej sprawie reprezentuje winna podejmować przed wniesieniem skargi, gdyż późniejsze "wyjaśnianie oznaczenia skarżącego" nie może prowadzić do zmiany strony skarżącej. W świetle powyższego, wobec ustalenia przez Sąd, że skarżąca A przed wniesieniem skargi nie wezwała prawidłowo Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa na podstawie wyżej powołanego przepisu prawa postanowiono o odrzuceniu skargi. Rozstrzygnięcie to nie uniemożliwia skarżącej, bądź innym podmiotom prawnym ponownego zaskarżenia uchwały z dnia 26 czerwca 2008 r. pod warunkiem jednak dochowania wymogu w postaci prawidłowego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. O zwrocie kwoty wpisu sądowego Sąd orzekł stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło