II SA/Gd 794/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz obowiązku przedłożenia określonych dokumentów postanawia oddalić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dniu 16 sierpnia 2018 r. M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2018 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 15 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 574/18, odrzucił przedmiotową skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej p.p.s.a., jako wniesioną po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 tej ustawy. Uzasadniając to postanowienie Sąd wskazał, że art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. stanowią, że skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z akt sprawy wynika zaś, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2018 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 lipca 2018 r. Tym samym, termin do wniesienia skargi upływał dla skarżącego w dniu 8 sierpnia 2018 r. Z koperty, w której pełnomocnik skarżącego nadał przedmiotową skargę wynika natomiast, że złożył ją w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 sierpnia 2018 r., a więc już po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia i zarzucając, że wydane zostało ono z naruszeniem: - art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 40 § 2 Kpa – poprzez odrzucenie skargi pomimo, że termin do jej wniesienia nie upłynął i nie rozpoczął jeszcze swojego biegu z uwagi na niedoręczenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi skarżącego a jedynie skarżącemu; - art. 86 § 1 p.p.s.a. - poprzez odrzucenie skargi wniesionej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia mimo braku uprzedniej odmowy i podstawy dla odmowy przywrócenia tego terminu. W złożonym w piśmie z dnia 16 sierpnia 2018 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazano, że w dniu 15 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego powziął informację o doręczeniu skarżącemu w dniu 9 lipca 2018 r., gdy był on w drodze na urlop, przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie. W dniu 6 lipca 2018 r. pełnomocnik poinformował zaś skarżącego o wysłaniu do organu swojego zgłoszenia w charakterze pełnomocnika, jak i w konsekwencji o tym, że decyzja może już od tej chwili zostać skutecznie doręczona jedynie na adres pełnomocnika, a ewentualne doręczenie bezpośrednio stronie będzie miało jedynie walor informacyjny. Skarżący, udzieliwszy przed swoim urlopem pełnomocnictwa i uzyskując wiedzę o zgłoszeniu się pełnomocnika w dniu 6 lipca 2018 r., miał zaś pełne prawo zakładać, że nie musi nic więcej ze swej strony przedsiębrać dla obrony swoich interesów, zwłaszcza że pełnomocnik zapewniał go, że skoro do dnia jego zgłoszenia żadne postanowienie nie zostało doręczone, ewentualne późniejsze doręczenie samej stronie nie ma znaczenia prawnego i przedmiotowe postanowienie musi zostać doręczone pełnomocnikowi i dopiero wówczas będzie możliwe jego zaskarżenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 listopada 2018 r., wydanym na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., uchylił postanowienie własne z dnia 15 października 2018 r. o odrzuceniu skargi. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd uznał, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2018 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). W ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności nie świadczą o braku winy ani samego skarżącego, ani też jego pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2018 r., a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą czy też mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSZ 279/14., niepubl.). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Skarżący nie wniósł skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2018 r. w terminie, gdyż, jak wynika z twierdzeń pełnomocnika, pozostawał w błędnym przekonaniu, że postanowienie to zostało doręczone również jego pełnomocnikowi i pełnomocnik ten zadba o dochowanie terminu do wniesienia skargi. Z kolei, pełnomocnik skarżącego oczekiwał na doręczenie mu rozstrzygnięcia, gdyż w jego ocenie dopiero od tej daty mógłby rozpocząć bieg termin do wniesienia skargi do sądu. Z akt administracyjnych wynika natomiast, że zaskarżone postanowienie zostało wysłane do skarżącego w dniu 2 lipca 2018 r. i zostało przez niego odebrane w dniu 9 lipca 2018 r. Doręczenie zaskarżonego postanowienia bezpośrednio skarżącemu, w okolicznościach niniejszej sprawy, było skuteczne i prawidłowe, gdyż dopiero w dniu 11 lipca 2018 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego otrzymał informację o zgłoszeniu się pełnomocnika do udziału w niniejszym postępowaniu. Dopiero więc od tej daty organ miał obowiązek wysyłania wszelkiej korespondencji do pełnomocnika skarżącego a nie bezpośrednio do skarżącego. Ustanowiony w art. 40 § 2 Kpa nakaz doręczania pism pełnomocnikowi strony obowiązuję organ od dnia powiadomienia o ustanowieniu pełnomocnika (zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 361/10, Legalis). Data nadania takiego pisma nie może być zatem miarodajna. W świetle powyższego uznać należy, że niedotrzymanie przez skarżącego terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2018 r. nie było następstwem okoliczności niezależnych od strony, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. To zaś uniemożliwia przywrócenie terminu. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.